Tòa phúc thẩm Mỹ giữ nguyên phán quyết, phán định khoản phí H-1B 100.000 USD là bất hợp pháp

Hôm thứ Sáu (24/7), một tòa phúc thẩm liên bang đã bác yêu cầu của chính quyền Trump về việc đảo ngược phán quyết của tòa cấp dưới. Trước đó, một thẩm phán tòa cấp dưới phán quyết rằng chính quyền Trump không được phép áp khoản phí thị thực 100.000 USD đối với các hồ sơ xin thị thực H-1B mới.

Tòa Phúc thẩm Liên bang Khu vực Một của Mỹ tại Boston đã từ chối đình chỉ thi hành phán quyết do thẩm phán tòa cấp dưới đưa ra ngày 8/6. Phán quyết này ủng hộ vụ kiện do 20 tổng chưởng lý các bang thuộc Đảng Dân chủ khởi xướng, trong đó cáo buộc khoản phí này thực chất là một loại thuế chưa từng được Quốc hội cho phép, vượt quá thẩm quyền và là bất hợp pháp.

Hội đồng gồm 3 thẩm phán của tòa phúc thẩm, tất cả đều do các tổng thống thuộc Đảng Dân chủ bổ nhiệm, cho rằng chính quyền Trump đã không chứng minh được việc thu khoản phí này không vượt quá thẩm quyền của mình.

Tháng Chín năm ngoái, Tổng thống Trump ban hành một tuyên bố, tăng chi phí để được cấp thị thực H-1B, nhằm ngăn các công ty công nghệ phụ thuộc quá mức vào thị thực H-1B để tuyển dụng lao động nước ngoài, qua đó tước đi cơ hội việc làm của người lao động Mỹ. Tuyên bố yêu cầu các hồ sơ xin thị thực H-1B mới phải kèm theo khoản phí một lần trị giá 100.000 USD. Trước khi chính quyền Trump triển khai chính sách này, người sử dụng lao động thường phải trả khoảng 2.000–5.000 USD khi xin thị thực cho nhân viên nước ngoài, tùy thuộc vào nhiều yếu tố.

Khi công bố khoản phí mới, chính quyền Trump cho biết chương trình H-1B “đã bị cố tình lợi dụng để dùng lao động có mức lương thấp, kỹ năng thấp thay thế chứ không phải bổ sung cho người lao động Mỹ”.

Khoản phí mới không áp dụng đối với công dân nước ngoài đang ở Mỹ theo thị thực du học. Nhóm công dân nước ngoài này thường chiếm một tỷ lệ lớn trong số những người được cấp thị thực H-1B mới.

Thượng nghị sĩ Mỹ đề xuất: Tạm ngừng cấp thị thực H-1B trong 3 năm

Gần đây, một thượng nghị sĩ liên bang Mỹ đã đề xuất một dự luật nhằm tạm ngừng cấp thị thực H-1B mới trong 3 năm, đồng thời chính thức đưa khoản phí thị thực 100.000 USD do chính quyền Trump áp dụng vào luật.

Trong một tuyên bố hôm thứ Năm (23/7), Thượng nghị sĩ liên bang Tim Sheehy, thuộc Đảng Cộng hòa, bang Montana, cho biết: “Mục đích ban đầu của chương trình H-1B là giải quyết tình trạng thiếu nhân lực chuyên môn và những vị trí khó tuyển người, chứ không phải dùng lao động nước ngoài giá rẻ để thay thế những người Mỹ đủ năng lực và chăm chỉ”.

Ông cho rằng Mỹ không nên cấp loại thị thực này, bởi chương trình dễ gây tổn hại đến quyền lợi của người lao động Mỹ.

Ông tuyên bố: “Dự luật End H-1B Abuse Act (Đạo luật Chấm dứt Lạm dụng H-1B) mà tôi đề xuất nhằm khôi phục mục đích ban đầu của chương trình, bịt những lỗ hổng khuyến khích việc lạm dụng, tăng cường các biện pháp bảo vệ, ưu tiên lợi ích an ninh quốc gia và đặt lợi ích của người lao động Mỹ lên hàng đầu”.

Theo đề xuất này, Chính phủ Mỹ sẽ tạm ngừng cấp thị thực H-1B mới trong 3 năm, sau đó khởi động lại chương trình với những hạn chế nghiêm ngặt hơn và các tiêu chuẩn cao hơn.

Đề xuất cũng nhằm chính thức đưa vào luật việc Tổng thống Donald Trump thu khoản phí 100.000 USD đối với mỗi hồ sơ xin thị thực H-1B mới.

Đề xuất của ông Sheehy còn bao gồm việc vĩnh viễn thay thế cơ chế xổ số ngẫu nhiên hiện hành bằng một hệ thống lựa chọn dựa trên mức lương; cấm việc làm đồng thời và mô hình sử dụng cơ quan cung ứng nhân lực bên thứ ba, tức mô hình doanh nghiệp thuê ngoài một phần hoặc toàn bộ các hoạt động tuyển dụng, thuê nhân viên, trả lương và quản lý hành chính nhân sự cho các công ty trung gian hoặc công ty tư vấn nhân sự chuyên nghiệp bên ngoài.

Ngoài ra, đề xuất còn nhằm chấm dứt quy định “ý định kép” đối với người sở hữu thị thực H-1B, đồng thời ngăn người sở hữu thị thực loại H đưa người thân nhập cảnh.

“Ý định kép” là một khái niệm pháp lý trong luật di trú Mỹ, cho phép người nước ngoài, trong khi đang hợp pháp sở hữu tư cách tạm thời không định cư (chẳng hạn như để làm việc hoặc học tập), công khai và hợp pháp có kế hoạch xin tư cách thường trú nhân hợp pháp (thường gọi là thẻ xanh), mà không bị từ chối nhập cảnh hoặc gây khó khăn chỉ vì có “ý định di cư”.

Dự luật được đề xuất cũng sẽ cấm các cơ quan liên bang bảo lãnh hoặc tuyển dụng những người sở hữu thị thực không định cư. Ngoài ra, dự luật còn nhằm chấm dứt chương trình “Đào tạo thực hành tùy chọn” (Optional Practical Training – OPT), qua đó hủy bỏ giấy phép làm việc dành cho sinh viên nước ngoài và một số khách trao đổi.

Đề xuất lập pháp của ông Sheehy nhận được sự ủng hộ của tổ chức dân sự Dự án Trách nhiệm Giải trình về Nhập cư (Immigration Accountability Project) và Liên đoàn Cải cách Nhập cư Mỹ (Federation for American Immigration Reform, FAIR).

Thị thực H-1B là một loại thị thực không định cư. Mục đích ban đầu của chương trình là giải quyết tình trạng thiếu nhân lực trên thị trường lao động Mỹ, giúp các công ty Mỹ tuyển dụng lao động nước ngoài có kỹ năng cao để đảm nhiệm những công việc chuyên môn đòi hỏi kiến thức lý thuyết hoặc chuyên môn kỹ thuật. Chương trình thị thực H-1B mỗi năm cung cấp 65.000 suất thị thực, cùng 20.000 suất dành cho những người tìm việc có bằng cấp cao do các cơ sở giáo dục đại học của Mỹ cấp. Thị thực có thời hạn từ 3 đến 6 năm.