Travis Knight gọi AI tạo sinh là ăn cắp, tuyên bố LAIKA sẽ không dùng công nghệ này

Đạo diễn kiêm giám đốc điều hành LAIKA, Travis Knight, tuyên bố phản đối việc sử dụng AI tạo sinh trong sản xuất phim hoạt hình và gọi công nghệ này là một hình thức đánh cắp thành quả sáng tạo. Ông khẳng định máy tính nên hỗ trợ nghệ sĩ thay vì thay thế con người, đồng thời nhấn mạnh rằng AI không có trải nghiệm cảm xúc để kể những câu chuyện mang tính nhân văn. Phát biểu xuất hiện trong cuộc phỏng vấn với truyền thông Phương Tây nhân dịp Wildwood, bộ phim hoạt hình tĩnh vật (stop-motion) được Knight ấp ủ suốt 16 năm, ra rạp tại Mỹ. Trong khi, trang Rotten Tomatoes hiện hiển thị 99% đánh giá tích cực về bộ phim Wildwood từ 141 bài phê bình, cùng 98% đánh giá tích cực từ hơn 1.000 lượt đánh giá khán giả đã xác minh. 

Tuyên bố LAIKA sẽ không sử dụng AI tạo sinh

Khi ông Mike DeAngelo hỏi liệu LAIKA có thể đưa AI vào quá trình làm phim hay không,

• LAIKA là hãng phim hoạt hình độc lập của Hoa Kỳ, được thành lập năm 2005, có trụ sở tại Hillsboro, bang Oregon. Hãng thuộc sở hữu của gia đình tỷ phú Phil Knight, nhà đồng sáng lập Nike, và hiện do ông Travis Knight điều hành. LAIKA nổi tiếng với kỹ thuật hoạt hình stop-motion (chuyển động dừng), kết hợp mô hình thủ công, công nghệ in 3D và kỹ xảo điện ảnh. Những tác phẩm tiêu biểu gồm Coraline (2009), ParaNorman (2012), The Boxtrolls (2014), Kubo and the Two Strings (2016), Missing Link (2019) và Wildwood (2026). Đáng chú ý, cả năm bộ phim đầu tiên của hãng đều được đề cử giải Oscar cho Phim hoạt hình xuất sắc nhất.

Ông Knight lập tức trả lời: “Tuyệt đối [không] bao giờ! (Absolutely f\*cking not)”, một lời từ chối rất mạnh.

Ông tiếp tục nói “AI là ăn cắp (AI is theft)”, nghĩa là theo quan điểm của ông, AI tạo sinh khai thác những thành quả được con người tích lũy qua nhiều năm rồi tái tạo chúng thành nội dung mới. Ông cho rằng sản phẩm như vậy thiếu yếu tố nhân bản và tinh thần sáng tạo của người nghệ sĩ. The Verge và Variety đã phỏng vấn ông Knight độc lập và ghi nhận những quan điểm tương tự, qua đó xác nhận lập trường chống AI tạo sinh trong nghệ thuật của ông không chỉ xuất hiện trong một cuộc phỏng vấn duy nhất.

Không phản đối mọi hình thức công nghệ

Ông Knight nhấn mạnh LAIKA không sản xuất phim hoàn toàn bằng phương pháp thủ công truyền thống. Hãng vẫn sử dụng máy tính và các công nghệ tiên tiến để hỗ trợ nghệ sĩ. Theo ông, khác biệt quan trọng nằm ở việc công nghệ giúp con người thực hiện ý tưởng hay trực tiếp thay thế vai trò sáng tạo của họ. The Verge ghi nhận những tiến bộ trong Wildwood, như cơ cấu giúp con rối mô phỏng hơi thở, chuyển động cơ bắp và vật liệu linh hoạt hơn dành cho tóc, lông, trang phục. Điều này bác bỏ cách hiểu rằng ông Knight chống lại mọi ứng dụng máy tính hoặc công nghệ kỹ thuật số.

Thừa nhận lợi ích của AI trong y học và khoa học

Ông Knight không phủ nhận AI là một công nghệ có khả năng tạo ra những thay đổi lớn. Ông thừa nhận công nghệ này có thể đem lại lợi ích đáng kể trong y học, nghiên cứu khoa học và phân tích dữ liệu, nhưng cảnh báo những nguy cơ nếu con người sử dụng thiếu trách nhiệm. Sự phản đối mạnh mẽ của ông chủ yếu hướng đến việc AI thay thế nghệ sĩ trong quá trình sáng tạo tác phẩm. The Verge đã ghi nhận cùng cách phân biệt này trong cuộc phỏng vấn công bố ngày 22/10/2026.

AI không có trải nghiệm cảm xúc của con người

Ông Knight lập luận rằng máy móc chưa từng thực sự yêu thương, mất người thân hoặc trải qua đau khổ như con người. Vì vậy, theo ông, những câu chuyện nói về tình yêu, sự mất mát và các mối quan hệ cần bắt nguồn từ trải nghiệm của người kể chuyện. Ông thừa nhận AI có thể ngày càng giỏi mô phỏng những trải nghiệm đó, nhưng cho rằng mô phỏng không đồng nghĩa với thực sự trải nghiệm. Đây là lập luận mang tính triết lý và thẩm mỹ, không phải kết luận khoa học chứng minh mọi sản phẩm AI đều không thể tạo ra cảm xúc cho khán giả. 

“Tuyệt đối đ*o bao giờ.”

• Phim “Nội tạng Quốc doanh” chiếu ở Virginia: Khán giả chấn động, kêu gọi các nước hành động

Vân Thiên (t/h), theo The Playlist, The Verge, Variety, BuzzFeed