Ông Zelensky điện đàm với ông Trump, thảo luận bước đi tiếp theo của tiến trình hòa đàm

Hôm thứ Tư (25/2), Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã có cuộc điện đàm kéo dài khoảng 30 phút với Tổng thống Mỹ Donald Trump. Hai bên đạt đồng thuận về việc tổ chức một loạt cuộc đàm phán tại Geneva sắp tới và cam kết nâng tiến trình hòa bình lên cấp độ lãnh đạo quốc gia.

Theo nội dung trao đổi, các cuộc đàm phán hòa bình sẽ được triển khai theo từng giai đoạn. Ngày thứ Năm (26/2), đại diện Ukraine và Mỹ sẽ tổ chức cuộc họp song phương tại Geneva. Phía Ukraine do Thư ký Hội đồng An ninh và Quốc phòng Quốc gia Rustem Umerov dẫn đầu, trong khi phía Mỹ gồm đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner, con rể của ông Trump.

Dự kiến vào đầu tháng Ba sẽ diễn ra cuộc đàm phán 3 bên với sự tham gia của Mỹ, Ukraine và Nga. Một nguồn thạo tin ẩn danh nói với Bloomberg rằng một vòng đàm phán 3 bên khác do Mỹ chủ trì có thể diễn ra vào khoảng ngày 4–5/3.

Ông Zelensky cho biết ông Trump ủng hộ chuỗi bước đi này, với mục tiêu mở đường cho hội nghị thượng đỉnh giữa các nhà lãnh đạo gồm ông Trump, ông Zelensky và Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Các vấn đề trọng tâm

Cuộc họp song phương ngày thứ Năm sẽ tập trung thảo luận cụ thể cách thức trao đổi lợi ích kinh tế lấy hòa bình, bao gồm:

• Kế hoạch phục hồi thịnh vượng: Liên quan đến tái thiết và phục hồi kinh tế Ukraine sau chiến tranh. Ông Zelensky cho biết phía Mỹ mong muốn thúc đẩy đầu tư thông qua các biện pháp kinh tế, thậm chí có thể bao gồm một thỏa thuận thương mại tự do tiềm năng.
• Trao đổi tù binh: Hai bên sẽ thảo luận chi tiết cơ chế trao đổi tù binh giữa Ukraine và Nga.
• Hỗ trợ phòng không: Ông Zelensky cảm ơn Mỹ đã cung cấp tên lửa, giúp Ukraine đối phó các cuộc tấn công trong mùa đông.

Theo báo cáo mới nhất do Ngân hàng Thế giới công bố ngày 23/2, chi phí tái thiết Ukraine trong 10 năm tới đã tăng lên 588 tỷ USD, cao hơn 12% so với năm trước và gần gấp 3 lần GDP dự kiến của Ukraine vào năm 2025.

Trong khi đó, phía Ukraine hy vọng huy động tới 800 tỷ USD từ nguồn vốn công và tư nhân. Trọng tâm tái thiết tập trung vào các lĩnh vực năng lượng, giao thông và nhà ở.

Thừa nhận đánh giá thấp độ phức tạp của chiến tranh

Phó Tổng thống Mỹ JD Vance, hôm thứ Tư trong cuộc phỏng vấn với Fox News, thừa nhận chính quyền có thể đã đánh giá thấp mức độ phức tạp của việc chấm dứt xung đột.

“Tổng thống từng nhiều lần nói rằng ông cho rằng đây sẽ là cuộc chiến dễ giải quyết nhất — và tôi cũng từng đồng tình với quan điểm đó, nhưng thực tế cho thấy điều này khó khăn hơn nhiều,” ông nói.

Dù hoạt động ngoại giao diễn ra dồn dập, lập trường của Nga và Ukraine vẫn đối lập sâu sắc, đặc biệt về vấn đề lãnh thổ. Nga yêu cầu Ukraine nhượng lại 20% diện tích còn lại của tỉnh Donetsk hiện vẫn do Kiev kiểm soát, trong khi phía Ukraine kiên quyết bác bỏ việc nhượng bất kỳ phần lãnh thổ nào.

Ông Zelensky cho rằng trở ngại hiện nay không nằm ở yếu tố quân sự, mà ở ý chí chính trị nhằm chấm dứt chiến tranh và vấn đề chủ quyền lãnh thổ.

Mỹ cảnh báo Ukraine không tấn công các lợi ích của Mỹ trong các đợt tập kích vào hạ tầng năng lượng của Nga

Bộ Ngoại giao Mỹ đã yêu cầu Ukraine không nhằm vào các lợi ích của Mỹ sau một cuộc tấn công của Ukraine vào cảng Novorossiysk của Nga trên Biển Đen, Đại sứ Ukraine tại Washington cho biết hôm 24/2.

Đại sứ Ukraine Olga Stefanishyna nói bà đã nhận được một công hàm ngoại giao, tức một thông điệp chính thức, song từ chối cho biết thông điệp này được chuyển bằng cách nào hoặc liệu bà có bị triệu tập tới Bộ Ngoại giao Mỹ hay không.

“Chúng tôi được biết rằng các cuộc tấn công của Ukraine vào Novorossiysk đã ảnh hưởng đến một số khoản đầu tư của Mỹ được thực hiện thông qua Kazakhstan. Và chúng tôi đã nghe từ Bộ Ngoại giao rằng chúng tôi nên kiềm chế, không tấn công vào các lợi ích của Mỹ,” CNN dẫn lời bà Stefanishyna phát biểu tại một cuộc họp báo.

Bà cho biết thêm Ukraine đã ghi nhận thông điệp này.

Phần lớn dầu mỏ của Kazakhstan được vận chuyển tới Novorossiysk để xuất khẩu. Vào tháng 11, máy bay không người lái của Ukraine đã tấn công cảng Biển Đen này, gây thiệt hại không chỉ cho các lợi ích của Nga mà còn cho một đường ống quan trọng, khiến xuất khẩu dầu của Kazakhstan sụt giảm.

Tập đoàn dầu khí Mỹ Chevron là cổ đông lớn của Liên danh Đường ống Caspi, đơn vị vận chuyển dầu từ các mỏ dầu Kazakhstan tới Biển Đen để xuất khẩu.

Bà Stefanishyna, người từng giữ chức Phó Thủ tướng Ukraine phụ trách hội nhập châu Âu và Euro-Atlantic trước khi tới Washington, cho biết thông điệp nhấn mạnh rằng các cuộc tấn công không nên ảnh hưởng đến lợi ích của Mỹ và không nên làm gián đoạn chiến dịch của Ukraine nhằm vào hạ tầng của Nga.

“Động thái liên hệ này không nhằm khuyến khích Ukraine kiềm chế tấn công hạ tầng quân sự và năng lượng của Nga. Nó liên quan đến thực tế là các lợi ích kinh tế của Mỹ đã bị ảnh hưởng tại đó,” bà nói.

Đại sứ cho rằng sự việc này cho thấy Ukraine đã không thiết lập được các mối quan hệ kinh tế chặt chẽ tương tự với Mỹ trong nhiều thập kỷ kể từ khi giành độc lập, và bà quyết tâm thay đổi điều đó.

Khi được Đài truyền hình quốc gia Ukraine Suspline hỏi vì sao Washington chỉ trích các nước Liên minh châu Âu tiếp tục mua dầu Nga, trong khi đồng thời miễn trừ dầu Nga và các công ty dầu khí Mỹ khỏi lệnh trừng phạt, bà Stefanishyna nói rằng “điều này có thể thay đổi”.

“Về bản chất, ngoại lệ này có thể được xem xét lại và có nhiều phương án để đa dạng hóa chuỗi cung ứng. Tôi hy vọng các sáng kiến trong khuôn khổ học thuyết thống trị năng lượng của [Tổng thống Mỹ Donald] Trump sẽ phục vụ mục tiêu đó,” bà nói, theo bản dịch câu trả lời của bà.

“Và những tình huống không công bằng khi chúng ta thấy các ngoại lệ cụ thể bảo đảm lợi ích của Mỹ có thể được thay đổi không chỉ bằng cách bãi bỏ chúng, mà còn bằng cách thay đổi cấu trúc thị trường và nguồn cung.”

Bà Stefanishyna cho biết trọng tâm của bà trên cương vị đại sứ là hợp tác với Mỹ nhằm đạt được một thỏa thuận hòa bình, đồng thời bảo đảm Kiev xây dựng được các lợi ích kinh tế bền vững, lâu dài của Mỹ tại Ukraine. Theo bà, cách tiếp cận này sẽ mang lại cho đất nước bà một trong những bảo đảm an ninh mạnh mẽ nhất.

Nữ đại sứ, người sau đó tham dự Thông điệp Liên bang của Tổng thống Trump trước Quốc hội, cho biết Ukraine trân trọng sự tham gia trực tiếp của tổng thống trong các nỗ lực chấm dứt xung đột và không cảm thấy bị Washington bỏ rơi.