Bắc Ninh: Công nhân vật lộn trước áp lực nhà trọ và chi phí sinh hoạt (Phần cuối)

Giá nhà trọ quanh các khu công nghiệp Bắc Ninh leo thang từng tháng, trong khi lương công nhân tăng chậm, thậm chí đứng yên, tạo nên một khoảng chênh ngày càng nguy hiểm cho đời sống người lao động. Chi phí sinh hoạt liên tục đội lên, bào mòn thu nhập vốn đã mỏng của công nhân.

Vật giá leo thang: Bữa cơm công nhân ngày càng đắt đỏ

Trong khi thu nhập tăng chậm, chi phí sinh hoạt lại leo thang từng ngày. Tiền phòng trọ đã chiếm tỷ trọng lớn trong thu nhập, chưa kể tiền điện, nước thường bị tính cao hơn giá dân sinh.

Giá thực phẩm tăng mạnh:

Cà chua: 50.000 – 55.000 đồng/kg

Rau xanh: 10.000 – 15.000 đồng/bó

Trứng gà: từ 25.000 đồng lên 35.000 đồng/10 quả

Thịt lợn từ 110.000 lên 130.000/kg

Với mức giá này, bữa ăn của công nhân ngày càng “mỏng”. Việc tích lũy gần như không thể, cuộc sống rơi vào trạng thái làm để trả chi phí sinh tồn, không có điểm tựa lâu dài.

Chị Loan (35 tuổi, quê Cao Bằng) cho hay: “Chị đi chợ mua được mấy con cá với ít thịt, rau củ đã gần hết 300.000 đồng. Được khoảng 2-3 hôm thôi. Ăn cơm bụi rẻ hơn nhưng toàn đau bụng, chị phải mua về nấu”.

Lương thấp và tăng ca: Đánh đổi thời gian sống để tồn tại

Theo mặt bằng hiện nay, lương cơ bản của công nhân tại Bắc Ninh dao động khoảng 4,5 – 5,75 triệu đồng/tháng. Phụ cấp, nếu có, thêm khoảng 1–2 triệu đồng. Nhưng với mức chi phí sinh hoạt hiện tại: tiền phòng trọ 1,5 triệu đến 2 triệu, tiền ăn và điện nước, xăng xe, tiền ga tổng cộng 3 triệu, chưa kể tiền cho con cái học hành, nếu không tăng ca, thu nhập này khó đủ sống.

Để đạt mức tổng thu nhập 7–12 triệu đồng/tháng, công nhân các công ty điện tử buộc phải tăng ca liên tục: 2–4 tiếng mỗi ngày, làm cả Chủ Nhật, gần như không có khái niệm cuối tuần. Thời gian dành cho con cái, gia đình, nghỉ ngơi hay học tập nâng cao tay nghề bị thiếu hụt.

Còn đối với các công nhân làm ở công ty công nghiệp nặng, thu nhập có thể tốt hơn nhưng thời gian làm việc cũng kéo dài và điều kiện an toàn lao động, dụng cụ bảo hộ lao động vẫn còn chưa được trang bị đúng mức.

Hệ quả là sức khỏe suy giảm, tinh thần căng thẳng, đời sống gia đình rạn nứt. Không ít gia đình công nhân phải gửi con về quê vì không đủ thời gian và điều kiện chăm sóc, dẫn đến cảnh vợ chồng đi làm xa, con cái lớn lên trong thiếu vắng cha mẹ.

Tiếng nói từ công nhân: “Chỉ mong có chỗ ở ổn định”

Nhiều công nhân chia sẻ cảm giác mệt mỏi, lo lắng cho tương lai. Điều họ mong muốn không phải là giàu sang, mà chỉ là một chỗ ở ổn định, giá cả hợp lý, để yên tâm làm việc và nuôi dạy con cái. Anh Nguyên (31 tuổi, quê Sơn La) hiện là công nhân một công ty điện tử ở Bắc Ninh cho biết: “Nhiều loại chi phí lắm chị ạ, tháng nào em cũng bị thiếu, lại phải vay mượn. Em lại vừa mua cái xe máy trả góp để đi lại. Sang năm, vợ em phải về quê để lo việc học cho 2 đứa con, còn mình em ở đây làm nên kinh tế càng eo hẹp”.

Anh Dũng (35 tuổi, quê Nghệ An ) cho hay: “Ở ký túc xá đông, nhiều người hút thuốc mất vệ sinh anh không chịu được, phòng trọ thì khó tìm, nên anh xin nghỉ về quê”.

Tình trạng chỗ ở bấp bênh cũng khiến tỷ lệ nhảy việc cao, doanh nghiệp khó giữ lao động lâu dài, năng suất bị ảnh hưởng. Đây không chỉ là vấn đề của người lao động, mà còn tác động trực tiếp đến sự phát triển bền vững của các khu công nghiệp.

Bài toán an sinh không thể né tránh

Khó khăn về chỗ ở của công nhân Bắc Ninh không còn là câu chuyện cá nhân, mà đã trở thành bài toán an sinh xã hội lớn tại một tỉnh công nghiệp hàng đầu cả nước.

Giải quyết vấn đề này đòi hỏi chính quyền phải đẩy nhanh xây dựng nhà ở xã hội cho công nhân với mức giá phù hợp; yêu cầu doanh nghiệp mở rộng và duy trì ký túc xá lâu dài; kiểm soát giá nhà trọ, xử lý tình trạng cò mồi, trục lợi trên lưng người lao động.

Người công nhân đã và đang gồng mình trước áp lực công việc, thu nhập và chi phí sống. Điều họ cần lúc này không phải là những khẩu hiệu phát triển, mà là một chỗ ở đủ để an cư. Bởi chỉ khi an cư, họ mới có thể lạc nghiệp – và khi đó, sự phát triển mới thực sự bền vững.