Tài xế Cuba có thể phải chờ nhiều tháng để đổ xăng qua ứng dụng của chính phủ

Các tài xế tại Cuba đang đối mặt với viễn cảnh phải chờ đợi vài tháng mới đến lượt đổ đầy bình xăng, khi tình trạng thiếu hụt nhiên liệu do sự bao vây dầu mỏ của Hoa Kỳ ngày càng trở nên trầm trọng.

Để tránh tình trạng hỗn loạn bên ngoài các trạm xăng, chính phủ Cuba tuần trước đã bắt buộc các tài xế phải sử dụng một ứng dụng có tên là Ticket để đặt lịch hẹn tiếp nhiên liệu.

Tuy nhiên, các tài xế ở Havana chia sẻ với phóng viên hãng tin The Associated Press vào thứ Hai (16/2) rằng, ứng dụng này chỉ cung cấp cho họ các lịch hẹn sau vài tuần, thậm chí là vài tháng kể từ bây giờ.

“Tôi có số thứ tự là bảy nghìn mấy”, ông Jorge Reyes, 65 tuổi, người vừa tải ứng dụng vào hôm thứ Hai, cho biết.

Ông Reyes đã đăng ký đổ xăng tại một trạm ở Havana, nơi vốn chỉ cung cấp 50 lượt hẹn mỗi ngày. “Không biết đến bao giờ tôi mới có thể mua được xăng lại đây?” ông nói.

Cuộc chiến giành một lượt hẹn quý giá

Ứng dụng này chỉ cho phép các tài xế đăng ký lịch hẹn tại một trạm xăng duy nhất trong cùng một thời điểm. Do đó, trên các nhóm WhatsApp, một số tài xế đang chia sẻ thông tin về những nơi có thể ít đông đúc hơn hoặc trạm xăng nào có khả năng phục vụ khách hàng tốt hơn, lưu ý rằng một số địa điểm đang cung cấp tới 90 lượt hẹn mỗi ngày.

Nhưng điều đó cũng chẳng an ủi được bao nhiêu đối với những người đã tải ứng dụng và phát hiện ra rằng có tới 10.000 lượt hẹn đang xếp hàng trước họ.

Chính phủ Cuba cũng đã ngừng bán xăng bằng đồng nội tệ với mức giá hỗ trợ khoảng 25 xu mỗi lít, và hiện chỉ bán loại nhiên liệu đắt tiền hơn, được định giá bằng đô la Mỹ.

Một lít xăng hiện đang được bán với giá 1,3 USD tại các trạm xăng và có thể lên tới 6 USD trên thị trường chợ đen vốn đang ngày càng phát triển. Trong khi đó, các công nhân viên chức tại Cuba kiếm được chưa tới 20 USD mỗi tháng, khi thu nhập bằng đồng peso của họ được quy đổi sang đô la Mỹ theo tỷ giá thị trường.

Khi các tài xế cuối cùng cũng được đổ xăng tại trạm, họ chỉ được phép mua tối đa 20 lít, tương đương khoảng 5,2 gallon.

“Chỗ này chẳng bõ bèn gì so với nhu cầu của tôi,” Ariel Alonso, một doanh nhân vừa mới đổ xăng vào thứ Hai tại trạm El Riviera, cho biết.

“Tôi phải để dành một lượng dự phòng khoảng 5 lít phòng trường hợp có ai đó ở nhà bị ốm và cần phải đưa đến bệnh viện”, ông nói.

Ứng dụng Ticket được vận hành bởi XETID, một công ty phần mềm thuộc sở hữu nhà nước. Tuần trước, giám đốc thương mại của công ty, ông Saumel Tejada, đã trả lời trang tin Cuba Debate rằng đã có hơn 90.000 tài xế tìm cách đặt lịch hẹn đổ xăng thông qua ứng dụng này.

Ticket đã ra đời được 3 năm và trước đây được người dân Cuba sử dụng để đặt lịch tại các văn phòng công chứng hoặc tại các trạm xăng cho phép thanh toán bằng nội tệ. Nhưng giờ đây, nó gần như là cách duy nhất để các tài xế có thể đổ xăng cho xe của mình mà không cần phải mua ở chợ đen.

Các phương tiện phục vụ cho ngành du lịch của hòn đảo này là một ngoại lệ. Những chiếc xe đó có biển số đặc biệt và được phép tiếp nhiên liệu tại 44 trạm dịch vụ trên khắp cả nước, nơi cũng đã bắt đầu xuất hiện tình trạng xếp hàng dài. Tương tự như các phương tiện thông thường, xe du lịch cũng chỉ được phép mua tối đa 20 lít nhiên liệu.

Khủng hoảng leo thang

Tình trạng thiếu hụt nhiên liệu và mất điện ngày càng trầm trọng tại Cuba trong tháng này, khi quốc gia này phải vật lộn để nhập khẩu dầu cho các nhà máy điện và nhà máy lọc dầu.

Vào cuối tháng 1/2025, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã đe dọa áp thuế lên bất kỳ quốc gia nào bán dầu cho Cuba, trong bối cảnh Washington đẩy mạnh các nỗ lực gây áp lực buộc chính phủ cộng sản của hòn đảo này phải thực hiện các cải cách kinh tế và chính trị.

Chủ tịch Cuba Miguel Díaz-Canel cho biết ông sẵn sàng đàm phán với Hoa Kỳ “trên cơ sở bình đẳng” và không từ bỏ chủ quyền quốc gia. Ông Díaz-Canel đã cáo buộc Hoa Kỳ đang tiến hành một cuộc “phong tỏa năng lượng”.

Venezuela, một trong những nhà cung cấp dầu chính của Cuba, đã ngừng bán dầu thô cho hòn đảo này vào tháng 1 sau khi Hoa Kỳ bắt giữ Tổng thống lúc bấy giờ là Nicolás Maduro trong một cuộc đột kích rạng sáng và đưa ông tới New York để đối mặt với các cáo buộc buôn bán ma túy.

Mexico cũng đã cắt giảm nguồn cung dầu đến Cuba vào tháng 1, sau khi Tổng thống Trump đưa ra lời đe dọa áp thuế.

Các ngân hàng trên đảo quốc này đã cắt giảm giờ làm việc nhằm tiết kiệm điện, và đầu tháng này, chính phủ Cuba tuyên bố sẽ không cung cấp nhiên liệu cho các máy bay hạ cánh xuống hòn đảo, khiến 3 hãng hàng không Canada phải hủy các chuyến bay đến đây. Các hãng hàng không khác vẫn tiếp tục bay đến Cuba nhưng sẽ phải dừng lại để tiếp nhiên liệu tại Cộng hòa Dominica.

Một hội chợ sách và hội chợ thương mại xì gà thường niên cũng đã bị hoãn lại khi các quan chức tìm cách giảm tiêu thụ nhiên liệu và điện năng.

Tuần trước, một nhóm chuyên gia nhân quyền của Liên Hợp Quốc đã lên án cuộc “vây hãm dầu mỏ” của Hoa Kỳ, tuyên bố rằng hành động này “không có cơ sở dựa trên an ninh tập thể và cấu thành một hành động đơn phương không tương thích với luật pháp quốc tế.”