Ủy ban Châu Âu phạt AliExpress 550 triệu euro vì không ngăn chặn hàng giả

Ủy ban Châu Âu hôm thứ Hai (20/7) đã phạt nền tảng thương mại điện tử AliExpress, thuộc tập đoàn Alibaba của Trung Quốc, số tiền kỷ lục 550 triệu euro (tương đương 629 triệu đô la Mỹ) vì không ngăn chặn hiệu quả việc buôn bán hàng giả và sản phẩm không an toàn trên nền tảng này. 

Đây là mức phạt lớn nhất kể từ khi Luật Dịch vụ Kỹ thuật số (DSA) của EU có hiệu lực. Vài tháng trước, một nhà bán lẻ trực tuyến Trung Quốc khác là Temu, thuộc PDD Holdings, cũng bị phạt 200 triệu euro vì các vi phạm tương tự.

Phó Chủ tịch Ủy ban Châu Âu phụ trách chủ quyền công nghệ, an ninh và dân chủ, bà Henna Virkkunen, trong thông cáo nêu rõ: “Sự tràn lan của quần áo giả, đồ chơi không an toàn, mỹ phẩm nguy hiểm và các sản phẩm có hại khác không phải là cái giá tất yếu của mua sắm trực tuyến – đây là biểu hiện của việc AliExpress không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo Luật Dịch vụ Kỹ thuật số.”

Bà nhấn mạnh: “Quy mô lớn không phải là cái cớ; các nền tảng bắt buộc phải nhận diện và xử lý rủi ro một cách có hệ thống, để người tiêu dùng có thể mua sắm trực tuyến an toàn. Hôm nay, chúng tôi áp dụng chuẩn mực này với AliExpress và yêu cầu nền tảng phải có hành động.”

Theo bà Virkkunen, năm ngoái AliExpress có 193 triệu người dùng tại châu Âu, trong khi Shein có 156 triệu và Temu 130 triệu; “cứ 5 người châu Âu thì có 1 người cho biết họ mua sắm trên ba nền tảng này ít nhất mỗi tháng một lần.”

Đáp lại án phạt, AliExpress trả lời hãng AP qua email rằng kể từ khi DSA có hiệu lực, công ty đã đầu tư đáng kể vào công tác đánh giá rủi ro và an toàn sản phẩm. Nền tảng này cho rằng khoản phạt là “không tương xứng”, không phản ánh đầy đủ hệ thống tuân thủ mà AliExpress đã xây dựng cũng như những cải thiện đáng kể mà công ty đã thực hiện, và cho biết đang xem xét kỹ quyết định của EU, đồng thời cân nhắc mọi phương án ứng phó khả dĩ, bao gồm quyền kháng cáo.

Mức phạt nói trên nhắm vào các hành vi của AliExpress ít nhất cho đến tháng 6/2025. Khi đó, Ủy ban Châu Âu từng đưa ra kết luận sơ bộ rằng AliExpress không đủ nỗ lực chống lại việc bán sản phẩm bất hợp pháp, đồng thời chấp nhận cam kết cải thiện hệ thống từ phía nền tảng. Hiện nay, AliExpress buộc phải nộp một kế hoạch hành động trước ngày 20/10, trong đó nêu rõ các biện pháp “khắc phục việc vi phạm nghĩa vụ đánh giá và giảm thiểu rủi ro mang tính hệ thống”.

Luật Dịch vụ Kỹ thuật số của EU nhằm bảo vệ an toàn cho người dùng trên không gian mạng, ngăn chặn nội dung bất hợp pháp và có hại – như các nội dung cổ vũ diệt chủng hoặc kích động rối loạn ăn uống – đồng thời vẫn bảo vệ các quyền cơ bản của người dân châu Âu, gồm quyền riêng tư và tự do ngôn luận.

Đáng chú ý, chưa đầy ba tuần trước quyết định của EU, Alibaba vừa chấp thuận trả 600 triệu USD để dàn xếp tranh chấp với chính phủ Mỹ, liên quan cáo buộc tập đoàn có trụ sở tại Hàng Châu này đã bán và đưa vào Mỹ các loại dược phẩm trái phép, chất bị kiểm soát, hóa chất thuộc diện quản lý và thiết bị sản xuất viên nén. Ngoài ra, tháng 6 năm ngoái, AliExpress từng tránh được mức phạt có thể lên tới 6% doanh thu toàn cầu theo DSA, sau khi đồng ý áp dụng các biện pháp bổ sung nhằm ngăn chặn nội dung khiêu dâm bất hợp pháp trên nền tảng.

Trước đó, Ủy ban Châu Âu cũng đã mở cuộc điều tra chính thức đối với Shein vào tháng 2 năm nay, sau khi cơ quan giám sát tại Pháp phát hiện trong năm 2025 có búp bê tình dục mang ngoại hình giống trẻ em được rao bán trên nền tảng này. Shein khi đó cho biết đã đầu tư đáng kể để bảo đảm dịch vụ phù hợp với các quy định của EU. Sau khi bị phạt 200 triệu euro hồi tháng 5, Temu cũng tuyên bố không đồng ý với quyết định của cơ quan giám sát và mô tả án phạt là “không tương xứng”.