Xe điện Trung Quốc nhập vào Canada có thể truy cập chuyển dữ liệu về Trung Quốc

Thỏa thuận cho phép Canada nhập khẩu xe điện từ Trung Quốc đã làm dấy lên lo ngại rằng những chiếc xe này có kết nối internet, camera và cảm biến có thể thu thập dữ liệu cá nhân và vị trí của người dùng. Các chính trị gia và chuyên gia an ninh mạng cảnh báo dữ liệu này có nguy cơ bị truy cập hoặc chuyển ra nước ngoài, gây rủi ro cho quyền riêng tư và an ninh quốc gia. Trong khi chính phủ Canada coi thỏa thuận là cơ hội kinh tế và bước “thử nghiệm” thương mại, nhiều ý kiến cho rằng Canada cần khung kiểm soát và bảo mật chặt chẽ hơn trước khi mở rộng quy mô nhập khẩu.

Canada và Trung Quốc vừa đạt được một thỏa thuận thương mại “khởi động lại (reset)” sau nhiều năm căng thẳng, theo đó Canada giảm thuế nhập khẩu EV Trung Quốc từ 100 % xuống 6.1 % cho tối đa 49 000 xe mỗi năm (sẽ tăng số lượng xe sau này), và đổi lại Trung Quốc giảm thuế với dầu cải và các nông sản Canada.

Thỏa thuận này cũng mở cửa cho hợp tác Trung Quốc-Canada trong các ngành năng lượng, du lịch và đầu tư, và đánh dấu chuyến thăm đầu tiên của Thủ tướng Canada Mark Carney tới Bắc Kinh sau 8 năm.

Phản ứng quốc tế & an ninh mạng

Mỹ cảnh báo Canada sẽ hối tiếc khi quyết định mở cửa thị trường EV Trung Quốc — giới chức Mỹ lo ngại điều này có thể tạo cơ hội cho Trung Quốc củng cố ảnh hưởng kinh tế và an ninh tại Bắc Mỹ.

Đồng tình với quan điểm của Hoa Kỳ, một số chính quyền và chuyên gia nước ngoài cũng tỏ thái độ thận trọng, khi lo ngại rằng xe kết nối internet nếu không được kiểm soát đúng mức có thể tạo lỗ hổng an ninh lớn hơn trong mạng lưới thông tin quốc gia.

Các chuyên gia an ninh mạng gọi thỏa thuận này là mối đe dọa an ninh đối với Bắc Mỹ, vì các xe EV thu thập dữ liệu người dùng, dữ liệu địa điểm, thông tin cảm biến và có thể được dùng làm công cụ thu thập thông tin bởi các chính phủ nước ngoài.

Phản ứng trong Canada

Quan ngại an ninh mạng dữ dội:

Ông Doug Ford (Thủ hiến Ontario) gọi thỏa thuận này là rủi ro an ninh quốc gia — ông nói những chiếc xe điện Trung Quốc có thể trở thành “xe gián điệp (spy cars)”, thu thập dữ liệu như vị trí, thậm chí nghe lén các cuộc gọi.

Các chuyên gia an ninh mạng cũng nói dữ liệu thu từ những chiếc xe có thể rơi vào tay chính phủ Trung Quốc do luật pháp buộc doanh nghiệp phải hợp tác với cơ quan tình báo.

Những chuyên gia an ninh mạng này cũng cảnh báo rằng xe điện hiện đại là máy tính di động trên bánh xe với rất nhiều cảm biến và kết nối — điều này khiến chúng dễ bị tấn công mạng hoặc lợi dụng để thu thập dữ liệu nếu không có biện pháp bảo mật tốt.

Quan ngại kinh tế và công nghiệp nội địa:

Lãnh đạo đảng đối lập và một số nghị sĩ cho rằng việc mở cửa sẽ đẩy yếu tố cạnh tranh giá rẻ vào ngành ô tô Canada, gây thiệt hại việc làm và ảnh hưởng tới sản xuất nội địa.

Các hãng sản xuất ô tô và hiệp hội trong Canada cũng bày tỏ lo lắng, không chỉ về thị trường mà cả những rủi ro liên quan đến an ninh và viễn cảnh mất kiểm soát dữ liệu và quyền sở hữu công nghệ.

Phản ứng của Mỹ & Washington

Một số quan chức Mỹ (gồm Bộ trưởng Giao thông Hoa Kỳ) thể hiện quan điểm cho rằng Canada có thể hối hận vì giảm bảo vệ thị trường, đặc biệt trong bối cảnh Washington vẫn giữ lập trường thận trọng với xe điện EV Trung Quốc.

Ông Mike Pompeo, cựu Ngoại trưởng Hoa Kỳ, gọi quyết định này là “một sai lầm chiến lược và đạo đức lớn (grave strategic and moral error)”.

Các phân tích khác về tác động

Một số báo cáo chỉ ra rằng số lượng xe được phép nhập trong năm đầu tiên chiếm dưới 3 % thị trường tại Canada, và chính phủ gọi đây là “giai đoạn thử nghiệm” để thu hút đầu tư và thúc đẩy ngành xe điện EV nội địa Canada.

Một số nhà sản xuất và người lao động lo ngại về cạnh tranh và tác động tới mối quan hệ kinh tế giữa Canada Hoa Kỳ.

Thiên Vân, theo CTV News, Reuters, Associated Press (AP News), The Guardian