Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae có thể tổ chức tổng tuyển cử sớm

Hôm Chủ nhật (11/1), lãnh đạo Đảng Duy Tân Nhật Bản, ông Yoshimura Hirofumi, đối tác trong liên minh cầm quyền, xác nhận với truyền thông rằng Thủ tướng Takaichi Sanae có khả năng sẽ tổ chức tổng tuyển cử sớm. Trước đó, một số cơ quan truyền thông Nhật Bản đã đưa tin rằng bà Takaichi đang cân nhắc tổ chức bầu cử vào tháng Hai.

Nếu thông tin này là chính xác, đây sẽ là lần đầu tiên bà Takaichi đối mặt với cử tri kể từ khi trở thành thủ tướng.Từ khi nhậm chức vào tháng 10/2025, Thủ tướng Takaichi Sanae luôn duy trì mức độ ủng hộ cao tại Nhật Bản, điều này có thể mang lại lợi thế cho bà trong một cuộc bầu cử sớm.

Tỷ lệ ủng hộ nội các do bà lãnh đạo trong các cuộc thăm dò của nhiều cơ quan truyền thông lớn vẫn duy trì ở mức cao khoảng 70%.

Ông Yoshimura Hirofumi nói với Đài Truyền hình Quốc gia Nhật Bản (NHK) rằng ông đã có cuộc gặp với Thủ tướng Takaichi Sanae vào thứ Sáu (9/1), và cảm nhận rằng quan điểm của bà về thời điểm tổ chức bầu cử đã bước sang một giai đoạn mới. Tuy nhiên, ông nói rằng hai bên chưa thảo luận về thời điểm cụ thể của cuộc bầu cử.

Ông cho biết việc giải tán Hạ viện là đặc quyền của Thủ tướng. Nếu Thủ tướng Takaichi Sanae quyết định giải tán Hạ viện, với tư cách là đối tác trong liên minh cầm quyền, Đảng Duy Tân sẵn sàng bước vào cuộc chiến.

Ông Yoshimura cho biết thêm rằng nếu Thủ tướng Takaichi Sanae thực sự đưa ra quyết định như những gì truyền thông đưa tin, ông cũng sẽ không cảm thấy ngạc nhiên.

Hôm thứ Sáu (9/1), báo Yomiuri Shimbun dẫn lời các nguồn tin trong chính phủ cho biết, Thủ tướng Takaichi Sanae đang cân nhắc tổ chức bầu cử sớm vào ngày 8/2 hoặc ngày 15/2.

Những phát biểu của ông Yoshimura đã làm gia tăng các đồn đoán rằng Thủ tướng Takaichi Sanae có thể tận dụng mức độ ủng hộ hiện tại để củng cố quyền lực của liên minh cầm quyền. Đảng Dân chủ Tự do do bà lãnh đạo cùng với các đồng minh chỉ nắm giữ đa số sít sao tại Hạ viện – cơ quan có quyền lực lớn – và còn phải dựa vào sự ủng hộ của 3 nghị sĩ độc lập.

Theo hãng thông tấn Kyodo của Nhật Bản, vào thứ Bảy (10/1), một nguồn tin cho biết Thủ tướng Takaichi Sanae đang cân nhắc giải tán Hạ viện ngay khi kỳ họp Quốc hội thường kỳ bắt đầu vào ngày 23/1.

Trong một cuộc phỏng vấn được ghi hình vào thứ Năm (8/1) và phát sóng vào Chủ nhật (11/1) trên NHK, Thủ tướng Takaichi Sanae không đề cập đến khả năng giải tán Hạ viện, mà nhấn mạnh rằng bà sẽ tập trung đối phó với những thách thức hiện tại, bao gồm vấn đề giá cả leo thang sau khi ngân sách bổ sung được thông qua vào tháng 12/2025.

Kyodo cho biết, từ Chủ nhật (11/1), các đảng phái cả trong và ngoài chính phủ Nhật Bản đã bắt đầu chuẩn bị cho cuộc bầu cử Hạ viện tiếp theo. Chủ tịch Đảng Dân chủ Lập hiến, ông Noda Yoshihiko, cho rằng khả năng bỏ phiếu và kiểm phiếu vào tháng Hai là rất cao, đồng thời cho biết sẽ liên tục hành động và chuẩn bị bước vào trạng thái sẵn sàng cho bầu cử.

Theo quy định hiện hành, cho đến năm 2028, Nhật Bản chưa bắt buộc phải tổ chức bầu cử Hạ viện. Tuy nhiên, một chiến thắng trong cuộc bầu cử sớm sẽ giúp Thủ tướng Takaichi củng cố quyền kiểm soát liên minh cầm quyền trong khi liên minh này hiện chỉ đang nắm đa số mong manh tại Hạ viện và ở thế thiểu số tại Thượng viện.

Khả năng bầu cử sớm đang làm dấy lên những lo ngại về kinh tế. Phe đối lập cảnh báo rằng nếu Quốc hội bị giải tán trong tháng Một, Nhật Bản có thể không kịp thông qua ngân sách trước khi năm tài khóa kết thúc, buộc chính phủ phải sử dụng ngân sách tạm thời và làm chậm các kế hoạch chi tiêu.

Ngân sách trị giá 783 tỷ USD, ngân sách đầu tiên dưới thời bà Takaichi, được coi là trụ cột trong chiến lược phục hồi kinh tế. Đồng yen đã suy yếu ngay sau khi thông tin về khả năng bầu cử sớm xuất hiện, phản ánh tâm lý thận trọng của thị trường.

Bên cạnh đó, các rủi ro từ bên ngoài cũng gia tăng. Căng thẳng thương mại với Trung Quốc, đặc biệt liên quan đến khả năng Bắc Kinh hạn chế xuất khẩu đất hiếm, có thể gây tác động bất lợi đối với nền kinh tế Nhật Bản vốn phụ thuộc lớn vào xuất khẩu.