Thủ tướng Canada Mark Carney hôm thứ Tư (18/11) cho biết Canada và Trung Quốc đang tăng cường quan hệ tài chính trong khuôn khổ quan hệ đối tác chiến lược. (Ảnh: Thủ tướng Canada)
Thủ tướng Canada Mark Carney hôm thứ Tư (18/11) cho biết Canada và Trung Quốc đang tăng cường quan hệ tài chính trong khuôn khổ quan hệ đối tác chiến lược. Ông nêu một loạt bước đi mà hai nước đã thực hiện, từ gia hạn thỏa thuận hoán đổi tiền tệ đến thành lập nhóm công tác tài chính mới.
Phát biểu tại Hội nghị Thượng đỉnh Doanh nghiệp APEC hôm thứ Tư, ông Carney cho biết ưu tiên đầu tiên trong năm Chủ tịch APEC là mở cửa, tức “kết nối các nền kinh tế chặt chẽ hơn”. Theo ông, điều này “bắt đầu từ hạ tầng số và tài chính hỗ trợ hoạt động thương mại”.
Ông giải thích rằng khi các doanh nghiệp “phụ thuộc vào quá ít đồng tiền và kênh thanh toán”, những gián đoạn có thể nhanh chóng lan rộng. Giải pháp là “mở rộng các lựa chọn”, bao gồm phát triển thị trường vốn trong nước sâu rộng hơn, tăng cường vai trò của những đồng tiền có thể “đảm nhận vai trò lớn hơn một cách có trách nhiệm”, đồng thời tạo điều kiện để các công ty tài chính tiếp cận rộng hơn với thị trường của nhau.
Thủ tướng Canada cho biết Ngân hàng Trung ương Canada và Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc đã gia hạn thỏa thuận hoán đổi tiền tệ, qua đó cung cấp cho hai bên “công cụ để hành động quyết đoán khi hệ thống tài chính chịu áp lực”. Thỏa thuận có thời hạn 5 năm này cho phép ngân hàng trung ương hai nước trực tiếp hoán đổi tiền tệ. Nhờ đó, trong những giai đoạn căng thẳng tài chính, hai bên có thể tiếp cận nguồn thanh khoản mà không cần mua đồng tiền của nước kia trên thị trường mở.
Trước chuyến công du châu Á của ông Carney, Bộ Tài chính Trung Quốc thông báo sẽ bắt đầu phát hành trái phiếu chính phủ xanh tại Canada với tổng trị giá tối đa 4 tỷ nhân dân tệ (846 triệu CAD) vào đầu tháng 11. Số tiền huy động được sẽ dành cho các dự án có lợi cho môi trường.
Thông báo này được đưa ra tại Đối thoại Chiến lược Kinh tế và Tài chính Canada-Trung Quốc lần thứ hai, diễn ra ở Vancouver trong hai ngày 8 và 9/11. Bộ trưởng Tài chính Canada François-Philippe Champagne nói với các phóng viên rằng đây sẽ là “một trong những đợt phát hành lớn nhất” trái phiếu chính phủ Trung Quốc, đồng thời nhận định động thái này là “dấu hiệu cho thấy niềm tin vào thị trường tài chính Canada”.
Tờ Thời báo Hoàn Cầu (Global Times) của nhà nước Trung Quốc nhận định đợt phát hành này đánh dấu “thêm một bước tiến trong việc mở rộng tầm ảnh hưởng quốc tế của đồng tiền Trung Quốc”. Bắc Kinh từ lâu đã thúc đẩy giảm sự phụ thuộc vào đồng USD và mở rộng việc sử dụng nhân dân tệ trong thương mại quốc tế, trong đó có thông qua khối BRICS – nhóm nước do Trung Quốc đồng sáng lập cùng Brazil, Nga và Ấn Độ.
Trong cuộc phỏng vấn với The New York Times hồi tháng 9, ông Carney cho biết ông ủng hộ việc “đa dạng hóa các đồng tiền dự trữ” nhằm giảm sự thống trị của đồng USD, đồng thời nói rằng điều này sẽ tạo ra sự linh hoạt lớn hơn. Ông nhận định quá trình dịch chuyển khỏi đồng USD đã bắt đầu, thể hiện qua cơ cấu dự trữ ngoại hối và các dòng thanh toán. Tuy nhiên, theo ông, quá trình này “không thể diễn ra trọn vẹn chừng nào Trung Quốc chưa tự do hóa đúng mức”.
“Đó là việc khó đối với họ, cũng như đối với bất kỳ quốc gia nào, khi phải chuyển từ hệ thống hiện tại sang tự do hóa dòng vốn. Vì vậy, điều đó sẽ hạn chế mức độ [của quá trình này],” ông nói.
Ông Carney từng đưa ra những nhận định tương tự khi còn giữ chức Thống đốc Ngân hàng Trung ương Anh. Trước đây, ông cho biết mình ủng hộ một “hệ thống đa cực” vì cho rằng hệ thống này có lợi hơn cho kinh tế toàn cầu. Trong một bài phát biểu năm 2019, khi vẫn giữ cương vị này, ông lập luận rằng hệ thống tiền tệ quốc tế nên dựa trên nhiều đồng tiền, thay vì để một đồng tiền duy nhất như USD chi phối.
Cũng trong bài phát biểu hôm thứ Tư, ông Carney đề cập đến nhóm công tác tài chính mới và cơ chế đối thoại mới về quản lý, giám sát tài chính mà Ottawa và Bắc Kinh đã thành lập.
Truyền thông Trung Quốc dẫn lời các quan chức nước này cho biết những thỏa thuận đạt được còn bao gồm việc cho phép các ngân hàng Trung Quốc mở thêm chi nhánh tại Canada.
Phía Trung Quốc cũng tạo điều kiện để các quỹ hưu trí Canada tăng cường đầu tư vào thị trường tài chính nước này. Theo văn kiện kết quả chung của cuộc đối thoại do Bộ Tài chính Canada công bố, hai bên hoan nghênh việc các tổ chức đủ điều kiện của Canada phát hành trái phiếu bằng nhân dân tệ (còn gọi là trái phiếu gấu trúc) trên thị trường trái phiếu của các sở giao dịch Trung Quốc.
Ông Dennis Molinaro, tác giả và cựu chuyên viên phân tích an ninh quốc gia của Chính phủ Canada, cảnh báo rằng việc Canada hội nhập tài chính với Trung Quốc thông qua các thỏa thuận hoán đổi tiền tệ và hoạt động mở rộng chi nhánh ngân hàng sẽ “khó đảo ngược hơn nhiều so với một thỏa thuận thương mại”.
Ông cho rằng một thỏa thuận thương mại có thể dễ dàng bị hủy bỏ, nhưng các mối liên kết tài chính lại tạo ra sự ràng buộc sâu sắc giữa các định chế, khiến ngân hàng và quỹ hưu trí có lợi ích tài chính gắn liền với việc duy trì quan hệ tốt đẹp giữa hai nước.
“Trong một cuộc khủng hoảng Mỹ-Trung giả định, tiền hưu trí của Canada đầu tư trên thị trường Trung Quốc sẽ trở thành thứ Bắc Kinh có thể sử dụng làm đòn bẩy đối với Canada. Các chi nhánh ngân hàng Trung Quốc tại Canada có thể trở thành kênh trung gian để né tránh các lệnh trừng phạt của Mỹ. Cả hai điều đó đều đang được xây dựng ngay lúc này,” ông viết trên X.
Ông cũng nhận định rằng những người có lợi ích gắn liền với các định chế này sẽ có động cơ phản đối bất kỳ động thái nào có thể gây tổn hại đến quan hệ giữa hai nước.
Theo ông Molinaro, Mỹ có thể coi thỏa thuận này là việc “Canada cùng Trung Quốc xây dựng những con đường vòng né tránh đồng USD”, trong khi Ottawa đang tìm cách đạt được thỏa thuận thương mại với Washington. “Và họ sẽ không sai,” ông nhận định.
“Thực tế là Canada đang xây dựng quan hệ tài chính chặt chẽ hơn với một nhà nước vốn nhiều lần sử dụng biện pháp cưỡng ép kinh tế đối với Canada,” ông nói. Ông nhận xét Mỹ cũng sử dụng thuế quan, nhưng Bắc Kinh hành động ở một cấp độ khác, từ việc tùy tiện bắt giữ công dân Canada đến áp đặt các biện pháp hạn chế thương mại trên diện rộng, chẳng hạn như cấm nhập khẩu hạt cải dầu và thịt của Canada.
Sau cuộc gặp giữa ông Carney và lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình bên lề hội nghị hôm thứ Ba (17/11), hai nước nhất trí gia hạn và mở rộng một thỏa thuận thương mại. Theo thỏa thuận, Bắc Kinh sẽ giảm thuế quan đối với khoảng 400 triệu CAD hàng xuất khẩu của Canada, bao gồm thịt lợn cắt miếng đông lạnh và hải sản. Đổi lại, Ottawa sẽ miễn thuế đối với 32 loại sản phẩm thép và nhôm bổ sung của Trung Quốc mà Canada không có nguồn cung trong nước.
Văn phòng Thủ tướng Canada cho biết hai nhà lãnh đạo cũng thảo luận về các lĩnh vực hợp tác như thương mại, an ninh, trí tuệ nhân tạo và năng lượng, cùng nhiều vấn đề khác.
Xem thêm:
Ông Trump ngồi lại với ông Putin bên lề APEC ở Thâm Quyến, Trung Quốc,…
Ông Trump nói tại APEC rằng Mỹ đã là “cường quốc Thái Bình Dương” hàng…
20 hạ nghị sĩ Cộng hòa kêu gọi ông Trump yêu cầu ông Tập thả…
Bà Takaichi và ông Putin trao đổi khoảng 30 phút bên lề APEC tại Thâm…
Hai nghị sĩ Hạ viện Mỹ nêu những câu hỏi dành cho ông Jensen Huang,…
Bộ Công Thương sẽ rà soát tổng thể hạ tầng dự trữ xăng dầu, khí…