Thụy Điển kiểm tra tàu dầu nghi thuộc “hạm đội bóng tối” Nga, bắt giữ thuyền trưởng người Trung Quốc

Cơ quan Công tố Thụy Điển ngày 4/5 (thứ Hai) cho biết, Lực lượng Tuần duyên nước này đã kiểm tra một tàu chở dầu bị nghi thuộc “hạm đội bóng tối” của Nga và đã bắt giữ thuyền trưởng là công dân Trung Quốc.

Theo thông tin, ngày 3/5, Tuần duyên Thụy Điển đã lên tàu kiểm tra con tàu mang tên Jin Hui khi nó đang di chuyển trong lãnh hải Thụy Điển. Tàu chở dầu này dài khoảng 182 mét, lúc đó không chở hàng, lộ trình không rõ ràng, bị tình nghi treo “cờ giả” của Syria để che giấu danh tính thật và có khả năng là một phần của “hạm đội bóng tối” phục vụ xuất khẩu dầu Nga.

“Hạm đội bóng tối” là thuật ngữ dùng để chỉ các tàu hàng được các quốc gia bị phương Tây trừng phạt sử dụng nhằm né tránh lệnh cấm vận – trong đó có Nga sau khi bùng nổ chiến tranh với Ukraine. Những con tàu này thường có cấu trúc sở hữu mờ ám, đăng ký dưới nhiều lớp vỏ công ty, thân tàu xuống cấp, tuổi đời cao nhưng bảo dưỡng kém và không có bảo hiểm đầy đủ, làm dấy lên lo ngại về rủi ro tai nạn và ô nhiễm môi trường trên biển.

Bộ trưởng phụ trách phòng vệ dân sự Thụy Điển Carl-Oskar Bohlin cùng ngày cho biết Jin Hui đã nằm trong danh sách trừng phạt của Liên minh châu Âu, Vương quốc Anh và Ukraine, do bị cáo buộc tham gia vận chuyển dầu mỏ Nga trái vi phạm các lệnh cấm vận. Con tàu được ghi nhận là tài sản duy nhất của một công ty có tên Jin Hui Shipping Ltd, đăng ký tại Quần đảo Marshall; cấu trúc sở hữu thực tế của tàu hiện vẫn chưa được làm rõ.

Trong thông cáo, Viện Công tố cho hay thuyền trưởng người Trung Quốc bị bắt giữ vì tình nghi sử dụng giấy tờ giả và vi phạm các quy định của luật hàng hải Thụy Điển về “tàu không đủ điều kiện đi biển”. Giới chức Thụy Điển chưa nêu tên thuyền trưởng; công tố viên phụ trách vụ án Adrien Combier-Hogg cho biết người này sẽ bị thẩm vấn trong ngày thứ Hai và Thụy Điển đã bắt đầu liên hệ, phối hợp với các cơ quan và quốc gia liên quan khác.

Đây là lần thứ 5 trong vài tháng qua, nhà chức trách Thụy Điển kiểm tra hoặc bắt giữ các tàu bị nghi thuộc “hạm đội bóng tối” phục vụ lợi ích Nga. Hồi đầu tháng 3, Tuần duyên Thụy Điển từng khống chế tàu chở dầu Sea Owl I và tàu chở hàng rời Caffa ngoài khơi Trelleborg, phía nam Thụy Điển. Khi đó, Sea Owl I treo cờ Comoros, còn Caffa treo cờ Guinea.

Theo kết luận của Thụy Điển dựa trên luật pháp quốc tế, Caffa được xếp vào diện “tàu không quốc tịch”. Điều tra cho thấy phần lớn thuyền viên trên tàu là người Nga, Caffa từng nằm trong sổ đăng ký tàu biển của Nga và hiện cũng bị Ukraine đưa vào danh sách trừng phạt; tuy nhiên, chủ sở hữu thực sự đứng sau vẫn là một “ẩn số”. Sea Owl I và Caffa hiện vẫn neo ngoài khơi phía nam Trelleborg, trong khi quá trình điều tra tiếp tục diễn ra.