Zelensky và von der Leyen: Luật mới về chống tham nhũng sẽ được thông qua vào tuần tới

“Chúng tôi [Zelensky và von der Leyen] có chung nhìn nhận: Điều quan trọng là phải thông qua đạo luật này nhanh nhất có thể, có thể vào ngay đầu tuần tới,” Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky thông báo trên mạng xã hội vào Chủ Nhật hôm nay về kết quả cuộc nói chuyện với Chủ tịch Ủy ban Châu Âu Ursula von der Leyen. Ông cho hay, đạo luật sắp tới này sẽ “đảm bảo tính độc lập và hiệu quả của các cơ quan chống tham nhũng của Ukraine.”

Như tin đã đưa, ông Zelensky đã thỏa hiệp trước sức ép của cả trong và ngoài nước —đặc biệt là sức ép từ các đối tác phương Tây, những người hậu thuẫn hơn một thập kỷ qua cho chính quyền Kiev, nhất là từ EU— đã đưa ra dự luật mới nhằm khôi phục tính độc lập của các cơ quan chống tham nhũng ở Ukraine.

Các cơ quan chống tham nhũng ở đây chủ yếu là nói về NABU và SAPO, hai cơ quan được thành lập sau sự biến Maidan năm 2014, theo yêu cầu và xúc tiến của phương Tây, những người đầu tư vào Ukraine.

Khi được thành lập, NABU có quyền điều tra tham nhũng. Với chủ đích ban đầu là điều tra tham nhũng ở cấp cao trong bộ máy chính quyền. Lưu ý rằng, năm đó, 2015, Ukraine được xem là quốc gia đang chìm đắm nhiều năm trong nạn tham nhũng dai dẳng. NABU không có quyền xử lý. Nội dung điều tra cần được chuyển cho cơ quan có trách nhiệm về khởi tổ. SAPO là cơ quan có quyền hạn về khởi tố.

Hôm 22/7, Zelensky đã vội vã ký luật, mà theo đó, hoạt động của các cơ quan chống tham nhũng như NABU và SAPO, sẽ nằm trong giám sát của Tổng công tố. Mà tổng công tố là chức vụ mà tổng thống để cử và Quốc hội thông qua. Tổng công tố hiện nay được coi là người của Zelensky.

Luật hôm 22/7 được xem là sự thay đổi đáng kể về nền tảng tư pháp. Nó lấy đi tính độc lập của cơ quan chống tham nhũng.

Trong khi người dân Ukraine biểu tình phản đối —tại Kiev, Odessa, Dnipro, và Lviv— trong cái mà được gọi là “biểu tình bìa cứng” (vì thông điệp biểu tình (hầu hết) được viết trên các tấm bìa carton), thì hàng loạt lãnh đạo của phương Tây, những người hậu thuẫn chính quyền Kiev trong hơn một thập kỷ qua, cũng lên tiếng phản đối.

Nhất là từ EU. Các nhà lãnh đạo EU, gồm cả Chủ tịch Ủy ban Châu Âu Ursula von der Leyen, cũng phản đối luật này. Người phát ngôn của bà von der Leyen đã nói rằng Châu Âu không thể chấp nhận việc Ukraine gia nhập EU nếu tính độc lập của các cơ quan chống tham nhũng không thể giữ được.

Hôm 24/7, ông Zelensky đã đưa ra dự luật mới. Ông miêu tả đó là dự luật khôi phục lại tính độc lập cho các cơ quan chống tham nhũng. Chủ tịch Quốc hội Ruslan Stefanchuk cho hay Quốc hội sẽ triệu tập phiên họp “khẩn cấp” vào ngày 31/7 để giải quyết vấn đề này.

Theo thông báo nói trên của Zelensky, ông đã nói chuyện với bà von der Leyen, và 2 người đã cùng chung nhận thức về việc thông qua luật mới cành nhanh càng tốt.

Nhật Tân