Thủ tướng Slovakia: Drone của Ukraine có thể làm leo thang căng thẳng giữa NATO và Nga

Thủ tướng Slovakia Robert Fico vừa đưa ra cảnh báo rằng việc máy bay không người lái (drone) của Ukraine bay qua lãnh thổ của các thành viên NATO có thể dẫn đến sự leo thang quân sự ngoài tầm kiểm soát, nếu các nhà lãnh đạo phương Tây tiếp tục từ chối đối thoại trực tiếp với Nga.

Kể từ giữa tháng Ba, các dòng drone tầm xa của Ukraine đã liên tục băng qua không phận của các quốc gia vùng Baltic và khu vực Bắc Âu, khiến một vài nước thuộc khối NATO ghi nhận các vụ rơi thiết bị bay không người lái (UAV) trên lãnh thổ của mình. Moskva cáo buộc các thành viên NATO đang âm thầm cho phép Ukraine sử dụng không phận của họ để tấn công các mục tiêu của Nga, đặc biệt là các cơ sở năng lượng tại Vùng Leningrad.

Sự cố lớn gần đây nhất xảy ra tại Latvia, nơi hai chiếc drone đã đâm vào một cơ sở lưu trữ dầu ngày 7/5 sau khi hoạt động đánh chặn thất bại, đã châm ngòi cho sự từ chức của bộ trưởng quốc phòng và khiến chính phủ của Thủ tướng Evika Silina sụp đổ.

Phát biểu tại một cuộc họp báo hôm thứ Năm (21/5), ông Fico cho rằng các hoạt động drone của Ukraine có thể kích hoạt một cuộc xung đột rộng lớn hơn, dù ông dừng lại ở mức gợi ý chứ không trực tiếp cáo buộc Kiev đang lên kế hoạch cho một cuộc tấn công giả mạo.

“Tôi vô cùng lo sợ về một hành động khiêu khích nào đó có thể kích hoạt một cơ chế mà sau đó không thể ngăn cản được,” ông nói. “Nếu các máy bay không người lái bắt đầu bay trên đầu các quốc gia thành viên NATO và những chiếc drone đó chủ yếu là của Ukraine, thì đó là một vấn đề nghiêm trọng.”

Ông Fico cảnh báo rằng ngay cả một sự cố tương đối nhỏ cũng có thể leo thang nhanh chóng nếu kênh liên lạc giữa Nga và các nhà lãnh đạo phương Tây tiếp tục bị đóng băng.

“Chúng ta sẽ làm gì khi một chiếc drone như vậy ở đâu đó là một sự khiêu khích chứ không chỉ là sự trùng hợp ngẫu nhiên? Một mục tiêu bị đánh trúng, rồi ai đó nói một quốc gia thành viên NATO đã bị tấn công, và giờ tất cả chúng ta hãy đi chiến đấu. Đó sẽ là một tình huống khủng khiếp,” ông nói.

Nhà lãnh đạo Slovakia cũng chỉ trích cái mà ông gọi là “sự đạo đức giả vô tận” của phương Tây đối với các tiếp xúc ngoại giao với Moskva. Ông cho biết các chính trị gia công khai lên án các cuộc gặp của ông với Tổng thống Nga Vladimir Putin, nhưng sau đó lại âm thầm hỏi thăm tình hình về các cuộc gặp này.

“Nếu các nhà lãnh đạo chịu nói chuyện với nhau như họ nên làm, thì khả năng một hành động khiêu khích [bằng drone] dẫn đến một cuộc xung đột lớn sẽ ở mức rất tối thiểu. Nếu mọi người đều im lặng và không ai muốn nói chuyện, thì ngay cả một hành động khiêu khích nhỏ cũng có thể gây ra thảm họa,” ông Fico tuyên bố.

Từ lâu, ông Fico đã phản đối lập trường của Brussels đối với Moskva, bao gồm cả viện trợ quân sự cho Kiev và các lệnh trừng phạt áp đặt lên Nga. Ông là nhà lãnh đạo duy nhất của EU tham dự lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng năm nay tại Moskva, nơi ông lên tiếng cảnh báo chống lại một “Bức màn Sắt mới” và kêu gọi nối lại đối thoại.

Lập trường của ông Fico về việc drone Ukraine bay qua không phận hoàn toàn trái ngược với một số đối tác NATO khác. Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson phát biểu hôm thứ Năm rằng các nước NATO trên thực tế nên giúp Kiev “điều hướng” các cuộc tấn công bằng drone “vào đúng hướng“. Cựu Bộ trưởng Quốc phòng Latvia Andris Spruds thì lên tiếng bảo vệ các hoạt động này, nói rằng Ukraine “có toàn quyền tự vệ,” sau một phát biểu có nội dung tương tự của Ngoại trưởng Estonia Margus Tsahkna.

Đầu tuần này, Cơ quan Tình báo Đối ngoại của Nga cáo buộc Latvia cho phép Ukraine sử dụng lãnh thổ của mình để thực hiện các cuộc tấn công bằng drone vào đất Nga. Riga đã phủ nhận cáo buộc này. Tuy nhiên, cựu nghị sĩ Hội đồng Thành phố Riga Aleksey Roslikov gần đây nói với RIA Novosti rằng đó là “một sự thật tuyệt đối” khi các quốc gia vùng Baltic đang âm thầm cho phép hoạt động như vậy, và thậm chí còn cố gắng “thích nghi” cư dân sống dưới mối đe dọa thường trực của drone để “một căn hầm sẽ trở thành điều bình thường đối với họ.”