Tổng thống Trump: Cuba bên bờ sụp đổ vì khủng hoảng năng lượng

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Ba (27/1) cho biết: “Cuba sẽ sớm suy tàn”. Ông nói thêm rằng Venezuela, quốc gia từng là nhà cung cấp dầu mỏ lớn nhất của Cuba, gần đây không còn cung cấp dầu hay hỗ trợ tài chính cho Cuba nữa.

Hôm thứ Ba, Tổng thống Trump tới tiểu bang Iowa, nhấn mạnh các chính sách kinh tế nhằm tạo đà cho cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm nay.

Ông nói với các phóng viên tại Iowa: “Cuba sẽ sớm suy tàn. Cuba thực sự là một quốc gia đang ở bên bờ vực sụp đổ.”

“Các bạn biết đấy, tiền của họ đến từ Venezuela, dầu mỏ của họ cũng đến từ Venezuela. Giờ thì họ không còn nhận được những thứ đó nữa,” Tổng thống nói thêm.

Cuba hiện đang đối mặt với cuộc khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng, tình trạng mất điện xảy ra thường xuyên và nước này phụ thuộc nặng nề vào nguồn dầu nhập khẩu từ Venezuela. Tháng 12 năm ngoái, Mỹ đã phong tỏa các tàu chở dầu ra vào Venezuela; đến đầu tháng này, Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro đã bị Mỹ bắt giữ, khiến nguồn cung dầu từ Venezuela sang Cuba bị gián đoạn. Lượng dầu này có vai trò then chốt đối với hoạt động của các nhà máy điện, hệ thống giao thông và các doanh nghiệp nhỏ.

Tại Venezuela, cựu Phó Tổng thống Delcy Rodríguez đã trở thành Tổng thống lâm thời và đang điều hành đất nước dưới sự giám sát của Hoa Kỳ.

Sau khi ông Maduro bị bắt, Tổng thống Trump từng tuyên bố rằng Cuba sẽ tự sụp đổ.

• Ông Trump nói Cuba cộng sản sắp sụp đổ sau khi bắt Maduro

Ngày 22/1, ba nguồn tin am hiểu sự việc tiết lộ với tờ Politico của Mỹ rằng chính quyền Trump đang cân nhắc một chiến lược mới nhằm thúc đẩy thay đổi chế độ tại Cuba, trong đó bao gồm việc áp đặt lệnh phong tỏa toàn diện đối với hoạt động nhập khẩu dầu mỏ của quốc gia vùng Caribe này.

Một người nắm rõ kế hoạch đã tiết lộ nội dung các cuộc thảo luận nội bộ. Người này cho biết: “Năng lượng là chìa khóa để bóp nghẹt chế độ đó.” Người này nói thêm rằng, theo quan điểm của chính quyền Trump, “việc lật đổ chính phủ Cộng sản Cuba — lực lượng cầm quyền từ sau Cách mạng Cuba năm 1959 — là điều chắc chắn 100% sẽ xảy ra vào năm 2026.”

Người này cũng cho biết, theo Đạo luật Helms–Burton năm 1994, biện pháp này là hợp lý. Đạo luật này đã chính thức đưa lệnh cấm vận thương mại và tài chính của Hoa Kỳ đối với Cuba thành luật.

Havana từ chối đàm phán khi Trump siết chặt dòng dầu

Tổng thống Cuba Miguel Díaz-Canel hôm 12/1 tuyên bố rằng chính quyền của ông không tiến hành đàm phán với Washington, bất chấp các lời đe dọa của Tổng thống Donald Trump nhằm ép Cuba phải đạt được một thỏa thuận trong bối cảnh nguồn dầu từ Venezuela sẽ không còn được cung cấp.

“Không có bất kỳ cuộc trao đổi nào với chính phủ Mỹ, ngoại trừ các tiếp xúc mang tính kỹ thuật trong lĩnh vực di cư”, ông Díaz-Canel viết trong một bài đăng trên mạng xã hội X.

Ông tiếp tục lên án Mỹ, cáo buộc Washington đang áp dụng các biện pháp gây sức ép thù địch đối với hòn đảo, đồng thời khẳng định rằng các cuộc đàm phán chỉ có thể diễn ra nếu được tiến hành phù hợp với luật pháp quốc tế. “Như lịch sử đã chứng minh, quan hệ giữa Mỹ và Cuba, nếu muốn tiến triển, phải dựa trên luật pháp quốc tế chứ không phải sự thù địch, đe dọa hay cưỡng ép kinh tế”, ông nói. “Chúng tôi luôn sẵn sàng tham gia một cuộc đối thoại nghiêm túc và có trách nhiệm với các chính phủ khác nhau của Hoa Kỳ, bao gồm cả chính quyền hiện tại, trên cơ sở bình đẳng chủ quyền, tôn trọng lẫn nhau, các nguyên tắc của luật pháp quốc tế, lợi ích song phương không can thiệp vào công việc nội bộ và với sự tôn trọng đầy đủ đối với nền độc lập của chúng tôi”, ông Díaz-Canel nhấn mạnh.

Trong thời gian dài, Cuba phụ thuộc vào dầu nhập khẩu để duy trì hoạt động của hệ thống điện cũ kỹ. Trước khi Mỹ áp đặt các biện pháp trừng phạt lên Venezuela, Havana nhận khoảng 35.000 thùng dầu mỗi ngày từ Venezuela, khoảng 7.500 thùng từ Nga và khoảng 5.500 thùng mỗi ngày từ Mexico.

Theo hãng AP dẫn lời ông Jorge Piñón, chuyên gia thuộc Viện Năng lượng, Đại học Texas tại Austin, người theo dõi các chuyến hàng dầu này, ngay cả khi còn nguồn dầu từ Venezuela, Cuba vẫn thường xuyên phải đối mặt với tình trạng mất điện trên diện rộng trong những năm gần đây. Nguyên nhân là do tình trạng thiếu nhiên liệu kéo dài, lưới điện già cỗi xuống cấp và thiệt hại từ các cơn bão tàn phá cơ sở hạ tầng của đảo quốc.