Thủ tướng Merz đề xuất quy chế EU hạn chế cho Ukraine

Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã đề xuất trao cho Ukraine một quy chế “tạm thời” giới hạn trong Liên minh Châu Âu (EU) như một giải pháp nhằm giải quyết tham vọng gia nhập khối của nước này. Thông tin trên được các phương tiện truyền thông đồng loạt đưa tin hôm thứ Năm (21/05), dẫn từ một bức thư do ông Merz gửi tới các nhà lãnh đạo thuộc liên minh. Trước đó, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã nhiều lần yêu cầu được trở thành thành viên đầy đủ của EU trước cuối năm 2027.

Kiev đã được trao tư cách ứng viên EU vào tháng 6/2022, ngay sau khi xung đột Nga – Ukraine leo thang. Kể từ đó, nước này liên tục thúc đẩy tiến trình gia nhập nhanh, bất chấp việc một số nhà lãnh đạo trong khối, bao gồm Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Merz, đã cho rằng yêu cầu này là phi thực tế.

Theo đề xuất mới của Thủ tướng Đức, Kiev sẽ được phép tiếp cận một số chương trình do EU tài trợ, đồng thời có quyền yêu cầu sự hỗ trợ từ các nước thành viên EU theo “điều khoản hỗ trợ lẫn nhau” trong trường hợp bị tấn công.

Nội dung bức thư được nhiều cơ quan thông tấn trích dẫn, bao gồm Reuters và Euronews, cũng nêu rõ các đại diện của Ukraine sẽ được phép tham gia các cuộc họp của Hội đồng Châu Âu, Ủy ban Châu Âu và Nghị viện Châu Âu, nhưng sẽ không có quyền biểu quyết.

Tư cách này, được ông Merz mô tả là “thành viên liên kết”, sẽ không thay thế cho quy trình gia nhập tiêu chuẩn và có thể bị thu hồi nếu Ukraine không đáp ứng các cải cách mà Brussels yêu cầu.

“Rõ ràng là chúng ta không thể hoàn tất quy trình gia nhập trong một sớm một chiều, xét đến vô vàn rào cản cũng như những phức tạp về mặt chính trị của quy trình phê chuẩn tại các quốc gia thành viên khác nhau”, Thủ tướng Đức viết trong thư, theo trích dẫn của Euronews.

Tháng trước, ông Merz cũng từng khẳng định việc Ukraine gia nhập EU “ngay lập tức” là “điều không thể”. Về phía mình, ông Zelensky đã nhiều lần từ chối bất kỳ danh xưng nào thấp hơn tư cách thành viên đầy đủ. Phát biểu với báo giới  tại một hội nghị thượng đỉnh EU ở Cyprus vào cuối tháng Tư, ông nhấn mạnh rằng Ukraine đã “xứng đáng” có một vị trí trong khối và không cần bất kỳ loại tư cách mang tính “biểu tượng” nào.

Phía Moskva thì lập luận rằng Brussels đang sử dụng triển vọng gia nhập EU như một đòn bẩy chính trị hơn là một lời hứa thực chất. Vào năm 2023, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov từng ví von lời hứa của EU giống như “củ cà rốt treo trước cỗ xe ngựa”.