Nguồn tin: Lãnh đạo tối cao Iran cấm vận chuyển uranium làm giàu; ông Trump phản hồi

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Năm (21/5) tuyên bố rằng cuối cùng Mỹ sẽ lấy được kho uranium làm giàu của Iran. Phát biểu này được đưa ra sau khi xuất hiện thông tin cho biết lãnh tụ tối cao Iran đã ra lệnh cấm đưa lượng uranium làm giàu gần cấp độ vũ khí của nước này ra nước ngoài.

“Chúng tôi sẽ lấy được nó (uranium làm giàu). Chúng tôi không cần nó và cũng không muốn nó. Sau khi lấy được, có thể chúng tôi sẽ tiêu hủy nó, nhưng chúng tôi tuyệt đối sẽ không cho phép họ sở hữu nói”, ông Trump nói với báo giới tại Nhà Trắng.

Người ta tin rằng Iran đang sở hữu khoảng 900 pound ( hơn 400 kg) uranium làm giàu ở mức 60%. Chỉ trong vài tuần, số vật liệu này có thể tiếp tục được tinh chế lên mức 90%, tức cấp độ dùng cho vũ khí hạt nhân. Trước đó, ông Trump cho biết số uranium này đã bị chôn sâu dưới lòng đất sau khi Mỹ tấn công các cơ sở hạt nhân Iran vào tháng 6 năm ngoái.

Ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân là mục tiêu cốt lõi trong cuộc chiến phối hợp giữa ông Trump và Israel nhằm vào Iran. Ông Trump trước đây nhiều lần tuyên bố uranium làm giàu của Iran sẽ được chuyển tới Mỹ. Tuần trước, ông còn ám chỉ rằng nếu Iran không tự giao nộp uranium, Mỹ có thể sẽ tự đến lấy.

Trước khi ông Trump đưa ra phát biểu hôm thứ Năm về uranium làm giàu, Reuters dẫn lời hai nguồn tin Iran cho biết lãnh tụ tối cao Iran đã ra lệnh cấm đưa lượng uranium gần cấp độ vũ khí của nước này ra nước ngoài.

Về khả năng đạt được thỏa thuận Mỹ – Iran, ông Trump nói: “Hiện tại chúng tôi đang đàm phán, hãy chờ xem”.

“Họ sẽ không có vũ khí hạt nhân”, ông Trump nói. Tổng thống Mỹ cũng cho biết nếu hỏi người dân Mỹ về vấn đề này, “tất cả họ đều sẽ đồng ý” rằng Iran không được phép sở hữu vũ khí hạt nhân.

“Đây là việc một quốc gia đang tiến tới hạt nhân hóa, và có người sẽ nói rằng quốc gia này hơi điên rồ. Chúng ta không thể để Iran có vũ khí hạt nhân, chỉ đơn giản vậy thôi”, ông nói. “Chúng ta không thể để điều đó xảy ra”.

Ông Trump cũng cảnh báo rằng nếu Iran sở hữu vũ khí hạt nhân, “Trung Đông sẽ bùng nổ chiến tranh hạt nhân, và cuộc chiến đó sẽ lan tới đây, lan sang cả châu Âu”.

“Chúng ta không thể để tình huống đó xảy ra, và nó cũng sẽ không xảy ra. Điều này quan trọng hơn bất cứ điều gì khác”, ông nói thêm.

Bộ Ngoại giao Iran hiện đang xem xét đề xuất hòa bình mới do Mỹ đưa ra, trong khi Bộ trưởng Nội vụ Pakistan sẽ tới Iran vào thứ Năm nhằm thúc đẩy đạt được một thỏa thuận.

Liên quan tới vấn đề thu phí qua eo biển Hormuz, ông Trump cho biết Mỹ không muốn tuyến hàng hải này bị áp phí.

“Chúng tôi muốn nó được mở và tự do lưu thông. Chúng tôi không muốn thấy việc thu phí”, ông Trump nói. “Đây là tuyến đường thủy quốc tế”.

Phía Iran cho biết cơ quan quản lý Eo biển Vịnh Ba Tư mới thành lập của họ đã bắt đầu thu phí qua lại, nhưng ông Trump hôm thứ Năm khẳng định hiện Iran chưa thu phí. Ông nói theo ước tính, Iran đang mất 500 triệu USD mỗi ngày, “nghe có vẻ rất nhiều, nhưng dù là 500 triệu, 200 triệu hay 300 triệu USD thì họ vẫn đang thiệt hại nặng nề”.

Iran hiện chưa công bố mức phí cụ thể mà họ dự định áp dụng.

“Nếu không có sự chấp thuận của chúng tôi, sẽ không có tàu nào có thể đi qua”, Tổng thống Trump tuyên bố.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ hôm thứ Năm cho biết kể từ khi quân đội Mỹ tiến hành phong tỏa eo biển Hormuz, Washington đã khiến 94 tàu hàng ra vào các cảng của Iran phải đổi hướng.

“Chiến lược 3 bước để đè bẹp Tehran”

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 21/5 đã chia sẻ lại một bài viết trên nền tảng Truth Social của Richard Goldberg, cố vấn cấp cao của tổ chức tư vấn bảo thủ “Quỹ Bảo vệ Dân chủ”. Trong bài viết đăng trên New York Post, ông Goldberg đề xuất chính quyền Trump áp dụng chiến lược “ba mũi nhọn” nhằm gây áp lực toàn diện lên Iran.

Theo ông, bước đầu tiên là siết chặt hơn nữa các lệnh trừng phạt kinh tế. Ông Goldberg cho rằng chiến dịch phong tỏa hàng hải và tài chính hiện nay đã khiến kinh tế Iran suy yếu nghiêm trọng: xuất khẩu dầu gần như đình trệ, ngành hóa dầu và thép lao đao, đồng nội tệ mất giá mạnh, lạm phát tăng cao và dự trữ ngoại hối sụt giảm nhanh.

Ông cũng tiết lộ chiến dịch “Chiến dịch Cơn thịnh nộ kinh tế” do Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent dẫn đầu đang mở rộng thành một cuộc chiến kinh tế toàn diện, nhắm vào các tài khoản ngân hàng, ví tiền điện tử và mạng lưới tài chính ngầm của Iran trên toàn cầu.

Bước thứ hai là tái cấu trúc mạng lưới năng lượng quốc tế. Ông Goldberg đề xuất Mỹ mở rộng công suất lọc dầu, hỗ trợ các dự án dầu khí ở nước ngoài và phối hợp với Ả Rập Xê Út cùng UAE xây dựng tuyến vận chuyển năng lượng trên bộ để giảm phụ thuộc vào eo biển Hormuz. Ông còn đề xuất dự án đường ống “TransAram”, vận chuyển dầu khí qua Israel sang châu Âu nhằm làm suy yếu ảnh hưởng chiến lược của Iran.

Bước cuối cùng là triển khai “Chiến dịch Hành trình Vĩ đại”, trong đó Hải quân và Không quân Mỹ hộ tống tàu chở dầu qua Hormuz để bảo vệ tự do hàng hải. Ông Goldberg cho rằng chiến lược này vừa tiếp tục cô lập kinh tế Iran, vừa ngăn Tehran thao túng thị trường năng lượng toàn cầu, từ đó buộc Iran phải chấp nhận các điều kiện hạt nhân của Mỹ hoặc đối mặt nguy cơ suy sụp sâu hơn.