Tin tức thế giới

Vụ hoàn thuế quan châm ngòi cuộc chiến pháp lý, chính quyền Trump nộp đơn kháng cáo

Cuộc tranh chấp pháp lý giữa chính quyền Mỹ của Tổng thống Donald Trump và các nhà nhập khẩu liên quan đến việc hoàn trả thuế quan tiếp tục leo thang. Bộ Tư pháp Mỹ ngày 2/6 đã chính thức nộp đơn kháng cáo nhằm phản đối phán quyết của Thẩm phán Richard Eaton thuộc Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ (CIT), trong đó yêu cầu chính phủ hoàn trả thuế cho tất cả các nhà nhập khẩu bị ảnh hưởng. Vụ việc tiếp theo sẽ được xem xét tại Tòa Phúc thẩm Liên bang khu vực vòng liên bang của Mỹ.

Ngày 25/1/2026, cần cẩu và container tại cảng Oakland, thành phố Oakland, bang California, Mỹ. (Nguồn: Chu Dung/ Epoch Times)

Tranh cãi bắt nguồn từ một phán quyết của Tòa án Tối cao Hoa Kỳ hồi tháng 2 năm nay. Với tỷ lệ biểu quyết 6-3, tòa án xác định rằng việc Tổng thống Trump viện dẫn Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) để áp dụng một số biện pháp thuế quan toàn cầu là thiếu cơ sở pháp lý, do đó các mức thuế này bị xem là trái luật. Tuy nhiên, Tòa án Tối cao không đưa ra quyết định về việc hoàn trả số thuế đã thu mà giao vấn đề này cho các tòa cấp dưới giải quyết.

Sau đó, Thẩm phán Eaton đã ra lệnh cho cơ quan hải quan tính toán lại số thuế liên quan và hoàn trả phần thu vượt cho tất cả các nhà nhập khẩu bị ảnh hưởng. Ông cũng là người phụ trách nhiều vụ kiện về hoàn thuế phát sinh trong hơn một năm qua. Theo quan điểm của ông, nếu chỉ các doanh nghiệp trực tiếp tham gia kiện tụng mới được hoàn tiền thì phán quyết của Tòa án Tối cao sẽ không đạt được hiệu lực pháp lý đầy đủ.

Theo các tài liệu do chính phủ Mỹ đệ trình, trong tổng số khoảng 166 tỷ USD thuế quan được thu theo IEEPA, hiện có khoảng 127 tỷ USD thuộc phạm vi hoàn trả giai đoạn đầu. Khoảng 39 tỷ USD còn lại vẫn chưa được xác định có đủ điều kiện hoàn thuế hay không và đang là một trong những nội dung tranh cãi chính giữa hai bên.

Chính quyền Trump cho rằng nhiều yêu cầu hoàn thuế liên quan đến các vấn đề pháp lý phức tạp và không thể mặc nhiên coi mọi nhà nhập khẩu đều có quyền được hoàn tiền. Bộ Tư pháp cũng viện dẫn một án lệ khác của Tòa án Tối cao từ năm ngoái để lập luận rằng quyền ban hành các lệnh có hiệu lực trên phạm vi toàn quốc của các thẩm phán liên bang là có giới hạn, vì vậy lệnh của Thẩm phán Eaton có thể đã vượt quá thẩm quyền tư pháp.

Ngoài tranh chấp về hoàn thuế, Bộ Tư pháp còn kháng cáo một quyết định thủ tục khác của Thẩm phán Eaton. Cuối tháng 5, ông đã yêu cầu tổ chức phiên điều trần để thảo luận về việc triển khai hoàn thuế ngay lập tức và các bước thực hiện tiếp theo, đồng thời yêu cầu Giám đốc Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) Rodney Scott trực tiếp ra điều trần.

Bộ Tư pháp phản đối yêu cầu này, cho rằng các quan chức cấp cao phụ trách chuyên môn có thể cung cấp thông tin đầy đủ mà không cần người đứng đầu cơ quan phải đích thân tham dự. Tuy nhiên, trong phán quyết ngày 29/5, Thẩm phán Eaton đã bác bỏ lập luận đó. Ông cho rằng cần trực tiếp nghe giải trình từ các quan chức chịu trách nhiệm hoạch định và thực thi chính sách để xác định liệu chính phủ có dự định hoàn trả toàn bộ số thuế đã thu hay không, cũng như làm rõ phương án thực hiện cụ thể. Ông đồng thời nhấn mạnh rằng dù vụ việc liên quan đến nguyên tắc phân quyền giữa hành pháp và tư pháp, tòa án đã cân nhắc đầy đủ các yếu tố hiến pháp trước khi đưa ra quyết định.

Hiện cả hai nội dung tranh chấp đã được chuyển lên Tòa Phúc thẩm Liên bang khu vực vòng liên bang của Mỹ để xem xét. Bộ Tư pháp Mỹ đã đề nghị tòa phúc thẩm đưa ra phán quyết ngay trong tuần này về việc liệu Giám đốc Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) Rodney Scott có bắt buộc phải ra điều trần hay không, qua đó giúp chính phủ quyết định liệu có tiếp tục yêu cầu Tòa án Tối cao Hoa Kỳ can thiệp trước phiên điều trần dự kiến diễn ra vào ngày 9/6 hay không.

Khó khăn trong quá trình hoàn thuế

Theo lệnh của tòa án, Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ đã đưa vào vận hành hệ thống trực tuyến tiếp nhận hồ sơ hoàn thuế từ tháng 4 năm nay. Tuy nhiên, chính phủ Mỹ cho biết trước tòa rằng công tác hoàn thuế đối với một số hồ sơ khai báo hải quan phức tạp vẫn chưa thể hoàn tất, đặc biệt là các tờ khai nhập khẩu đã hoàn thành thủ tục quyết toán cuối cùng.

Bộ Tư pháp lập luận rằng việc ngay lập tức tính toán lại toàn bộ số thuế và thực hiện hoàn trả trên diện rộng sẽ gặp nhiều trở ngại về mặt kỹ thuật và hành chính. Vì vậy, cơ quan này đề nghị tòa phúc thẩm xem xét lại vụ việc trước khi quá trình hoàn thuế được mở rộng hơn nữa.

Mặc dù các tranh chấp pháp lý vẫn đang tiếp diễn, hoạt động hoàn thuế đã bắt đầu được triển khai từng bước. Theo số liệu do chính phủ Mỹ công bố, tính đến ngày 22/5, các doanh nghiệp đã nộp hồ sơ yêu cầu hoàn thuế với tổng giá trị khoảng 85 tỷ USD. Trong số đó, CBP đã thông báo cho Bộ Tài chính Mỹ giải ngân khoảng 20,6 tỷ USD tiền hoàn thuế.

Các khoản tiền này hiện đang được chuyển dần tới các doanh nghiệp và bắt đầu phản ánh trong các số liệu tài chính của chính phủ liên bang.

Trước đó, Thẩm phán Brett Kavanaugh đã cảnh báo trong ý kiến phản đối đưa ra hồi tháng 2 rằng nếu chính phủ cuối cùng phải hoàn trả thuế trên quy mô lớn, toàn bộ quá trình có thể biến thành một “tình huống hỗn loạn” do khối lượng công việc và những vướng mắc pháp lý phát sinh.

Hiện nay, nhiều vấn đề quan trọng vẫn chưa được giải quyết dứt điểm, bao gồm phạm vi hoàn thuế, điều kiện đủ tư cách nhận hoàn thuế và cơ chế thực hiện cụ thể. Các thủ tục tố tụng liên quan vẫn đang tiếp tục được tiến hành tại tòa án.

Trong bối cảnh các doanh nghiệp nhập khẩu vẫn phải đối mặt với sự bất định về mặt pháp lý, theo báo cáo của Yahoo Finance, nhiều hãng luật đã khuyến nghị khách hàng vừa nộp hồ sơ đối với các chương trình hoàn thuế hiện đã được mở, vừa tiến hành các thủ tục pháp lý cần thiết để bảo lưu quyền yêu cầu hoàn trả các khoản thuế khác trong tương lai. Cách làm này nhằm đảm bảo doanh nghiệp không mất quyền đòi bồi hoàn nếu các phán quyết sau này mở rộng phạm vi hoàn thuế.

Vương Quân Nghi/ Epoch Times
Vương Quân Nghi

Published by
Vương Quân Nghi

Recent Posts

Hà Nội dự kiến thu hồi hơn 10ha đất tại hai phường cho loạt dự án lớn 

Theo danh mục các dự án thu hồi đất giai đoạn 2026-2030, phường Thanh Xuân…

7 phút ago

Viện Hành chính Đài Loan: Mỹ đề xuất áp thuế Mục 301 với Đài Loan thấp hơn Nhật, Hàn, Trung

Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) ngày 2/6, dựa trên Mục 301 của…

54 phút ago

Tiếng cười của trẻ nhỏ tiết lộ điều gì về sự phát triển não bộ

Tiếng cười là một trong những âm thanh đầu tiên xuất hiện trong cuộc đời…

2 giờ ago

Một số chuyên gia nêu lo ngại vắc xin COVID-19 có thể làm tăng nguy cơ ung thư

Hôm 3/6, một số chuyên gia y khoa đã nêu lo ngại về khả năng…

3 giờ ago

Hơn 2.000 bức ảnh lịch sử về sự kiện Thiên An Môn lần đầu được công bố (P10)

Năm nay đánh dấu 37 năm sự kiện thảm sát Thiên An Môn ngày 4/6/1989…

3 giờ ago

Nhật Bản điều tra hơn 13.400 đảo không người ở sau các vụ công dân Trung Quốc mua đất

Trong bối cảnh công dân Trung Quốc mua đất trên những hòn đảo không người…

3 giờ ago