Anthropic: Hoạt động “chưng cất” AI trái phép của Trung Quốc đã lan vào dark web

Cuộc cạnh tranh AI giữa Mỹ và Trung Quốc đang chuyển từ cuộc đua về năng lực mô hình và giá thành sang một mặt trận mới, xoay quanh “chưng cất” mô hình, đánh cắp tài khoản, gian lận thanh toán, kiểm soát xuất khẩu và an ninh quốc gia. Anthropic, một trong những công ty AI hàng đầu của Mỹ, cáo buộc một số công ty AI Trung Quốc không chỉ cạnh tranh mà còn sử dụng các phương thức mang tính đánh cắp để tiếp cận công nghệ của Mỹ.

Trong cuộc phỏng vấn với CNBC ngày 3/9, Jacob Klein, người đứng đầu bộ phận tình báo mối đe dọa của Anthropic, cho biết nhiều phòng thí nghiệm AI Trung Quốc đang tham gia vào một hệ sinh thái ngầm kết hợp giữa dark web và gian lận tài khoản. Những đối tượng này được cho là mua thông tin thẻ tín dụng bị đánh cắp và các tài khoản AI bị xâm nhập trên các chợ dark web, sau đó dùng chúng để tạo hàng loạt tài khoản mới, qua đó né tránh các hạn chế về khu vực, thanh toán và quyền truy cập.

Klein cho biết Anthropic đã phát hiện những hoạt động nhằm tạo ra hàng chục nghìn, thậm chí hàng trăm nghìn tài khoản giả để truy cập Claude. Sau khi có quyền sử dụng, các tài khoản này gửi số lượng khổng lồ câu hỏi tới Claude, thu thập câu trả lời rồi sử dụng dữ liệu đó để huấn luyện các mô hình AI của riêng họ. Anthropic gọi đây là “chưng cất bất hợp pháp”.

Trong phát triển AI, chưng cất là kỹ thuật sử dụng đầu ra của một mô hình mạnh hơn, thường được gọi là “mô hình giáo viên”, để huấn luyện một mô hình nhỏ hơn hoặc rẻ hơn, hay “mô hình học sinh”. Bản thân kỹ thuật này không nhất thiết bất hợp pháp. Tuy nhiên, nếu dữ liệu được thu thập thông qua tài khoản giả, thông tin thanh toán đánh cắp hoặc hành vi né tránh các biện pháp kiểm soát truy cập, hoạt động này có thể liên quan đến gian lận, vi phạm điều khoản dịch vụ, quyền sở hữu trí tuệ và kiểm soát xuất khẩu.

Klein đặc biệt nêu tên Moonshot, công ty phát triển Kimi, cáo buộc doanh nghiệp này tạo ra số lượng lớn tài khoản gian lận để thực hiện chưng cất Claude. Anthropic trước đó cũng từng cáo buộc DeepSeek, MiniMax và Qwen của Alibaba tiến hành các hoạt động chưng cất từ những mô hình tiên tiến của mình. Các công ty Trung Quốc được nêu tên chưa phản hồi yêu cầu bình luận của CNBC.

Theo Klein, Anthropic đã quan sát thấy “rất nhiều” trường hợp tương tự có nguồn gốc từ Trung Quốc. Ông cho rằng các hoạt động này có thể giúp các phòng thí nghiệm AI Trung Quốc nhanh chóng phát triển công nghệ rồi tung ra những sản phẩm cạnh tranh với mô hình Mỹ ở mức giá thấp hơn.

Anthropic khẳng định không phản đối cạnh tranh hay việc sử dụng kỹ thuật chưng cất một cách hợp pháp. Tuy nhiên, Klein cảnh báo việc sử dụng tài khoản giả, thẻ tín dụng bị đánh cắp và hạ tầng trái phép để thu thập đầu ra của các mô hình tiên tiến có thể tạo ra rủi ro an ninh quốc gia. Công nghệ bị khai thác có thể bị sử dụng cho giám sát quy mô lớn, hoạt động gián điệp hoặc các chương trình liên quan đến vũ khí sinh học.

Trong khi đó, Travis Lanham, giám đốc công nghệ của công ty an ninh mạng Armadin và cựu kỹ sư Google, nhận định việc phát hiện hành vi lạm dụng ngày càng khó khăn. Các nền tảng AI lớn phải xử lý hàng tỷ yêu cầu mỗi ngày, khiến hàng triệu lượt truy vấn độc hại có thể bị hòa lẫn trong lưu lượng hợp pháp. Các công ty AI vì vậy phải đồng thời chống gian lận tài khoản và lạm dụng tự động hóa, nhưng vẫn duy trì dịch vụ thuận tiện và dễ tiếp cận trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt.