Tòa Tối cao Mỹ thử thách giới hạn quyền lực của Tổng thống Trump trong nhiệm kỳ mới

Tòa án Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ chuẩn bị xem xét thêm nhiều vụ kiện nhằm xác định giới hạn quyền lực của Tổng thống Donald Trump, đặc biệt trong các vấn đề nhập cư và kiểm soát nhánh hành pháp. Trong nhiệm kỳ trước, ông Trump đạt một số thắng lợi quan trọng nhưng cũng chịu nhiều phán quyết bất lợi, cho thấy Tòa không hoàn toàn đứng về phía chính quyền. Các vụ sắp tới có thể tiếp tục làm rõ ranh giới giữa quyền tổng thống, thẩm quyền của Quốc hội và vai trò giám sát của ngành tư pháp.

Tòa án Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ bước vào nhiệm kỳ xét xử mới kéo dài chín tháng với hàng loạt vụ việc tiếp tục kiểm nghiệm giới hạn quyền lực của Tổng thống Donald Trump. Tòa có đa số bảo thủ 6–3; trong nhiệm kỳ trước, ông Trump giành được một số thắng lợi quan trọng nhưng cũng thất bại trong các vấn đề như thuế quan toàn cầu, nỗ lực bãi nhiệm một thống đốc Cục Dự trữ Liên bang, hạn chế quyền công dân theo nơi sinh và triển khai Vệ binh Quốc gia tới khu vực Chicago.

Trong nhiệm kỳ mới, Tòa đã đồng ý xem xét hai tranh chấp lớn liên quan đến chính sách nhập cư: việc bắt buộc giam giữ người nhập cư mà không có phiên điều trần về tiền bảo lãnh, và việc nhanh chóng trục xuất người bị trục xuất sang quốc gia không phải quê hương của họ. Chính quyền Trump cũng đang đề nghị Tòa xem xét các vụ liên quan đến lệnh cấm người chuyển giới phục vụ trong quân đội, cắt tài trợ nghiên cứu học thuật, việc bổ nhiệm công tố viên liên bang và đình chỉ tiếp nhận đơn xin tị nạn tại biên giới Mỹ–Mexico.

Thành tích pháp lý của ông Trump tại Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ là “mixed scorecard” — kết quả thắng thua đan xen. Một số chuyên gia pháp lý cho rằng Tòa có xu hướng ủng hộ quyền hạn rộng của tổng thống trong việc kiểm soát nhánh hành pháp, nhưng có thể hạn chế tổng thống khi hành động vượt quá quyền mà luật do Quốc hội ban hành cho phép; luật sư Morgan Ratner mô tả Tòa “không phải con dấu phê chuẩn” cho ông Trump nhưng cũng “không phải lực lượng kháng cự” ông.

Một thắng lợi đặc biệt đáng chú ý của ông Trump trong nhiệm kỳ trước là phán quyết cho phép ông kiểm soát mạnh hơn đối với các cơ quan quản lý độc lập của chính phủ, đảo ngược một tiền lệ từ năm 1935 và mở rộng đáng kể quyền của tổng thống đối với bộ máy hành pháp. Đồng thời, Tòa nhiều lần cho phép một số chính sách của chính quyền tiếp tục có hiệu lực trong khi các vụ kiện về tính hợp pháp của chúng vẫn đang được xét xử.

Ông Trump cũng công khai chỉ trích ba thẩm phán bảo thủ do chính ông bổ nhiệm trong nhiệm kỳ đầu — ông Neil Gorsuch, ông Brett Kavanaugh và bà Amy Coney Barrett — sau những phán quyết bất lợi cho ông. Trong thời gian tới, các vụ liên quan đến người chuyển giới, nhập cư, quyền kiểm soát nhánh hành pháp và hạn chế súng trường kiểu tấn công có thể tiếp tục giúp Tòa xác định rõ hơn ranh giới giữa quyền lực tổng thống, quyền lập pháp của Quốc hội và vai trò của ngành tư pháp.

Vân Thiên, theo Roll Call, Associated Press, Financial Times, CBS News