Theo thỏa thuận hòa bình, Iran được Mỹ cấp phép bán dầu trong 60 ngày

Là một phần của Bản ghi nhớ Hòa bình (MoU) mà Mỹ và Iran ký kết tuần trước, Mỹ đã cấp giấy phép tạm thời có thời hạn 60 ngày, cho phép Iran xuất khẩu dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ. Đây được xem là một sự thay đổi lớn sau nhiều năm các lệnh trừng phạt kinh tế ngày càng siết chặt đối với Tehran.

Bộ Tài chính Mỹ hôm thứ Hai (22/6) đã ban hành giấy phép tạm thời kéo dài 60 ngày, cho phép Iran bán một phần các sản phẩm năng lượng xuất khẩu cho đến ngày 21/8. Các biện pháp trừng phạt và việc nới lỏng chúng là một phần trong nội dung đàm phán cuối cùng giữa hai nước.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent viết trên mạng xã hội X:

“Sau các cuộc đàm phán mang tính xây dựng tại Thụy Sĩ, Iran đã cam kết bảo đảm quyền tự do và thông suốt hàng hải qua eo biển Hormuz, đồng thời cho phép các thanh sát viên của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) nhập cảnh”.

Ông nói thêm:

“Là một phần của khuôn khổ này, Bộ Tài chính đã ban hành giấy phép chung tạm thời kéo dài 60 ngày, cho phép sản xuất, vận chuyển và bán dầu mỏ của Iran”.

Kể từ khi công bố thỏa thuận hòa bình với Mỹ vào tuần trước, Iran đã đẩy mạnh đưa hàng triệu thùng dầu ra thị trường toàn cầu. Về lý thuyết, lượng dầu này có thể được bán tới nhiều quốc gia trên thế giới, góp phần hỗ trợ những nước đang gặp khó khăn về nguồn cung do các gián đoạn liên quan đến eo biển Hormuz.

Trước thông báo hôm thứ Hai, phần lớn dầu thô của Iran được xuất khẩu sang China, giúp các nhà máy lọc dầu Trung Quốc tiếp cận nguồn dầu giá rẻ.

Trong nhiều năm qua, các lệnh trừng phạt khiến Iran gần như không thể giao thương với Mỹ. Tuy nhiên, với động thái mới, các chủ tàu, nhà giao dịch và người mua của Mỹ có thể bắt đầu đánh giá khả năng tìm kiếm nguồn cung, huy động vốn và thực hiện các thương vụ mua dầu từ Iran. Tehran hiện sở hữu một đội tàu vận tải dầu quy mô lớn.

Bản ghi nhớ Mỹ-Iran được ký ngày 17/6 cũng yêu cầu quân đội Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng của Iran, đồng thời tiến tới giải phóng hàng tỷ USD tài sản của Iran đang bị đóng băng tại nhiều khu vực pháp lý khác nhau.

Nền kinh tế Iran đã chịu tác động nặng nề trong nhiều năm bởi các lệnh trừng phạt và sự mất giá của đồng nội tệ. Trong những tháng trước khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự hôm 28/2, Iran cũng chứng kiến các cuộc biểu tình chống chính phủ trên diện rộng.

Việc miễn trừ được công bố hôm thứ Hai dự kiến sẽ mang lại một phần hỗ trợ kinh tế cho giới lãnh đạo Iran, và Washington được cho là sẽ cấp thêm các giấy phép khác trong những ngày tới. Tuy nhiên, các nhượng bộ này cũng vấp phải chỉ trích trong nội bộ nước Mỹ, bao gồm cả từ một số thành viên Đảng Cộng hòa, những người cho rằng chính quyền của Tổng thống Donald Trump đang trao cho Iran một “phao cứu sinh kinh tế”, có thể bị sử dụng để tài trợ cho các hoạt động khủng bố trong khu vực.

Tổng thống Trump cũng đã đưa ra cảnh báo cứng rắn đối với Iran. Trong cuộc phỏng vấn với Fox News hôm Chủ nhật (21/6), ông tiết lộ Mỹ đã gửi thông điệp mạnh mẽ tới các quan chức Iran rằng nếu Tehran đóng cửa eo biển Hormuz, Washington sẽ tiến hành các cuộc không kích quy mô lớn nhằm vào Iran.

Ông cũng cảnh báo Iran nên đạt được một thỏa thuận cuối cùng với Mỹ, nếu không Washington có thể tiếp quản eo biển Hormuz và áp đặt phí quá cảnh.

Cùng ngày, Đại sứ Mỹ tại Israel Mike Huckabee phát biểu tại Hội nghị Thượng đỉnh Chính sách Quốc tế JNS ở Jerusalem:

“Nếu Iran nghĩ rằng nước Mỹ sẽ nhượng bộ, sụp đổ hoặc để họ muốn làm gì thì làm, thì Tổng thống đã nói rất rõ ông ấy sẽ làm gì.”

Ông Huckabee tiếp tục nói với những người tham dự:

“Tôi thấy nhiều người có phần lo lắng, nhưng thưa các bạn, tôi nhớ rõ trong cuộc chiến kéo dài 12 ngày năm ngoái, mọi người cũng từng tự hỏi: ‘Tổng thống Trump sẽ làm gì? Ông ấy có can thiệp hay không?’”

Và ông bổ sung:

“Rồi vào tối thứ Bảy đó, những chiếc máy bay ném bom B-2 đã gầm rú bay từ nước Mỹ tới Fordow và các cơ sở hạt nhân khác, thả xuống những loại bom mà thế giới chưa từng chứng kiến. Và khi đó, chúng ta biết ông ấy sẽ làm gì.”