Ukraine lên kế hoạch ​​đưa TT Putin ra xét xử tại tòa án quốc tế

Sáu tháng sau cuộc xâm lược của Nga, các quan chức Ukraine đang lên kế hoạch để đảm bảo rằng Tổng thống Nga Vladimir Putin và các chỉ huy quân sự hàng đầu của ông ta sẽ bị xét xử vì đã phát động cuộc chiến.

Kế hoạch thành lập một tòa án quốc tế đặc biệt để điều tra cáo buộc “tội ác xâm lược” của Nga đang được Andrii Smirnov, Phó người đứng đầu chính quyền Tổng thống Ukraine, chỉ đạo tiến hành.

Định nghĩa về tội ‘xâm lược’ đã được thông qua trong Quy chế Rome năm 2010, và khái niệm tương tự về “tội ác chống lại hòa bình” đã được sử dụng trong các phiên tòa ở Nuremberg và Tokyo sau Chiến tranh thế giới thứ hai.

Tòa án Hình sự Quốc tế, nơi đã xét xử những tội ác nghiêm trọng nhất trong 20 năm qua, đang điều tra các tội ác chiến tranh, tội ác chống lại loài người và tội ác diệt chủng ở Ukraine.

Nhưng Tòa này không thể xem xét các cáo buộc xâm lược vì cả Ukraine và Nga đều không phê chuẩn Quy chế Rome.

Tòa án này là “cách duy nhất để đảm bảo rằng những tội phạm gây ra cuộc chiến Ukraine phải chịu trách nhiệm nhanh chóng”, ông Smirnov nói với AFP.

“Ký ức của thế giới thật ngắn ngủi. Đó là lý do tại sao tôi muốn tòa án này bắt đầu làm việc vào năm tới.”

Ukraine biết rằng bị cáo sẽ không có mặt, nhưng tòa án này “sẽ phục vụ để đảm bảo rằng những người này bị dán nhãn là tội phạm và họ không thể đi du lịch trong thế giới văn minh”, ông nói.

Các công tố viên Ukraine đã xác định được khoảng 600 nghi phạm trong vụ xâm lược cho đến nay, bao gồm các quan chức quân sự cấp cao, chính trị gia và nhà bình luận.

Một hiệp ước quốc tế để thành lập tòa trọng tài đã được soạn thảo, chuẩn bị được ký kết bởi các chính phủ.

Các quyết định của tòa án sau đó sẽ được công nhận trên lãnh thổ của các quốc gia ký kết, có nghĩa là bất kỳ người phạm tội nào bị kết án đều có thể bị bắt tại đó.

Ông Smirnov cho biết một số quốc gia sẽ ký văn bản này trước cuối năm nay và các cuộc đàm phán đang diễn ra với “một số đối tác châu Âu – vốn sẵn sàng đăng cai tòa án”.

“Chúng tôi muốn các quyết định này của tòa án được công nhận”, ông nói, lập luận rằng ông “hoàn toàn hiểu” rằng tòa án cần tính hợp pháp mạnh mẽ.

Bất chấp một số cải cách, các tòa án Ukraine đã bị chỉ trích vì thiếu độc lập và tham nhũng trong quá khứ.

Trong khi Ba Lan và các quốc gia Baltic – những đối tác thân cận nhất của Ukraine – rất ủng hộ đề xuất này, Đức và Pháp lại đưa ra những phản ứng mang tính thận trọng hơn.

“Một số quốc gia, trong khi thừa nhận hành động gây hấn chống lại Ukraine, đang cố gắng giữ một ngách nhỏ cho các cuộc đàm phán với Vladimir Putin,” ông Smirnov nói.

Tuy nhiên, Nghị viện châu Âu đã kêu gọi một tòa án quốc tế đặc biệt về các tội ác xâm lược vào ngày 19/5.

Ngân Hà (theo AFP)