Trước chuyến thăm của ông Tập, gia đình công dân Mỹ bị TQ giam giữ cầu cứu ông Trump

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình dự kiến sẽ thăm Mỹ vào ngày 24/9. Trước thềm chuyến thăm, gia đình của nhiều công dân Mỹ đang bị chính quyền Trung Quốc giam giữ đã gia tăng kêu gọi, mong chính quyền Tổng thống Donald Trump can thiệp và thúc giục Bắc Kinh trả tự do cho người thân của họ.

Theo South China Morning Post, gia đình của các nhà địa chấn học Trần Hữu Lâm, học giả Myanmar Min Zin, Dawn Michelle Hunt và Nelson Wells Jr. đang đề nghị Washington đưa những trường hợp này ra trong các cuộc tiếp xúc với Bắc Kinh.

Nhà khoa học người Mỹ gốc Hoa Trần Hữu Lâm đến Trung Quốc vào tháng 10/2024 và bị bắt giữ tại sân bay Bắc Kinh. Theo các báo cáo, đến nay vợ và những người thân khác của ông đã hơn 670 ngày không thể gặp mặt hoặc nói chuyện với ông.

Chính quyền Trung Quốc cáo buộc Trần Hữu Lâm có liên quan đến hoạt động gián điệp. South China Morning Post cho biết vụ án có thể liên quan đến công việc trước đây của ông trong việc phân tích dữ liệu địa chấn, trong đó có dữ liệu liên quan đến các vụ thử hạt nhân của Triều Tiên.

Mỹ chính thức xác định Trần Hữu Lâm và Min Zin bị “giam giữ trái pháp luật”

Chính phủ Mỹ đã chính thức xác định Trần Hữu Lâm và Min Zin là những người bị “giam giữ trái pháp luật” (wrongfully detained).

Việc xác định này đồng nghĩa chính phủ Mỹ sẽ ưu tiên sử dụng các biện pháp ngoại giao và những biện pháp liên quan khác nhằm thúc đẩy việc trả tự do cho các công dân Mỹ này.

Theo báo cáo, các quan chức lãnh sự Mỹ từng đến thăm Trần Hữu Lâm và hiện ông cũng có luật sư đại diện bảo vệ quyền lợi.

Vợ của Trần Hữu Lâm, bà Vinh Ngọc Phương, bày tỏ lo ngại về tình trạng sức khỏe của chồng trong thời gian bị giam giữ và cho biết ông đã bị sụt cân.

Gia đình đề nghị trả tự do vì lý do nhân đạo

Hai công dân Mỹ khác là Dawn Michelle Hunt và Nelson Wells Jr. đã bị tòa án Trung Quốc kết tội trong các vụ án ma túy khác nhau và đã chấp hành án tù tại Trung Quốc hơn 12 năm.

Gia đình hai người cho biết họ vận chuyển ma túy mà không biết về hành vi này, đồng thời hy vọng chính quyền Trung Quốc sẽ trả tự do cho họ vì lý do nhân đạo.

Người thân của họ cũng cho biết tình trạng sức khỏe của cả hai đang đáng lo ngại và mong chính phủ Mỹ hỗ trợ thúc đẩy việc trả tự do.

Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết Washington đã nhiều lần nêu vấn đề sức khỏe của Hunt và Wells với các quan chức Trung Quốc, đồng thời yêu cầu Bắc Kinh trả tự do vô điều kiện cho hai người vì lý do nhân đạo.

Mỹ từng giúp 3 công dân được trả tự do

Ngày 27/11/2024, Mỹ và Trung Quốc đạt thỏa thuận trao đổi tù nhân, qua đó giúp ba công dân Mỹ bị Trung Quốc giam giữ trong thời gian dài được trả tự do và trở về Mỹ. Ba người gồm:

● Mark Swidan: Bị giam giữ nhiều năm với cáo buộc liên quan đến ma túy và từng được phía Mỹ xác định là bị giam giữ bất công.

● Kai Li: Bị kết án với các cáo buộc liên quan đến hoạt động gián điệp và cũng được phía Mỹ xác định là bị giam giữ bất công.

● John Leung: Trước đó bị kết tội gián điệp và tuyên án tù chung thân.

Trong bối cảnh ông Tập Cận Bình dự kiến thăm Washington vào tuần tới, các vụ việc liên quan đến những công dân Mỹ bị Trung Quốc giam giữ trong thời gian dài một lần nữa trở thành một trong những vấn đề được đặt ra trong các cuộc tiếp xúc ngoại giao Mỹ – Trung.