Vụ mẹ sát hại 3 con ở Massachusetts: Phiên tòa bất thành, ông Trump lên tiếng

Vụ án người mẹ Massachusetts Lindsay Clancy bị cáo buộc siết cổ sát hại ba con nhỏ, thu hút sự quan tâm trên toàn nước Mỹ, đã kết thúc bằng một phiên tòa vô hiệu (mistrial) sau gần 6 tuần xét xử và 7 ngày nghị án căng thẳng. Do bồi thẩm đoàn không thể đạt được phán quyết nhất trí, Thẩm phán William Sullivan hôm thứ Sáu (4/9) chính thức tuyên bố phiên tòa vô hiệu.

Tổng thống Trump quan tâm đến vụ án

Không lâu sau khi phiên tòa bị tuyên vô hiệu, Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu về vụ án tại Phòng Bầu dục của Nhà Trắng. Ông cho biết mình vẫn theo dõi vụ việc vốn được truyền hình đưa tin rộng rãi và dự đoán công tố sẽ tiến hành phiên xét xử thứ hai.

Tổng thống nói với các phóng viên: “Cô ấy đã làm một việc rất, rất khủng khiếp, không có gì tồi tệ hơn thế. Nhưng mọi người sẽ thấy cô ấy phải trả giá như thế nào — chắc chắn sẽ có một cái giá phải trả, có thể là bệnh viện tâm thần, nhà tù hoặc một nơi nào khác”.

Ông nói thêm: “Nhưng tôi đoán họ sẽ phải trải qua một phiên tòa khác. Điều này thật khủng khiếp. Vụ án liên tục được phát trên truyền hình, rất khó để không chú ý đến nó”.

Thông tin về bị cáo và vụ án

Clancy, 36 tuổi, từng là y tá tại khoa sản. Cô bị cáo buộc 3 tội danh giết người cấp độ một.

Clancy thừa nhận rằng ngày 24/1/2023, trong lúc chồng ra ngoài mua đồ, cô đã dùng dây đàn hồi siết cổ 3 người con tại tầng hầm ngôi nhà ở Duxbury, Massachusetts: Cora, 5 tuổi; Dawson, 3 tuổi; và Callan, 8 tháng tuổi.

Sau đó, cô cắt cổ tay và cổ mình rồi nhảy từ cửa sổ tầng hai xuống nhằm tự sát nhưng không thành công. Người chồng trở về nhà ngay sau đó và gọi số 911. Clancy cuối cùng bị liệt từ thắt lưng trở xuống.

Embed from Getty Images

Tranh cãi của bồi thẩm đoàn: Bị cáo có đủ năng lực chịu trách nhiệm hình sự?

Trong gần 6 tuần xét xử và 7 ngày nghị án căng thẳng, các bồi thẩm viên đã ba lần thông báo rằng họ không thể đạt được sự thống nhất. Cuối cùng, họ rơi vào thế bế tắc với tỷ lệ 11-1. Theo quy định tố tụng hình sự của Mỹ, cả 12 thành viên bồi thẩm đoàn phải nhất trí mới có thể đưa ra phán quyết.

Trọng tâm của phiên tòa không nằm ở việc Clancy có sát hại các con hay không, bởi các bên đều không tranh cãi về hành vi này, mà là liệu cô có thực hiện hành vi trong tình trạng rối loạn tâm thần sau sinh (Postpartum Psychosis) và vì vậy có đủ năng lực chịu trách nhiệm hình sự hay không.

Theo ghi chú của trưởng bồi thẩm đoàn và cách giải thích của luật sư bào chữa, 11 bồi thẩm viên thuộc phe đa số có xu hướng chấp nhận lập luận của bên bào chữa rằng tại thời điểm gây án, Clancy bị bệnh tâm thần nghiêm trọng và ảnh hưởng của thuốc, khiến cô mất khả năng tự kiểm soát hành vi. Vì vậy, họ có xu hướng đưa ra phán quyết vô tội hoặc miễn trách nhiệm hình sự do mắc bệnh tâm thần.

Do quá trình nghị án của bồi thẩm đoàn được pháp luật yêu cầu giữ bí mật, quan điểm đầy đủ của bồi thẩm viên duy nhất thuộc phe thiểu số không được công khai. Tuy nhiên, một số phân tích cho rằng người này có khả năng tin rằng công tố đã chứng minh được Clancy có tội, tức cô vẫn còn một mức độ lý trí nhất định, có khả năng phân biệt đúng sai và hành vi sát hại có thể đã được lên kế hoạch. Vì vậy, người này từ chối bỏ phiếu tuyên vô tội.

Cuối cùng, do bồi thẩm viên này giữ nguyên lập trường, yêu cầu nhất trí tuyệt đối (unanimity) không thể đạt được và thẩm phán buộc phải tuyên bố phiên tòa vô hiệu.

Trước đó, bên bào chữa từng khẩn cấp kháng cáo lên Tòa án Tư pháp Tối cao Massachusetts, đề nghị thay thế bồi thẩm viên có quan điểm khác biệt hoặc tạm hoãn việc tuyên phiên tòa vô hiệu, nhưng yêu cầu nhanh chóng bị bác bỏ.

Thẩm phán tuyên bố phiên tòa vô hiệu

Hôm thứ Năm (3/9), trưởng bồi thẩm đoàn gửi một lá thư cho tòa. Theo luật sư bào chữa Kevin Reddington, lá thư cho thấy một bồi thẩm viên không áp dụng đúng khái niệm “nghi ngờ hợp lý” trong pháp luật.

Thẩm phán Sullivan hôm thứ Sáu cho biết một án lệ liên quan quy định rằng “việc thay thế một bồi thẩm viên đang trong quá trình nghị án là một hành động cực kỳ nhạy cảm và rất dễ dẫn đến sai sót”.

Ông nói bồi thẩm viên bất đồng không từ chối tham gia nghị án, không gặp vấn đề sức khỏe và cũng không có dấu hiệu không tuân thủ quy định, vì vậy không có cơ sở để thay thế người này.

Sau một thời gian nghị án ngắn, trưởng bồi thẩm đoàn thông báo trong lá thư rằng các thành viên “với tâm trạng nặng nề” đã không thể đạt được phán quyết nhất trí.

Sau khi thẩm phán tuyên bố phiên tòa vô hiệu, luật sư Reddington nói với phóng viên rằng thân chủ và gia đình cô “đang trong tình trạng không tốt”.

Ông nói: “Họ hiểu rằng kết quả lẽ ra thuộc về họ đã bị một người lấy mất, bất kể người đó làm vậy vì mục đích gì. Người đó đã lấy đi bảy tuần cuộc đời của những bồi thẩm viên khác… Vì vậy, tôi hy vọng người đó có thể ngủ ngon”.

Phiên tòa vô hiệu đồng nghĩa vụ án kết thúc mà không có phán quyết kết tội hay tuyên vô tội. Công tố viên hiện có quyền quyết định có thành lập một bồi thẩm đoàn mới để truy tố và xét xử lại vụ án hay không.

Công tố cáo buộc giết người có chủ ý

Công tố viên cáo buộc hành vi của Clancy có sự chuẩn bị và ý định từ trước, cho rằng cô biết hành động của mình là sai nhưng vẫn lên kế hoạch và thực hiện việc sát hại 3 người con.

Nhân chứng đầu tiên của bên công tố là chồng cũ của Clancy, Patrick. Ông khai rằng trước khi sát hại các con, Clancy từng nói với ông về những suy nghĩ ám ảnh rằng cô muốn làm hại con và tự sát. Ông cũng cho biết Clancy nói rằng cô từng nghe một giọng nói khuyến khích mình thực hiện hành vi đó.

Khi ra làm chứng, Clancy cũng nói rằng cô “nghe thấy giọng một người đàn ông bảo cô rằng nếu không làm ngay lúc đó thì sẽ mất cơ hội, đại loại như vậy”.

Phân tích dữ liệu điện thoại cho thấy trong những tuần trước khi sát hại các con, cô từng tìm kiếm trên mạng thông tin liên quan đến ảo giác, rối loạn tâm thần và tự sát.

Một ghi chú trong điện thoại cho thấy cô lo sợ về tương lai của các con.

Trong một ghi chú khác, Clancy viết: “Tôi rất sợ các con sẽ gặp chuyện hoặc tôi sẽ làm điều gì đó sai lầm và hủy hoại quá trình trưởng thành của chúng. Thế hệ chúng ta bị nhấn chìm bởi quá nhiều thông tin về mọi khía cạnh của việc nuôi dạy con… Điều này thật điên rồ. Trong năm năm qua, đầu óc tôi chỉ toàn những chuyện liên quan đến việc nuôi con, và điều đó thực sự không lành mạnh.”

Công tố viên Jennifer Sprague cáo buộc Clancy đã lên kế hoạch trước cho các vụ sát hại. Theo công tố, cô để chồng ra ngoài mua thức ăn, sau đó gọi điện giao thêm cho chồng nhiệm vụ đến hiệu thuốc lấy thuốc vì nhận ra khoảng thời gian ban đầu không đủ để hoàn thành việc sát hại các con.

Chuyên gia tâm lý pháp y Kirk Heilbrun, người làm chứng trước tòa, cho rằng khi sát hại ba người con, Clancy không ở trong trạng thái rối loạn tâm thần cấp tính — tình trạng một người hoàn toàn mất liên hệ với thực tế và không thể phân biệt thật giả.

Heilbrun nói: “Theo lời cô ấy kể, lúc đó cô nghe thấy một giọng nói mà trước đây chưa từng nghe, trải qua một lần ảo giác, nhưng sau đó không xuất hiện tình trạng tương tự”.

Ông cho biết ảo giác này chỉ kéo dài khoảng 18 phút và điều đó mâu thuẫn với nhận định rằng cô không ở trong trạng thái rối loạn tâm thần cấp tính, đồng thời cần xác định chính xác thời điểm các sự kiện xảy ra.

Ông nhận xét: “Nói một cách nhẹ nhàng, đây sẽ là một kiểu biểu hiện hoặc diễn biến cực kỳ, cực kỳ hiếm gặp. Rất hiếm”.

Heilbrun kết luận nguyên nhân Clancy sát hại các con là vì cô muốn tự sát nhưng không muốn để các con sống một mình.

Ông nói: “Khi tôi hỏi cô ấy chuyện gì đã xảy ra, một trong những điều cô ấy nhắc đến là trong lúc siết cổ từng đứa trẻ, cô nói: ‘Hãy đi gặp Chúa đi, con yêu. Hãy đi gặp Chúa đi’”. Theo ông, đây là một phần trong kết quả mà Clancy dự tính — cô tin rằng mình và các con sẽ được đoàn tụ với Chúa trên thiên đường.

Bên bào chữa cho rằng bị cáo mất khả năng nhận thức

Bên bào chữa nhấn mạnh Clancy khi đó đang mắc chứng rối loạn tâm thần sau sinh nghiêm trọng, nghe thấy những giọng nói ra lệnh và mất khả năng nhận thức cũng như kiểm soát hành vi.

Theo luật Massachusetts, khi bị cáo đưa ra lập luận mất năng lực do bệnh tâm thần, công tố phải chứng minh “vượt qua mọi nghi ngờ hợp lý” (beyond a reasonable doubt) rằng tại thời điểm gây án, bị cáo vẫn có năng lực chịu trách nhiệm hình sự.

Bác sĩ tâm thần pháp y Phillip Resnick làm chứng rằng vào ngày sát hại các con, Clancy “rõ ràng đang ở trong trạng thái loạn thần” và không thể kiểm soát hành vi.

Ông nói: “Điều này gần như giống việc cô ấy là một con rối, còn người khác đang điều khiển những sợi dây của cô ấy”.

Luật sư Reddington kêu gọi bồi thẩm đoàn tuyên Clancy vô tội vì mất năng lực do bệnh tâm thần, khẳng định thân chủ của ông khi đó “đã mất trí” và hành vi sát hại là biểu hiện của chứng rối loạn tâm thần sau sinh.

Trong phần tranh luận kết thúc ngày 27/8, Reddington nói với bồi thẩm đoàn: “Việc người phụ nữ trẻ này sát hại các con không cấu thành tội phạm vì như thẩm phán đã hướng dẫn, vào thời điểm đó cô ấy đang mắc một căn bệnh và khiếm khuyết. Và công tố sẽ không thể chứng minh điều ngược lại”.

Reddington cho biết Clancy từng tìm kiếm sự trợ giúp y tế và đã nằm viện 5 ngày vào tháng 1/2023 nhưng việc điều trị không mang lại hiệu quả.

Trong suốt phiên tòa, kể cả phần tranh luận kết thúc, Reddington liên tục quy trách nhiệm cho điều ông gọi là “chăm sóc y tế tồi tệ” và tác động của các loại thuốc mà Clancy sử dụng vào thời điểm đó.

Ông nói: “Chúa ơi! Cô ấy còn có thể làm gì khác? Cô ấy đã liên tục tìm kiếm sự giúp đỡ nhưng chưa bao giờ nhận được điều đó”.

Công tố viên: Nhiệm vụ là tìm kiếm công lý

Sau khi thẩm phán tuyên phiên tòa vô hiệu, Công tố viên quận Plymouth Timothy J. Cruz nói với phóng viên rằng đội ngũ của ông vẫn chưa quyết định có tiến hành xét xử lần thứ hai hay không.

Ông nói: “Những đứa trẻ đã bị sát hại, nhiệm vụ của chúng tôi là tìm kiếm công lý”.

“Tôi hiểu vụ án này khơi dậy cảm xúc và quan điểm mạnh mẽ ở nhiều người. Tuy nhiên, nhiệm vụ của chúng tôi là gạt cảm xúc cá nhân sang một bên và chỉ tập trung vào sự thật”.

Phiên điều trần tiếp theo của vụ án dự kiến diễn ra vào ngày 29/9.

Vụ án tiếp tục làm dấy lên cuộc tranh luận tại Mỹ về sức khỏe tâm thần sau sinh, cũng như ranh giới của lập luận mất năng lực do bệnh tâm thần trong pháp luật. Việc công tố có quyết định truy tố và đưa vụ án ra xét xử lại hay không hiện vẫn là vấn đề được dư luận đặc biệt quan tâm.