Tuyên bố đầu tiên của tân Lãnh tụ Iran; Tin đồn bị hôn mê và cắt cụt chi

Hôm thứ Năm (12/3), truyền thông nhà nước Iran công bố một tuyên bố bằng văn bản được cho là của tân Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei. Tuy nhiên, thông tin này không được chính ông công bố mà do người dẫn chương trình của Đài truyền hình quốc gia Iran đọc lại, trong khi trên màn hình chỉ hiển thị hình ảnh của ông.

Kể từ khi Mojtaba được tuyên bố kế nhiệm vị trí Lãnh tụ Tối cao, cho đến nay bên ngoài vẫn chưa xuất hiện bất kỳ hình ảnh hay bản ghi âm công khai nào có thể chứng minh ông vẫn còn sống.

Iran đe dọa tiếp tục tấn công các căn cứ quân sự Mỹ

Trong tuyên bố, Mojtaba viết rằng eo biển Hormuz phải tiếp tục bị đóng cửa, đồng thời nói Iran đã nghiên cứu việc mở các mặt trận mới ở những khu vực khác, và sẽ tiếp tục tấn công các căn cứ quân sự của Mỹ nằm trong lãnh thổ các quốc gia vùng Vịnh. Ông cho biết các nước liên quan trước đó đã nhận được “cảnh báo rõ ràng” rằng những hành động như vậy sẽ xảy ra.

Ngoài ra, tuyên bố cũng cảm ơn lực lượng Houthi tại Yemen và Hezbollah tại Liban vì đã cung cấp hỗ trợ.

Cùng lúc đó, Tư lệnh Hải quân của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) Alireza Tangsiri cũng tuyên bố trên nền tảng X rằng lực lượng này sẽ tiếp tục phong tỏa eo biển Hormuz.

Căng thẳng eo biển Hormuz leo thang, giá dầu tiến gần 100 USD

Khi tình hình tại eo biển Hormuz và các vùng biển xung quanh Iran leo thang, thị trường năng lượng toàn cầu cũng chịu tác động rõ rệt. Hôm thứ Năm, giá dầu quốc tế đã tăng lên gần 100 USD mỗi thùng.

Tờ The Wall Street Journal đưa tin, một tàu container thuộc sở hữu của công ty Hapag-Lloyd của Đức và được Tập đoàn AP Moller-Maersk của Đan Mạch thuê đã bị tấn công trong khu vực này trong ngày. Đây là con tàu thứ 7 bị tấn công tại vùng biển này trong vòng 24 giờ qua. Kể từ khi chiến tranh bùng nổ, ít nhất 19 tàu tại Vịnh Ba Tư đã bị tấn công hoặc hư hại.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) trong báo cáo thị trường dầu mỏ hàng tháng mới nhất cho biết, do eo biển Hormuz bị đóng cửa, nguồn cung dầu toàn cầu trong tháng 3 dự kiến giảm khoảng 8 triệu thùng mỗi ngày, tương đương khoảng 8% nhu cầu dầu của thế giới.

IEA cho biết các quốc gia vùng Vịnh gồm Iraq, Qatar, Kuwait, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Ả Rập Xê Út đã giảm tổng sản lượng dầu ít nhất 10 triệu thùng mỗi ngày do xung đột. Nếu hoạt động vận chuyển không thể nhanh chóng khôi phục, khoảng thiếu hụt nguồn cung này có thể còn tiếp tục mở rộng.

Cơ quan này cho biết một khi các mỏ dầu buộc phải ngừng hoạt động, việc khôi phục sản lượng về mức trước khủng hoảng thường cần nhiều tuần, thậm chí trong một số trường hợp có thể mất nhiều tháng, tùy thuộc vào mức độ phức tạp của mỏ dầu cũng như thời điểm công nhân, thiết bị và nguồn lực có thể quay lại khu vực.

Phân tích: Tuyên bố mang tính biểu tượng chính trị nhiều hơn

CNN đưa tin, các nhà phân tích cho rằng tuyên bố này có thể giúp ổn định niềm tin của những người ủng hộ, nhưng không giải thích được hiện nay ai đang thực sự chỉ đạo các quyết sách quân sự và chính trị của Iran.

Bà Dina Esfandiary, người đứng đầu bộ phận Trung Đông của Bloomberg Economics tại Geneva, nói trong cuộc phỏng vấn với phóng viên Becky Anderson của CNN rằng tuyên bố như vậy giống một động thái chính trị, nhằm thể hiện lập trường cứng rắn với bên ngoài.

Bà nói: “Iran rõ ràng đang phát đi một tín hiệu rằng họ không tìm kiếm lệnh ngừng bắn hay kết thúc chiến tranh, và họ cho rằng Mỹ cùng các đồng minh, thậm chí cả nền kinh tế toàn cầu, vẫn chưa phải trả cái giá đủ lớn cho cuộc xung đột này”.

Nhà phân tích vấn đề Iran Arash Azizi nói với CNN rằng tuyên bố này không cho thấy bất kỳ dấu hiệu cải cách nào, cũng không cho thấy ông Mojtaba có ý định thay đổi các chính sách cốt lõi của cha mình.

Ông nói: “Điều này hầu như không mang lại hy vọng về một tương lai tốt đẹp hơn cho người dân Iran”.

Ông Azizi cho rằng tuyên bố đầy những lời lẽ đe dọa, bao gồm các luận điệu quen thuộc về việc tiêu diệt Israel và buộc các căn cứ quân sự của Mỹ rút khỏi Trung Đông. “Nói ngắn gọn, thông điệp mà nó gửi tới người dân Iran và các nước láng giềng trong khu vực là cuộc xung đột có thể kéo dài trong thời gian dài.”

Việc không xuất hiện công khai làm dấy lên nghi vấn, xuất hiện tin đồn bị thương nặng và hôn mê

Do Mojtaba đến nay vẫn chưa xuất hiện công khai, cũng không công bố bất kỳ bản ghi âm nào, vậy nên tuyên bố mới này của ông đã gợi lên một câu hỏi then chốt: tình trạng thực sự hiện nay của vị tân Lãnh tụ Tối cao này ra sao.

Báo The Sun của Anh dẫn lời các nguồn tin cho biết, ông Mojtaba bị thương nặng trong một cuộc không kích và được cho là đang trong tình trạng hôn mê, nhưng vẫn được giới lãnh đạo tôn giáo Iran bổ nhiệm làm Lãnh tụ Tối cao. Bài báo cho biết, nguồn tin nói rằng ông Mojtaba đã mất ít nhất một chân trong cuộc không kích, đồng thời bị tổn thương nghiêm trọng ở dạ dày hoặc gan. Hiện chưa rõ liệu ông có bị thương vào đúng ngày ông Khamenei qua đời hay không.

Nguồn tin cho biết, ông Mojtaba hiện đang được điều trị tại Bệnh viện Đại học Sina ở khu phố cổ lịch sử của Tehran. Một phần khu vực bệnh viện đã bị phong tỏa và triển khai lực lượng an ninh dày đặc.

Nguồn tin này yêu cầu ẩn danh vì lo ngại cho sự an toàn của bản thân. Người này được cho là đã vượt qua sự phong tỏa internet nghiêm ngặt của Iran để chuyển thông tin cho một nhân vật bất đồng chính kiến đang sống lưu vong tại London (Anh). Người này không phải bác sĩ, nhưng nói quen biết các thành viên của nhóm điều trị chấn thương tại bệnh viện, và theo lời họ, tình trạng của ông Mojtaba hiện “rất nghiêm trọng”.

Theo thông tin, Bộ trưởng Y tế, Điều trị và Giáo dục Y khoa Iran Mohammad Reza Zafarghandi đang trực tiếp phụ trách điều trị cho ông Mojtaba. Ông Zafarghandi, 70 tuổi, cũng là một trong những bác sĩ phẫu thuật chấn thương hàng đầu của Iran và từng thực hiện nhiều ca phẫu thuật chiến trường trong Chiến tranh Iran–Iraq những năm 1980.

Nguồn tin cho biết: “Một hoặc hai chân của ông đã bị cắt cụt, gan hoặc dạ dày của ông cũng bị vỡ, và được cho là hiện vẫn đang trong tình trạng hôn mê”.

Ngoài ra còn có tin cho biết, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian 2 ngày trước đã đến thăm Bệnh viện Sina cùng với ông Zafarghandi. Bên ngoài suy đoán, chuyến đi này có thể nhằm thăm Mojtaba và nắm tình hình sức khỏe mới nhất của ông.

Hiện tình trạng cụ thể của Mojtaba vẫn chưa rõ ràng. Do ông liên tục không xuất hiện trước công chúng, một số nhà phân tích cũng bắt đầu suy đoán rằng các hoạt động chiến tranh hiện nay của Iran có thể đang được điều hành từ phía sau bởi một “ban lãnh đạo kiểu bóng ma”.