Thổ Nhĩ Kỳ phát động chiến tranh thương mại với Israel

Hôm thứ Ba (9/4) Bộ Thương mại Thổ Nhĩ Kỳ thông báo, chính phủ nước này đã áp đặt các hạn chế xuất khẩu đối với Israel bao gồm 54 nhóm sản phẩm, nhằm đáp trả cuộc chiến của Israel với Hamas ở Gaza.

Ankara là một trong những tiếng nói chỉ trích Israel gay gắt nhất kể từ khi cuộc xung đột Israel – Hamas nổ ra vào tháng Mười năm ngoái. Các cuộc biểu tình đã được tổ chức ở thành phố Istanbul của Thổ Nhĩ Kỳ trong những ngày gần đây để kêu gọi chính phủ ban hành lệnh cấm thương mại đối với Nhà nước Do Thái. Quyết định của Ankara được đưa ra sau khi chính phủ Israel từ chối cho phép viện trợ của Thổ Nhĩ Kỳ đi vào Gaza.

Theo Bộ Thương mại Thổ Nhĩ Kỳ, các mặt hàng trong danh sách cấm vận xuất khẩu, có hiệu lực ngay lập tức, bao gồm nhôm, đồng, thép, vật liệu xây dựng, máy móc, và các sản phẩm hóa học khác nhau. Bộ này cũng lưu ý, Thổ Nhĩ Kỳ đã ngừng cung cấp cho Israel bất kỳ hàng hóa nào có thể được sử dụng cho mục đích quân sự.

Thông báo cho biết thêm, các biện pháp hạn chế này sẽ được duy trì cho đến khi Israel tuyên bố một lệnh ngừng bắn ở Gaza và cho phép “dòng viện trợ nhân đạo thích đáng” vào khu vực này mà không bị cản trở. Israel đã bị Liên Hiệp Quốc và các tổ chức nhân quyền cáo buộc cản trở việc chuyển hàng viện trợ vào Gaza.

Phản ứng trước các biện pháp hạn chế của Ankara, Bộ Ngoại giao Israel cáo buộc Thổ Nhĩ Kỳ đã “đơn phương” vi phạm các thỏa thuận thương mại song phương. Hôm thứ Ba (9/4), đăng bài trên X (trước đây là Twitter), Ngoại trưởng Israel Katz đe dọa sẽ thực hiện “các biện pháp tương ứng”, vốn sẽ “gây thiệt hại” cho nền kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ. Ông cảnh báo, Israel sẽ chuẩn bị danh sách các sản phẩm mà nước này có ý định ngừng mua từ Thổ Nhĩ Kỳ. Ngoại trưởng Katz cũng kêu gọi Hoa Kỳ ngừng đầu tư vào Thổ Nhĩ Kỳ và áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với Ankara.

Tranh chấp thương mại giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Israel diễn ra sau những chỉ trích ngoại giao giữa lãnh đạo hai quốc gia này. Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã nhiều lần so sánh Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu với Adolf Hitler, nhà lãnh đạo của Đức Quốc xã trong Thế chiến thứ hai, đồng thời cáo buộc Israel phạm “tội ác diệt chủng” đối với người Palestine. Ngược lại, Israel cũng chỉ trích nhà lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ là một trong những người bài Do Thái tồi tệ nhất trong lịch sử, do lập trường ủng hộ của ông đối với Hamas trong cuộc xung đột Israel – Hamas.

Israel đã tuyên chiến với Hamas vào tháng Mười năm ngoái để đáp trả cuộc đột kích đẫm máu của nhóm chiến binh Palestine này vào miền nam Israel, khiến ít nhất 1.200 người Israel thiệt mạng và hơn 240 người bị bắt làm con tin. Theo Bộ Y tế Gaza, cho đến nay cuộc ném bom trả đũa vào Gaza và chiến dịch quân sự trên bộ của Israel đã khiến ít nhất 33.000 người ở Gaza thiệt mạng.