Báo cáo thường niên New Zealand: Trung Quốc là mối đe dọa mạng hàng đầu

Trung tâm An ninh mạng Quốc gia New Zealand (NCSC) hôm thứ Năm (24/9) công bố “Báo cáo Mối đe dọa mạng 2026” (Cyber Threat Report 2026), cho biết các hoạt động mạng được nhà nước hậu thuẫn tiếp tục đe dọa chính phủ và doanh nghiệp New Zealand. Trong đó, các hoạt động liên quan đến chính quyền Trung Quốc “có tính dai dẳng nhất và năng lực mạnh nhất”.

369 vụ việc mạng nghiêm trọng

Theo thống kê trong báo cáo, từ tháng 7/2025 đến tháng 6/2026, NCSC đã xử lý 369 vụ việc mạng có khả năng ảnh hưởng đến lợi ích quốc gia, trong đó 86 vụ được cho là có thể liên quan đến các tác nhân được nhà nước hậu thuẫn, chiếm khoảng 23%.

NCSC truy nguồn các hoạt động liên quan đến Trung Quốc, Nga, Iran và Triều Tiên. Các tác nhân mạng cấp nhà nước đến từ Trung Quốc được xác định là những tác nhân “có hoạt động dai dẳng nhất và năng lực mạnh nhất” tại New Zealand. Những hoạt động mạng bị nghi ngờ có sự hậu thuẫn của nhà nước này nhằm vào các cơ quan chính phủ cũng như các lĩnh vực y tế, giáo dục và công nghệ thông tin. NCSC cho biết một số cuộc tấn công có thể khiến thông tin nhạy cảm của New Zealand đứng trước nguy cơ bị rò rỉ. Các tác nhân liên quan chủ yếu sử dụng xâm nhập mạng và thu thập thông tin tình báo để lấy dữ liệu.

Báo cáo cho rằng các tác nhân mạng được nhà nước hậu thuẫn có thể ưu tiên nhắm tới các tổ chức vận hành cơ sở hạ tầng và mạng lưới, cung cấp dịch vụ công hoặc nắm giữ thông tin có giá trị chiến lược. Hoạt động gián điệp mạng thường mang tính bí mật, trong đó kẻ tấn công có thể tiến hành do thám từ nhiều tháng, thậm chí nhiều năm trước, đồng thời duy trì quyền truy cập vào hệ thống, chờ thời điểm thích hợp để thu thập thông tin tình báo hoặc tiến hành hoạt động gây gián đoạn.

Tội phạm mạng gây thiệt hại hàng chục triệu NZD

Ngoài các hoạt động mạng được nhà nước hậu thuẫn, New Zealand cũng đang đối mặt với xu hướng gia tăng của tội phạm mạng. NCSC cho biết trong 369 vụ việc mạng nghiêm trọng của năm tài chính 2025/26, có 162 vụ liên quan đến các tác nhân bị nghi ngờ hoạt động vì mục đích tội phạm hoặc lợi ích kinh tế, tăng 18% so với năm trước. Trong cùng kỳ, NCSC nhận được 4.673 báo cáo về các sự cố an ninh mạng.

Theo thống kê của NCSC, tổng thiệt hại kinh tế trực tiếp được ghi nhận trong năm tài chính 2025/26 là 23,8 triệu NZD (khoảng 13,5 triệu USD), giảm so với mức 26,9 triệu NZD của năm trước. Tuy nhiên, NCSC lưu ý con số này chỉ bao gồm những thiệt hại trực tiếp do nạn nhân chủ động cung cấp và được ghi nhận, do đó không phản ánh toàn bộ thiệt hại thực tế.

Báo cáo cũng chỉ ra rằng trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi hình thái của các mối đe dọa mạng. Các tác nhân được nhà nước hậu thuẫn và tội phạm mạng đã bắt đầu sử dụng AI để nâng cao hiệu quả của các tin nhắn lừa đảo, hoạt động gian lận và do thám mạng, đồng thời mở rộng tốc độ và quy mô của các cuộc tấn công mạng.

Nam Thái Bình Dương trở thành khu vực cạnh tranh trên không gian mạng

NCSC cho biết sự cạnh tranh địa chính trị tại khu vực Nam Thái Bình Dương ngày càng mở rộng sang không gian mạng. Do New Zealand có mối liên hệ chặt chẽ với các quốc đảo Thái Bình Dương về gia đình, văn hóa, chính trị và kinh tế, hoạt động gián điệp mạng nhằm vào chính phủ và cơ sở hạ tầng trong khu vực có thể tác động đến các cơ quan và doanh nghiệp liên quan của New Zealand.

Nhiều nước từng cảnh báo hoạt động mạng liên quan đến Trung Quốc

Báo cáo cho biết vào tháng 4/2026, New Zealand cùng 9 quốc gia khác đã đưa ra cảnh báo chung rằng các tác nhân liên quan đến chính quyền Trung Quốc sử dụng các thiết bị như bộ định tuyến gia đình bị xâm nhập để xây dựng một mạng “botnet” quy mô lớn, nhằm che giấu nguồn gốc của các hoạt động mạng độc hại.

NCSC cho biết các mạng này đã được những tác nhân mạng liên quan đến Trung Quốc như “Volt Typhoon” và “Flax Typhoon” sử dụng để nhằm vào các mạng lưới cơ sở hạ tầng. Tháng 8/2025, New Zealand cùng 12 quốc gia khác cũng đưa ra cảnh báo về hoạt động mạng liên quan đến “Salt Typhoon”. NCSC cho biết tác nhân mạng được chính quyền Trung Quốc hậu thuẫn này nhằm vào các mạng lưới viễn thông, giao thông và chính phủ trên toàn cầu; nhiều quốc gia, trong đó có New Zealand, đã phát hiện các hoạt động liên quan.

Ngoài ra, Cơ quan Tình báo An ninh New Zealand (NZSIS) hồi tháng 8 công bố “Báo cáo Môi trường Đe dọa An ninh New Zealand 2026” (New Zealand’s Security Threat Environment 2026), cho biết New Zealand phát hiện nhiều quốc gia tiến hành hoạt động gián điệp, nhưng Trung Quốc (PRC) là quốc gia duy nhất được phát hiện thực hiện hoạt động gián điệp trên quy mô lớn (“at scale”).

Báo cáo cho biết thêm các hoạt động tình báo liên quan đến Trung Quốc bao gồm tìm cách tiếp cận thông tin chính phủ, kết quả nghiên cứu khoa học, công nghệ và sở hữu trí tuệ; đồng thời bao gồm xâm nhập mạng và sử dụng con người để thu thập thông tin nhạy cảm. Chính quyền Trung Quốc từ lâu vẫn bác bỏ các cáo buộc của các nước phương Tây về hoạt động gián điệp mạng do nước này thực hiện.