Thủ tướng Orban tới chúc mừng Georgia bất chấp EU phản đối

Thủ tướng Hungary Viktor Orban, hiện đang trong nhiệm kỳ luân phiên Chủ tịch Hội đồng Châu Âu, tới Georgia (Gruzia) hôm Thứ Hai tuyên bố cuộc bầu cử là công bằng, chúc mừng nhân dân Georgia đã có lựa chọn đúng đắn thoát khỏi nguy cơ “trở thành Ukraine thứ hai”. Trong khi đó, 13 thành viên khác của EU chỉ trích chuyến công du của ông Orban, nói ông “không đại biểu cho EU” và chức vị chủ tịch luân phiên “không có thẩm quyền về chính sách ngoại giao”.

Đảng cầm quyền Georgia Dream tuyên bố thắng lợi với số phiếu áp đảo trong lần bầu cử Quốc hội lần này, 54%. Tuy nhiên, 4 đảng đối lập thân NATO/EU tuyên bố rằng cuộc bầu cử đã bị thao túng, và một lần nữa kêu gọi biểu tình lớn phản đối, mặc dù ủy ban bầu cử tuyên bố rằng cuộc bầu cử là tự do và công bằng, theo Reuters.

“Georgia là quốc gia truyền thống, tín ngưỡng Kitô, và ủng hộ Châu Âu. Thay vì những lời lên mặt dạy đời vô bổ, họ cần [ở EU] chúng ta sự giúp đỡ để tiến vào con đường EU,” ông Orban viết trên X (Twitter)

“Một điều rõ ràng trong cuộc bầu cử cuối tuần rồi: Nhân dân Georgia đã bầu cử cho hòa bình và thịnh vượng trong cuộc bầu cử tự do và dân chủ. Chúng tôi đến để hỗ trợ Georgia trong các nỗ lực gia nhập EU và tăng cường quan hệ Hungary-Georgia,” ông Orban viết trên X (Twitter)

“Không ai muốn đất nước của mình bị phá hủy và lôi kéo vào chiến tranh,” ông Orban ám chỉ về tình trạng của Ukraine hiện nay, khi nói trong bài phát biểu mà Politico miêu tả là đầy tính công kích (inflammatory) của mình tại thủ đô Tbilisi của Georgia.

“Tôi muốn chúc mừng chính phủ Georgia mặc dù bị sức ép của phe ủng hộ EU, các bạn đã không trở thành Ukraine thứ hai.” — Viktor Orban

Tuần trước, ông Orban đã nói, “phương Tây không hề muốn kết thúc chiến tranh Nga-Ukraine, mà hiển nhiên họ muốn nó tiếp diễn,” và bình luận rằng kỳ thực phương Tây đã thua trên chiến trường Ukraine, nhưng không chịu chấp nhận, “và bây giờ họ muốn tiếp tục chiến tranh về kinh tế.”

Ông lập luận, “Họ đang thua, chính là đang thua ngay bây giờ. Những quốc gia đó, hầu hết họ, chưa từng thua trận kể từ Đại Thế chiến II —Ồ, đương nhiên Đức đã thua— nhưng hầu hết họ ở phe chiến thắng. Bây giờ họ đang phải trải nghiệm điều mới mẻ: Họ chính là đang thua. Hungary thì không, bởi vì đây không phải là cuộc chiến của chúng tôi, chúng tôi không tham gia.”

Đụng độ giữa ông Orban với hầu hết các thành viên khác của EU trở nên kịch liệt vào tuần qua, đặc biệt khi các nước G7 trong giai đoạn đi tới quyết định cuối cùng là cho Ukraine khoản vay lên tới 50 tỷ USD (mà trong đó EU là 37 tỷ Euro) dựa trên tiền sinh lời từ 300 tỷ tài sản Nga bị đóng băng, và bất đồng quan điểm trong chính sách nhập cư, cùng một số mâu thuẫn khác.

Đối với lần Chủ tịch luân phiên Hội đồng Châu Âu Viktor Orban sang Georgia, một nhóm đại diện cho 13 thành viên EU đã đưa ra thông điệp chung: “Ông ấy không nói thay mặt cho EU.”

Ông Orban “không đại biểu cho EU,” chính khách hàng đầu của EU Josep Borrell nói với đài phát thanh Tây Ban Nha hôm Thứ Hai. “Chức vị chủ tịch luân phiên không có thẩm quyền về chính sách ngoại giao.”

Trong khi các đảng đối lập và thân NATO/EU tại Georgia (Gruzia) tuyên bố phản đối kết quả bầu cử và một lần nữa cử hành biểu tình lớn hàng ngàn người trước cổng Quốc hội với cờ Ukraine, NATO/EU phấp phới, tuyên bố rằng đất nước của họ là nạn nhân của “hoạt động đặc biệt của Nga”, thì các chính khách phương Tây cũng hòa điệu.

“Chúng tôi cảm thấy rất quan ngại về nền dân chủ đang sa sút ở Georgia,” Antonio López-Istúriz White, nghị viên Quốc hội EU của Tây Ban Nha nói.

Thậm chí người phát ngôn Matthew Miller đe dọa rằng Mỹ có thể sẽ có hành động nếu chính phủ Georgia không chịu từ bỏ “các hành động phản dân chủ để trở về con đường hội nhập Châu Âu – Đại Tây Dương” và “Chúng tôi không loại trừ khả năng sẽ có các hậu quả nếu chính phủ cầm quyền Georgia không thay đổi đường lối.”

Georgia (Gruzia, 3,7 triệu dân) tương tự Ukraine, cũng từng thuộc về Liên Xô trước khi tách riêng ra thành quốc gia độc lập. Cũng giống Ukraine, nó kẹp giữa giao tranh ảnh hưởng giữa Nga và NATO/EU. Năm 2008, khi NATO tỏ ý có thể cho Georgia sáp nhập, đã xảy ra đụng độ và bên thắng thuộc về Nga.

Nhật Tân (t/h)