Báo cáo Nhà Trắng: Chính sách DEI khiến kinh tế thiệt hại 94 tỷ USD mỗi năm

Nhà Trắng hôm thứ Hai (13/4) công bố “Báo cáo Kinh tế Tổng thống 2026”, trong đó cho rằng các chính sách “đa dạng, công bằng và hòa nhập” (DEI) được doanh nghiệp áp dụng rộng rãi trong 10 năm qua đã làm suy giảm đáng kể năng suất kinh tế của Mỹ. Báo cáo ước tính riêng trong năm 2023, DEI đã khiến nền kinh tế Mỹ thiệt hại khoảng 94 tỷ USD do làm giảm hiệu quả quản lý.

Hội đồng Cố vấn Kinh tế Nhà Trắng (CEA) cho biết, các chính sách này ưu tiên chỉ tiêu chủng tộc trong tuyển dụng và thăng chức thay vì năng lực chuyên môn liên quan đến năng suất, từ đó làm giảm tổng sản lượng kinh tế. Dữ liệu cho thấy trong năm 2023, DEI khiến GDP Mỹ giảm 0,34%, tương đương mỗi hộ gia đình có hai người đi làm phải chịu thiệt hại khoảng 1.160 USD.

DEI vô tình khiến lao động thiểu số bị “gắn mác”

Báo cáo nhấn mạnh rằng kết luận này không nhằm phủ nhận năng lực của người lao động thiểu số.

“Người lao động hoặc nhà quản lý thuộc các nhóm thiểu số không đồng nghĩa với năng suất thấp; vấn đề nằm ở việc, để đạt các chỉ tiêu chủng tộc do DEI đặt ra, một số lao động chưa đủ kinh nghiệm đã được thăng chức quá nhanh”, báo cáo viết.

Báo cáo cũng chỉ ra rằng có nhiều nhà quản lý thiểu số đủ năng lực, và trước năm 2017, tỷ lệ quản lý thiểu số không gây tác động tiêu cực đến năng suất.

“DEI thực chất cũng gây tổn hại cho những nhà quản lý thiểu số đủ năng lực, vì nếu họ bị coi là ‘được tuyển dụng nhờ DEI’, họ có thể bị gắn mác và chịu sự kỳ thị”, báo cáo nêu thêm.

DEI làm đảo ngược thành quả của Đạo luật Dân quyền

Kể từ khi trở lại nắm quyền, Tổng thống Donald Trump đã tìm cách loại bỏ các chính sách DEI trong các cơ quan liên bang, nhà thầu và cả quy trình tuyển sinh đại học. Nghiên cứu này được cho là sẽ củng cố thêm cơ sở lý luận cho hướng đi đó.

Báo cáo cho biết, sau khi “Đạo luật Dân quyền 1964” được thông qua, việc loại bỏ các rào cản phân biệt đối xử đã giúp người lao động được phân bổ đúng vị trí hơn, từ đó nâng cao năng suất kinh tế đáng kể.

“Việc giảm phân biệt đối xử từng giúp thúc đẩy nền kinh tế Mỹ. Đáng tiếc, các hình thức phân biệt mới được tái áp đặt thông qua các sáng kiến DEI đã đảo ngược một phần thành quả này.” báo cáo nhận định.

Theo dữ liệu, trong giai đoạn 2005–2015, tỷ lệ đại diện của các nhóm thiểu số tăng chưa đến 1 điểm phần trăm mỗi năm. Nhưng từ 2015 đến 2023, mức tăng đã cao gấp 4 lần.

Các tác giả cho rằng DEI là nguyên nhân chính của sự thay đổi này. Họ cũng chỉ ra rằng từ năm 2015, công ty tư vấn quản lý McKinsey bắt đầu công bố nhiều nghiên cứu có ảnh hưởng lớn, cho rằng các doanh nghiệp có mức độ đa dạng cao hơn về giới tính và sắc tộc thường đạt hiệu quả tài chính tốt hơn.

Sau đó, nhiều tập đoàn lớn đặt mục tiêu tăng tỷ lệ quản lý thuộc nhóm thiểu số, đồng thời số lượng vị trí liên quan đến DEI cũng tăng mạnh, trong đó chức danh “Giám đốc đa dạng (Chief Diversity Officer – CDO)” trở thành một trong những vị trí lãnh đạo tăng trưởng nhanh nhất.

Báo cáo cho rằng việc đề bạt dựa trên bản sắc thay vì năng lực và đóng góp sẽ tạo ra những méo mó tương tự trong quá khứ, cuối cùng làm giảm tổng sản lượng kinh tế.

Đến năm 2015, chưa có mối liên hệ giữa tỷ lệ đại diện thiểu số và năng suất; nhưng đến năm 2023, những ngành áp dụng DEI mạnh mẽ có năng suất thấp hơn 2,7% so với các ngành không đẩy mạnh DEI.

Những phát hiện đáng chú ý khác trong báo cáo

Ngoài đánh giá về DEI, báo cáo dài hàng trăm trang này còn đưa ra nhiều kết luận và định hướng chính sách quan trọng khác.

Một phần khác của báo cáo cho rằng các khoản đầu tư theo tiêu chí môi trường, xã hội và quản trị (ESG) có thể dẫn đến phân bổ vốn sai lệch, khiến dòng tiền không chảy vào những lĩnh vực hiệu quả nhất, từ đó gây thiệt hại đáng kể cho nhà đầu tư và nền kinh tế.

Báo cáo cũng đề cập đến “Đạo luật Lớn và Đẹp (OBBBA)” như một trụ cột kinh tế quan trọng của chính quyền Trump. Nếu không có đạo luật này, khi các điều khoản quan trọng của “Đạo luật Cắt giảm Thuế và Việc làm 2017 (TCJA)” hết hiệu lực, Mỹ có thể phải đối mặt với mức tăng thuế 4.000 tỷ USD trong 10 năm, khiến GDP thực giảm khoảng 4% sau 4 năm và làm mất khoảng 6,1 triệu việc làm toàn thời gian.

Ngược lại, nếu OBBBA được triển khai, GDP thực trong 4 năm đầu có thể tăng thêm 4,6%–4,9%, tương đương tốc độ tăng trưởng hàng năm cao hơn khoảng 1,1%–1,2%, đồng thời thúc đẩy đầu tư, tiền lương và thu nhập sau thuế của các hộ gia đình. Báo cáo cũng dự báo, kết hợp với các chính sách khác, tỷ lệ nợ liên bang so với GDP có thể giảm từ khoảng 117% hiện nay xuống còn 94% trong vòng 10 năm.

Báo cáo nhấn mạnh rằng nguồn tài nguyên năng lượng dồi dào và công nghệ tiên tiến là yếu tố then chốt thúc đẩy tăng trưởng kinh tế công nghệ cao. Chính phủ đặt mục tiêu mở rộng nguồn cung điện, đầu tư vào cơ sở hạ tầng hạt nhân và các dự án xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế tổng thể.

Trong chính sách thương mại quốc tế, chính phủ đang chuyển hướng sang mô hình đặt lợi ích của người lao động, ngành công nghiệp và an ninh quốc gia lên hàng đầu, hướng tới một hệ thống thương mại công bằng và có tính tương hỗ. Các biện pháp bao gồm bịt các kẽ hở thương mại như chấm dứt quy định miễn thuế đối với hàng hóa giá trị nhỏ, đồng thời đa dạng hóa chuỗi cung ứng để giảm phụ thuộc vào các đối thủ cạnh tranh.

Nhà Trắng dự báo rằng với việc triển khai các chính sách như giảm quy định, cải cách thuế, đầu tư năng lượng và thúc đẩy trí tuệ nhân tạo (AI), tốc độ tăng trưởng GDP thực bình quân của Mỹ trong 11 năm tới có thể đạt khoảng 3% mỗi năm.