Tổng kết năm 2025 – Từ chấn động ở Washington đến sự thức tỉnh toàn cầu

Khi tia nắng hoàng hôn cuối cùng của năm 2025 sắp lặn, nhìn lại một năm đầy biến động, điều chúng ta thấy không phải là “ngày tận thế” mà các phương tiện truyền thông dòng chính cánh tả (MSM) như New York Times hay CNN đã cuồng loạn dự báo, mà là một trật tự thế giới đang trải qua những cơn đau dữ dội để bước vào một “cuộc hiệu chỉnh vĩ đại”.

Trong lúc truyền thông tự do dòng chính than vãn về “sự kết thúc của toàn cầu hóa”, lịch sử sẽ ghi nhận rằng năm 2025 là năm lẽ thường và sức mạnh quay trở lại.

Sau 4 năm chệch hướng, con tàu khổng lồ mang tên nước Mỹ đã tìm lại được phương hướng trong năm 2025. Cùng với việc Tổng thống Trump trở lại Nhà Trắng, thế giới phương Tây cuối cùng cũng đón nhận một kiểu lãnh đạo mạnh mẽ đã vắng bóng từ lâu. Trong năm này, Washington không còn cúi mình trước các đối thủ, mà theo đuổi hòa bình thông qua sức mạnh (Peace Through Strength); chính sách xoa dịu kéo dài đối với Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) bị vứt bỏ hoàn toàn, thay thế bằng những đòn tấn công kinh tế chính xác và mang tính hủy diệt.

Trong thời gian dài, thứ “hòa bình ảo tưởng” do giới tinh hoa toàn cầu chủ nghĩa xây dựng — dựa trên việc Mỹ đơn phương gánh vác, nhân nhượng chế độ toàn trị Trung Quốc và làm ngơ trước an ninh biên giới — đã hoàn toàn sụp đổ trong năm 2025. Thay vào đó là sự trở lại của “lẽ thường” và “ngoại giao sức mạnh” khi ông Trump tái nhập Nhà Trắng.

Năm nay, thế giới đã nhìn rõ ai mới là “hổ giấy” thực sự, ai là người bảo vệ trật tự. Từ cuộc chiến kinh tế như sấm sét mà Washington phát động nhằm vào Bắc Kinh, đến các chiến dịch “chặt đầu” chính xác của quân đội Mỹ tại Trung Đông; từ sự trỗi dậy bất ngờ của “bà đầm thép” Nhật Bản, đến sự quay trở lại của các giá trị bảo thủ tại Vatican. Năm 2025 là năm thế giới tự do ngừng xin lỗi và bắt đầu phản công.

Sau đây là bức tranh toàn cảnh chi tiết của năm mang tính lịch sử này.

Chấn động mới từ Washington
Chủ quyền kinh tế và phản công đối đẳng

Câu chuyện trung tâm của năm 2025 bắt đầu từ Nhà Trắng. Khác với sự do dự thời Biden, chính quyền Trump 2.0 đã thể hiện năng lực thực thi khiến các đối thủ phải e dè.

1. Chấm dứt xoa dịu: Ông Trump phát động “chiến tranh thuế quan đối đẳng”

Truyền thông cánh tả mô tả đây là “thảm họa của thương mại toàn cầu”, nhưng trong con mắt của người dân vùng Vành đai Rỉ sét (Rust Belt) ở Trung Tây Mỹ và các quốc gia chịu thiệt hại vì cạnh tranh không công bằng từ Trung Quốc, đây là công lý đến muộn.

• Triển khai chính sách: Tháng 4, ông Trump ký sắc lệnh hành pháp chính thức khởi động “Luật thương mại đối đẳng”. Logic cốt lõi đơn giản và trực diện: nếu một quốc gia áp thuế 100% đối với hàng hóa Mỹ, Mỹ cũng sẽ áp mức thuế 100% đối với hàng hóa của quốc gia đó.
• Đòn đánh chính xác vào ĐCSTQ: Bắc Kinh từng tin rằng có thể như trước đây, thông qua vận động hành lang tại Phố Wall để giảm áp lực, nhưng lần này đã thất bại. Mỹ áp đặt các rào cản thuế quan mang tính hủy diệt đối với xe điện, thiết bị năng lượng xanh và các sản phẩm điện tử cao cấp sản xuất tại Trung Quốc.
• Chuỗi cung ứng toàn cầu bị tái cấu trúc mạnh mẽ: Dù giá cả có biến động trong ngắn hạn, hiệu ứng dài hạn lại hết sức rõ rệt. Vốn đầu tư nước ngoài tăng tốc rút khỏi Trung Quốc, ồ ạt chuyển sang Việt Nam, Ấn Độ, Mexico và quay trở lại thị trường nội địa Mỹ. Dữ liệu của Tổng cục Hải quan Trung Quốc sụt giảm ‘thẳng đứng’ trong nửa cuối năm; dù Bắc Kinh cố gắng tô hồng tình hình, làn sóng đóng cửa nhà máy tại Quảng Đông và khu vực châu thổ Trường Giang không thể che giấu.
• Đồng minh chịu đau nhưng quay lại: Dù một số quốc gia EU ban đầu bày tỏ bất mãn, chính quyền Trump thông qua các cuộc đàm phán song phương (thay vì WTO cồng kềnh) đã nhanh chóng đạt được các thỏa thuận tương hỗ mới với Anh, Nhật Bản và một số nước EU. Thế giới dần thích nghi với một quy tắc mới: muốn tiếp cận thị trường Mỹ, phải cạnh tranh công bằng.

Cuộc đấu quyền lực địa
Chính trị: Sức mạnh mang lại hòa bình

Trong lĩnh vực ngoại giao, ông Trump từ bỏ thứ “ngoại giao giá trị” mang tính khẩu hiệu, chuyển sang chủ nghĩa hiện thực lấy kết quả làm trung tâm.

2. Thượng đỉnh Alaska: Nỗ lực khó khăn và bế tắc trong tiến trình hòa bình Nga – Ukraine

Mặc dù truyền thông dòng chính tìm cách đổ lỗi cho ông Trump về việc chiến sự Nga–Ukraine kéo dài, thực tế lại hoàn toàn ngược lại: Ông là lãnh đạo duy nhất cố gắng cắt đứt ngòi nổ chiến tranh.

• Hội nghị thượng đỉnh tháng 8: Ông Trump mời Tổng thống Nga Vladimir Putin tới Alaska dự hội nghị thượng đỉnh mang tính lịch sử. Đây là cuộc đối đầu trực diện nhất giữa lãnh đạo Mỹ và Nga kể từ Chiến tranh Lạnh. Ông đề xuất một phương án ngừng bắn dựa trên thực tế: đóng băng xung đột theo đường kiểm soát hiện tại, thiết lập khu phi quân sự và để châu Âu (chứ không phải Mỹ) gánh chi phí gìn giữ hòa bình.
• Thế khó của Zelensky và sự đạo đức giả của châu Âu: Đề xuất này vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ Kiev, khi Tổng thống Zelensky lo ngại đây là sự thừa nhận gián tiếp việc Nga chiếm đóng lãnh thổ. Trong khi đó, các nhà lãnh đạo châu Âu dù kiệt sức trong hậu trường, vẫn tiếp tục cổ súy chiến tranh trước công chúng, nhưng lại không sẵn sàng chi đủ ngân sách quốc phòng.
• Bản chất của bế tắc: Dù đàm phán rơi vào bế tắc vào cuối năm và xung đột cục bộ vẫn tiếp diễn, sự can thiệp của ông Trump đã phá vỡ “lời nguyền chiến tranh vô tận”. Ông cho thế giới thấy lập trường cứng rắn: Mỹ sẽ không chi trả vô thời hạn cho một cuộc chiến không có điểm kết thúc chiến lược. Chiến lược gây áp lực tối đa này trên thực tế đã buộc Moscow phải giảm cường độ tấn công trong nửa cuối năm, mở ra không gian cho các cuộc đàm phán trong tương lai.

3. Tiếng sét Trung Đông: Không quân Mỹ dùng B-2 oanh kích cơ sở hạt nhân Iran

Đây là chiến dịch quân sự gây chấn động nhất năm 2025, đồng thời là ví dụ điển hình cho cái gọi là “chủ nghĩa Trump” – dùng biện pháp sấm sét để chặn đứng chiến tranh.

• Lằn ranh đỏ bị vượt qua: Đầu năm, tình báo cho thấy Iran tìm cách lợi dụng tình hình hỗn loạn tại Gaza để đẩy nhanh chương trình phát triển vũ khí hạt nhân, đồng thời chỉ đạo các lực lượng ủy nhiệm tấn công căn cứ quân sự Mỹ. Khác với sự nhẫn nhịn của các chính quyền Dân chủ trước đây, chính quyền Trump xác định đây là hành động chiến tranh.
• Không kích tháng 6: Không chờ các cuộc tranh luận kéo dài tại Liên Hợp Quốc, quân đội Mỹ trực tiếp điều động máy bay ném bom tàng hình B-2, sử dụng bom xuyên phá tấn công các cơ sở hạt nhân ngầm tại Fordow và Natanz của Iran.
• Hệ quả chiến lược: Tham vọng hạt nhân của Tehran bị đẩy lùi ít nhất 10 năm. Dù truyền thông dòng chính cảnh báo “Thế chiến III sắp bùng nổ”, thực tế lại cho thấy điều ngược lại: chính quyền thần quyền Iran sau đòn đánh nặng nề rơi vào im lặng; các lực lượng ủy nhiệm tại Trung Đông như Hezbollah hay Houthi mất chỗ dựa, tinh thần suy sụp. Cuối năm, khu vực Trung Đông thậm chí xuất hiện một sự yên ắng kỳ lạ — đó chính là sự dè chừng trước sức mạnh của Mỹ.

4. Cú đấm vào Mỹ Latinh: Đối đầu Mỹ – Venezuela và phong tỏa trên biển

Tại Tây Bán Cầu, ông Trump khôi phục uy thế của Học thuyết Monroe.

• “Dọn dẹp sân sau”: Đối với chính quyền Maduro ở Venezuela, Mỹ không còn dừng lại ở các biện pháp trừng phạt bằng lời nói. Từ tháng 8, Bộ Tư lệnh miền Nam của Mỹ triển khai phong tỏa thực chất trên biển Caribe, danh nghĩa là “chống ma túy”, nhưng thực chất nhằm cắt đứt các tuyến buôn lậu dầu mỏ và nguồn tài chính của chính quyền Maduro.
• Treo thưởng và áp lực “săn đuổi”: Bộ Tư pháp Mỹ treo thưởng truy lùng Tổng thống Maduro với 50 triệu USD, khiến nội bộ Venezuela rạn nứt, tin đồn đảo chính liên tiếp xuất hiện. Mỹ gửi thông điệp rõ ràng tới các chế độ độc tài Mỹ Latinh: cấu kết với Trung Quốc và Nga sẽ phải trả giá đắt.

Sự thức tỉnh của châu Á
Tuyến phòng thủ mới nhằm bao vây ĐCSTQ

Tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, năm 2025 đánh dấu sự chấm dứt hoàn toàn của chiến lược mơ hồ.

5. “Bà đầm thép” Nhật Bản và lằn ranh đỏ Đài Loan

Tháng 10, chính trường Nhật Bản rung chuyển. Chính trị gia theo đường lối cứng rắn Sanae Takaichi giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Chủ tịch Đảng Dân chủ Tự do (LDP), trở thành nữ Thủ tướng đầu tiên trong lịch sử Nhật Bản.

• Người kế thừa đường lối Abe: Bà Takaichi được xem là người kế thừa trung thành của cố Thủ tướng Abe Shinzo, đồng thời là đồng minh kiên định nhất của ông Trump tại châu Á.
• Phiên bản nâng cấp của “Đài Loan gặp chuyện”: Ngay sau khi nhậm chức, bà Takaichi có bài phát biểu gây chấn động tại Quốc hội, không chỉ tái khẳng định “Đài Loan gặp chuyện tức là Nhật Bản gặp chuyện”, mà còn tuyên bố nếu khủng hoảng nổ ra tại eo biển Đài Loan, Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản sẽ cân nhắc thực thi quyền phòng vệ tập thể, phối hợp hành động cùng quân đội Mỹ.
• Sự trả đũa và thất bại của Bắc Kinh: Trung Quốc phản ứng dữ dội, lập tức khôi phục lệnh cấm toàn diện đối với thủy sản Nhật Bản và điều tàu chiến tuần tra vòng quanh Nhật. Tuy nhiên, Chính phủ Takaichi với sự hậu thuẫn của ông Trump không hề lùi bước, trái lại còn tuyên bố tăng ngân sách quốc phòng và đẩy nhanh việc triển khai tên lửa hành trình Tomahawk do Mỹ sản xuất. Lập trường cứng rắn này khiến Bắc Kinh nhận ra rằng một “NATO phương Đông” đang dần hình thành.

6. Thùng thuốc súng Nam Á: Không chiến Ấn Độ – Pakistan và vai trò hòa giải của Mỹ

Tháng 5, Ấn Độ và Pakistan bùng phát cuộc không chiến dữ dội nhất trong 20 năm tại khu vực Kashmir, máy bay hai bên bị bắn rơi, bóng mây chiến tranh hạt nhân bao trùm khu vực.

• Ngoại giao điện thoại của Trump: Thay vì trông cậy vào Liên Hợp Quốc như trước, ông Trump trực tiếp can thiệp, lần lượt điện đàm với Thủ tướng Ấn Độ Modi và Thủ tướng Pakistan. Theo các nguồn tin, ông dùng việc cắt viện trợ quân sự và trừng phạt thương mại làm đòn bẩy, buộc hai bên đạt được lệnh ngừng bắn trong vòng 72 giờ. Thành công này một lần nữa chứng minh vai trò then chốt của uy tín cá nhân Tổng thống Mỹ trong quan hệ quốc tế.

7. Vụ cháy chung cư Hong Fuk Court (Đại Phố, Hồng Kông): Sự sụp đổ của mô hình toàn trị

Ngày 26/11, Hồng Kông xảy ra vụ hỏa hoạn nghiêm trọng nhất kể từ Thế chiến II. Vụ cháy liên hoàn tại khu nhà Hong Fuk Court, quận Đại Phố, khiến ít nhất 161 người thiệt mạng.

• Nhân họa lớn hơn thiên tai: Dù truyền thông chính thức của Trung Quốc cố gắng mô tả đây là tai nạn, điều tra cho thấy hệ thống phòng cháy chữa cháy của tòa nhà hoàn toàn tê liệt do nghi vấn thông đồng quan – doanh và thi công gian dối.
• Ẩn dụ chính trị: Thảm họa này trở thành hình ảnh thu nhỏ cho sự suy tàn của Hồng Kông dưới thời Luật An ninh Quốc gia. Dư luận quốc tế chỉ ra rằng khi một chính quyền chỉ tập trung vào kiểm soát chính trị mà phớt lờ an toàn dân sinh, bi kịch là điều không thể tránh khỏi. Sự kiện này tiếp tục giáng đòn mạnh vào niềm tin của vốn quốc tế đối với vai trò trung tâm tài chính của Hồng Kông.

Bảo vệ nền văn minh
Cuộc chiến về niềm tin, văn hóa và công nghệ

Năm 2025 không chỉ là chiến trường của địa chính trị, mà còn là cuộc chiến bảo vệ các giá trị và lối sống.

8. Vatican chuyển hướng: Vị Giáo hoàng người Mỹ đầu tiên – “Leo XIV”

Giáo hội Công giáo trong năm 2025 đã chứng kiến một bước ngoặt mang tính lịch sử. Sau thời gian dài Giáo hoàng tiền nhiệm Phanxicô theo đuổi đường lối cấp tiến và chương trình nghị sự toàn cầu chủ nghĩa, Hồng y đoàn đã lựa chọn một hướng điều chỉnh rõ rệt.

• Sự ra đời của Giáo hoàng người Mỹ: Tháng 5, Hồng y Robert Prevost, đến từ Hoa Kỳ, được bầu làm Giáo hoàng, lấy thánh hiệu Leo XIV.
• Sự trở lại của các giá trị bảo thủ: Trái với những lo ngại của truyền thông cánh tả, việc Giáo hoàng Leo XIV đắc cử được xem là sự quay về với cốt lõi của nền văn minh Kitô giáo phương Tây. Ông nhấn mạnh các giá trị gia đình, giáo lý truyền thống, đồng thời thể hiện lập trường cứng rắn hơn người tiền nhiệm trong quan hệ với Trung Quốc, từ chối gia hạn các thỏa thuận bị cho là bất lợi cho Giáo hội Công giáo thầm lặng. Điều này đã hình thành một liên minh tinh thần giữa Washington và Vatican trong việc đối trọng với chủ nghĩa cộng sản toàn trị.

9. Luật “Bảo vệ an toàn trực tuyến cho trẻ em” của Úc: Đối đầu với văn hóa “thức tỉnh” Thung lũng Silicon

Trong lĩnh vực quản trị xã hội, Úc là quốc gia nổ phát súng đầu tiên.

• Cấm trẻ vị thành niên sử dụng mạng xã hội: Cuối năm, Úc thông qua luật nghiêm cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng các nền tảng mạng xã hội như TikTok, Instagram…
• Góc nhìn bảo thủ: Dù các tập đoàn công nghệ lớn phản đối, giới bảo thủ hoan nghênh mạnh mẽ. Theo họ, đây không chỉ là biện pháp bảo vệ trẻ em khỏi bạo lực mạng, mà còn nhằm chặn đứng kênh truyền bá của văn hóa “thức tỉnh” cực tả (Woke Culture) và các hệ tư tưởng giới tính vào thanh thiếu niên. Mô hình thử nghiệm của Úc đang được nhiều bang Cộng hòa tại Mỹ theo dõi sát sao để chuẩn bị áp dụng.

10. Cuộc đua AI: Tự do hay nô dịch

Tạp chí TIME trao danh hiệu “Nhân vật của năm” cho “những người kiến tạo AI”, song câu chuyện thực sự của năm 2025 là sự tách rời AI giữa Mỹ và Trung Quốc.

• DeepSeek và tham vọng giám sát của Bắc Kinh: Các mô hình AI do Trung Quốc phát triển như DeepSeek tuy đã thu hẹp khoảng cách công nghệ với Mỹ, nhưng bị phanh phui là tích hợp cơ chế kiểm duyệt nghiêm ngặt, nhằm củng cố khả năng kiểm soát toàn trị.
• Phong tỏa và chiến thắng của Mỹ: Chính quyền Trump trong năm 2025 tiếp tục siết chặt kiểm soát xuất khẩu GPU cao cấp và thuật toán AI. Điều này khiến các công ty công nghệ Trung Quốc rơi vào tình trạng “đói năng lực tính toán”. Ngược lại, Thung lũng Silicon hưởng lợi từ chính sách nới lỏng quản lý, tạo nên làn sóng đổi mới bùng nổ. Thực tế cho thấy, chỉ trong môi trường tự do, AI mới có thể phục vụ con người, thay vì trở thành công cụ của “Big Brother” (phục vụ chế độ giám sát toàn diện).

Thảm họa và sức bền

11. Thời khắc đen tối của ngành hàng không

Năm 2025 cũng đầy rẫy bi kịch, nhắc nhở rằng bên ngoài những câu chuyện địa chính trị lớn lao, hạ tầng và an toàn công cộng vẫn là thách thức nghiêm trọng.

Năm 2025 được gọi là “năm thảm họa hàng không”.

• Bi kịch của Hãng hàng không Ấn Độ: Ngày 12/6, một máy bay chở 260 người của hãng hàng không Ấn Độ rơi, chỉ có một người sống sót. Vụ việc phơi bày những lỗ hổng nghiêm trọng về bảo dưỡng và đào tạo trong bối cảnh thị trường hàng không tăng trưởng nóng.
• Tai nạn trên đất Mỹ: Đầu năm, vụ va chạm giữa máy bay dân dụng Mỹ với trực thăng Black Hawk, cùng một vụ rơi máy bay y tế, đã gây chấn động dư luận. Chính quyền Trump ngay lập tức tuyên bố cải tổ Cục Hàng không Liên bang (FAA), chỉ trích các chính sách tuyển dụng “đa dạng hóa” (DEI) trước đây đã hy sinh tính chuyên môn, và cam kết đưa ngành hàng không trở lại nguyên tắc “năng lực là trên hết”.

12. Vụ trộm chấn động tại Louvre

Tháng 10, Bảo tàng Louvre ở Paris xảy ra vụ trộm trang sức thời Napoleon trị giá khoảng 100 triệu USD. Vụ án mang màu sắc điện ảnh này được các nhà bình luận bảo thủ coi là biểu tượng cho sự suy thoái trật tự tại châu Âu — khi cảnh sát bận đối phó với bạo loạn của người nhập cư, thì an ninh tại bảo tàng hàng đầu thế giới lại trở nên lỏng lẻo đến khó tin.

13. Sự nổi dậy của Thế hệ Z: Làn sóng chống tham nhũng toàn cầu

Tại Nepal, Madagascar và Tanzania, năm 2025 chứng kiến các biến động chính trị do giới trẻ dẫn dắt.

Khác với các phong trào trước đây thường bị cuốn theo hệ tư tưởng cánh tả, các cuộc phản kháng của Thế hệ Z năm 2025 mang màu sắc “chống xã hội chủ nghĩa” rõ nét. Giới trẻ xuống đường phản đối tham nhũng, phản đối chính quyền cồng kềnh và kém hiệu quả, kêu gọi tự do thị trường và pháp quyền. Làn sóng này cho thấy mô hình tự do và thịnh vượng của Mỹ vẫn là ngọn hải đăng được giới trẻ toàn cầu khao khát.

Bình minh năm 2026

Khi tổng kết năm 2025, có thể thấy rõ: đây không phải là một thế giới tan vỡ, mà là một thế giới đang “gạn đục khơi trong”.

• Sự kiểm chứng của chủ nghĩa Trump: Những dự đoán cho rằng ông Trump trở lại sẽ dẫn đến Thế chiến đã bị thực tế bác bỏ. Trái lại, lập trường cứng rắn của ông khiến Iran phải chùn bước, Trung Quốc và Nga rơi vào thế bị động, còn các đồng minh thì đoàn kết hơn.
• Sự phá sản của diễn ngôn cánh tả: Toàn cầu hóa không chấm dứt vì thuế quan, mà trở nên lành mạnh hơn nhờ thương mại công bằng; dân chủ không sụp đổ vì lãnh đạo mạnh, mà trở nên an toàn hơn khi có người bảo vệ đủ bản lĩnh.

Năm 2025, nước Mỹ đã trở lại. Trong kỷ nguyên mà sức mạnh lên tiếng, thế giới tự do cuối cùng cũng nắm chặt lại thanh gươm của mình. Dù năm qua đầy biến động và đối đầu, đó chính là cơn đau cần thiết trước bình minh. Bước sang năm 2026, chúng ta có lý do để lạc quan hơn 4 năm trước, bởi bánh lái cuối cùng đã nằm trong tay những người tỉnh táo.