Thủ tướng Nhật Bản Takachi điện đàm với ông Trump, dự kiến thăm Mỹ vào mùa xuân

Thủ tướng Nhật Bản Takachi Sanae tối thứ Sáu (ngày 2/1) đã có cuộc điện đàm với Tổng thống Mỹ Donald Trump, đồng thời cho biết bà dự kiến sẽ thăm Hoa Kỳ vào mùa xuân năm nay.

Bà Takachi cho biết, trong cuộc trao đổi, bà đã chúc mừng Tổng thống Trump nhân dịp kỷ niệm 250 năm ngày lập quốc của Hoa Kỳ, và hai bên cũng thảo luận về các vấn đề liên quan đến liên minh Nhật–Mỹ.

Thủ tướng Nhật Bản nói:

“Nhân dịp kỷ niệm quan trọng này, Tổng thống Trump và tôi nhất trí rằng năm nay nên mở ra một chương mới cho liên minh Nhật–Mỹ, tiếp tục làm sâu sắc hơn mối quan hệ hữu nghị, đồng thời mở rộng hợp tác trong nhiều lĩnh vực như kinh tế và an ninh”.

Bà nói thêm: “Tổng thống Trump đã một lần nữa mời tôi thăm Hoa Kỳ, và chúng tôi đã nhất trí sẽ sắp xếp cụ thể kế hoạch cho chuyến thăm vào mùa xuân năm nay”.

Đây là cuộc điện đàm đầu tiên giữa Tổng thống Trump và Thủ tướng Takachi trong năm 2026. Cuộc trao đổi gần nhất trước đó diễn ra vào cuối tháng 11/2025, khi ông Trump đã chia sẻ với phía Nhật Bản về nội dung cuộc điện đàm giữa ông và lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình, cũng như những diễn biến mới nhất trong quan hệ Mỹ–Trung.

Khi được hỏi liệu hai bên có đề cập đến cuộc tập trận quân sự quy mô lớn của Bắc Kinh xung quanh Đài Loan trong tuần này hay không, bà Takachi không đưa ra câu trả lời trực tiếp, chỉ cho biết bà và Tổng thống Trump đã “trao đổi quan điểm về khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương và tái khẳng định việc duy trì phối hợp chặt chẽ trong bối cảnh tình hình quốc tế hiện nay”.

Thủ tướng Nhật Bản cho biết hai bên đã “tái khẳng định cam kết hợp tác với các quốc gia có cùng chí hướng, bao gồm cơ chế hợp tác ba bên Nhật–Mỹ–Hàn Quốc, đồng thời đẩy mạnh hợp tác nhằm cùng xây dựng một khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do và rộng mở”.

Trung Quốc đã kết thúc cuộc tập trận quân sự kéo dài hai ngày của năm 2025 vào thứ Tư (31/12). Bộ Quốc phòng Đài Loan cho biết Trung Quốc đã phóng 27 quả rocket về phía Đài Loan, trong đó 10 quả rơi vào vùng tiếp giáp rộng 24 hải lý (44 km) của hòn đảo. Đây được xem là cuộc tập trận bắn đạn thật có khoảng cách gần Đài Loan nhất từ trước đến nay của Bắc Kinh.

Trung Quốc coi Đài Loan là một phần lãnh thổ của mình và tuyên bố sẽ thống nhất bằng mọi giá, kể cả bằng vũ lực nếu cần thiết, dù chưa từng cai trị Đài Loan dù chỉ một ngày.

Đây cũng là lần đầu tiên Trung Quốc tiến hành tập trận quân sự nhắm vào Đài Loan kể từ khi quan hệ Nhật–Trung trở nên căng thẳng sau khi bà Takachi nhậm chức.

Vào tháng 11/2025, Thủ tướng Takachi từng tuyên bố công khai rằng, nếu Bắc Kinh tấn công Đài Loan và cả lực lượng Mỹ đến bảo vệ hòn đảo, điều đó sẽ “đe dọa trực tiếp đến sự tồn vong của Nhật Bản”. Theo bà, trong kịch bản đó, Nhật Bản có quyền thực thi quyền phòng vệ tập thể, bao gồm việc ra lệnh cho Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản bảo vệ binh sĩ Mỹ đóng tại Đài Loan.

Trước phát biểu này, Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã yêu cầu Thủ tướng Nhật Bản rút lại tuyên bố, đồng thời thực hiện một loạt động thái làm leo thang căng thẳng với Tokyo. Tuy nhiên, chính phủ Takachi từ chối nhượng bộ, khẳng định rằng những phát biểu trên không đồng nghĩa với sự thay đổi chính sách của Nhật Bản. Thủ tướng Nhật Bản nhấn mạnh rằng cánh cửa đối thoại vẫn mở, dù các chuyên gia cảnh báo rằng một trạng thái cân bằng mới đầy rủi ro đang hình thành giữa hai nước.

Trong khi đó, Hoa Kỳ hôm thứ Năm (1/1) đã kêu gọi Bắc Kinh chấm dứt việc gây sức ép quân sự đối với Đài Loan. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Thomas Pigott tuyên bố:

“Các hoạt động và phát ngôn quân sự của Bắc Kinh nhằm vào Đài Loan và các quốc gia khác trong khu vực đã không cần thiết làm gia tăng căng thẳng. Chúng tôi kêu gọi Trung Quốc kiềm chế, chấm dứt gây sức ép quân sự đối với Đài Loan và chuyển sang đối thoại có ý nghĩa”.

Đây là phản ứng công khai đầu tiên của chính quyền Trump đối với cuộc tập trận lần này.

Theo Bloomberg, xét trên bình diện rộng hơn, chuỗi tập trận gần đây của Trung Quốc được xem là phép thử đối với lập trường ủng hộ Đài Loan của Tổng thống Trump. Tháng 12/2025, Mỹ đã phê duyệt gói bán vũ khí trị giá 11 tỷ USD cho Đài Loan, động thái khiến Bắc Kinh tức giận. Các nhà phân tích nhận định, Trung Quốc vừa tìm cách ổn định quan hệ với Mỹ, vừa muốn phát đi tín hiệu rằng vấn đề Đài Loan là “lằn ranh đỏ” không thể vượt qua.

Cuộc điện đàm giữa ông Trump và bà Takachi cũng diễn ra trong bối cảnh Nhật Bản đang thúc đẩy mạnh mẽ kế hoạch đầu tư vào Mỹ. Tokyo dự kiến đầu tư 550 tỷ USD vào Hoa Kỳ như một phần của thỏa thuận thương mại rộng lớn hơn nhằm giảm thuế quan. Quyết định cuối cùng về việc phê duyệt khoản đầu tư này sẽ do Tổng thống Trump đưa ra, dựa trên khuyến nghị của các ủy ban liên quan.