Số lượng người nhập cư bất hợp pháp tự nguyện rời khỏi Mỹ đạt mức cao kỷ lục

Một báo cáo mới dựa trên dữ liệu liên bang cho thấy, trong bối cảnh chính quyền Trump đang tăng cường trấn áp nhập cư bất hợp pháp, số người nhập cư trái phép chủ động từ bỏ việc kháng cáo tại tòa án di trú và lựa chọn tự nguyện rời khỏi Mỹ đã tăng theo cấp số nhân, vượt xa mọi giai đoạn trước đây.

Báo cáo của Viện Tư pháp Vera cho thấy số người đang trong quá trình trục xuất và được chấp thuận “tự nguyện rời khỏi Mỹ” đã tăng mạnh, đặc biệt là trong nhóm người nhập cư bất hợp pháp bị liên bang giam giữ.

Tổ chức này đã thu thập dữ liệu thông qua yêu cầu theo Đạo luật Tự do Thông tin (FOIA) gửi đến Văn phòng Điều hành Kiểm tra Di trú (EOIR) thuộc Bộ Tư pháp Mỹ — cơ quan quản lý hệ thống tòa án di trú trên toàn quốc.

Một trong các tác giả báo cáo, Jacquelyn Pavilon, cho biết: “Hiện tượng này đang diễn ra trên khắp nước Mỹ. Tại ba phần tư số bang và khu vực pháp lý ở Mỹ, kể từ khi nhiệm kỳ của Biden kết thúc, số phán quyết cho phép ‘tự nguyện rời đi’ đã tăng hơn gấp 5 lần”.

Nguyên nhân bề mặt

Về mặt hình thức, “tự nguyện rời đi” (Voluntary Departure) khác với “tự trục xuất” (Self-Deportation). Trong tòa án di trú, “tự nguyện rời đi” là việc đương sự chính thức đề nghị được rời khỏi Mỹ và được thẩm phán chấp thuận theo đúng quy định pháp luật.

Điều này khác với chương trình “tự trục xuất” do Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) quản lý, trong đó người nhập cư bất hợp pháp chủ động thông báo với DHS rằng họ sẽ rời khỏi Mỹ nhằm tránh nguy cơ bị giam giữ hoặc bị trục xuất cưỡng chế.

Nguyên nhân sâu xa

Bà Pavilon nói với ABC News rằng mặc dù số người tự nguyện rời đi đang tăng mạnh, điều đó không có nghĩa là họ thực sự muốn rời khỏi Mỹ.

Bà giải thích: “Nhiều người trong số họ có thể có con đường hợp pháp để ở lại Mỹ. Quyết định tự nguyện rời đi không có nghĩa là họ không có quyền hợp pháp để ở lại, mà là vì họ đang ở trong một môi trường quá khắc nghiệt nên buộc phải đưa ra lựa chọn vô cùng khó khăn này.”

Theo báo cáo, số người tự nguyện rời Mỹ đã tăng từ khoảng 800 người mỗi tháng vào cuối nhiệm kỳ của Joe Biden lên hơn 8.800 người vào tháng 2/2026.

Bà Pavilon nói với ABC News: “Sự gia tăng của các trường hợp tự nguyện rời đi không phải để thay thế các lệnh trục xuất; thực tế là cả hai đang cùng gia tăng song song. Điều đó có nghĩa phần đang bị thu hẹp chính là số người được phép ở lại Mỹ”.

Báo cáo cho thấy các thẩm phán di trú mới được bổ nhiệm dưới nhiệm kỳ thứ hai của Trump có xu hướng phê chuẩn “tự nguyện rời đi” với tỷ lệ cao hơn các thẩm phán kỳ cựu, dù tỷ lệ ban hành lệnh trục xuất giữa hai nhóm gần tương đương nhau.

Ngoài ra, hơn 93% các vụ giam giữ ban đầu được phân cho các thẩm phán mới đều có phán quyết cuối cùng yêu cầu đương sự rời khỏi Mỹ.

Bà Pavilon cho biết: “Nhìn chung, nếu người bị giam giữ có luật sư đại diện, khả năng thẩm phán di trú thúc đẩy họ tự nguyện rời khỏi Mỹ sẽ thấp hơn”.

Bà cho rằng dữ liệu cho thấy chính phủ đang sử dụng hệ thống tòa án nhằm rút ngắn các quy trình kiện tụng kéo dài và mở rộng quy mô áp dụng hình thức “tự nguyện rời đi” đối với người nhập cư bất hợp pháp.

Vào tháng 7/2025, chính quyền Trump đã ban hành một bản ghi nhớ quy định rằng những người vượt biên trái phép vào Mỹ sẽ không được bảo lãnh trong thời gian bị giam giữ, bất kể họ đã sống ở Mỹ bao lâu hay đã nộp đơn xin tị nạn hay chưa. Trong thời gian chờ xét xử tại tòa, họ bắt buộc phải bị giam giữ. Viễn cảnh bị giam vô thời hạn có thể khiến nhiều người nhập cư trái phép chấp nhận phương án “tự nguyện rời đi” do chính phủ đề xuất.