Bộ Xây dựng yêu cầu đối chiếu dữ liệu dân cư, xử lý trục lợi giảm phí BOT

Bộ Xây dựng đang yêu cầu rà soát danh sách xe được giảm phí BOT, đối chiếu thông tin chủ xe với dữ liệu dân cư. Các trường hợp lợi dụng chính sách để trục lợi sẽ bị chuyển sang cơ quan chức năng để xử lý.

Yêu cầu này nằm trong văn bản Bộ gửi tới UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương cùng các nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án BOT, Cục Đường bộ Việt Nam ngày 16/10 cho hay. Bộ đề nghị các bên khẩn trương rà soát việc giảm giá dịch vụ sử dụng đường bộ, tức giảm phí BOT, tại những trạm thu phí mình quản lý.

Mục tiêu công bố là thu phí đúng quy định, đúng đối tượng, công khai và minh bạch, ngăn thất thoát doanh thu của các dự án BOT và hạn chế nguy cơ mất an ninh, trật tự tại địa phương.

Bộ Giao thông vận tải (nay là Bộ Xây dựng) đã thống nhất chủ trương giảm phí cho xe trong phạm vi 5–10 km quanh trạm thu phí tại Văn bản số 11519 ngày 11/10/2017. Chính sách này nhằm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, nhà đầu tư và người dân sống quanh trạm.

Tuy nhiên, theo Bộ Xây dựng, việc xác nhận và quản lý đối tượng thụ hưởng đã phát sinh bất cập, đặc biệt đối với doanh nghiệp vận tải hay đơn vị sở hữu nhiều xe.

Để khắc phục tình trạng này, Bộ Xây dựng đề nghị UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo chính quyền địa phương và cơ quan chức năng phối hợp với nhà đầu tư, doanh nghiệp BOT kiểm tra danh sách xe thuộc diện giảm phí BOT.

Thông tin chủ phương tiện thuộc phạm vi được giảm giá sẽ được đối chiếu với thông tin công dân trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, qua đó xác định chính xác đối tượng và phạm vi áp dụng chính sách.

Quá trình này phải tuân thủ chủ trương tại Văn bản số 11519 và hướng dẫn của Cục Đường bộ Việt Nam tại Văn bản số 3144 ngày 8/7/2025.

Cục Đường bộ Việt Nam cho biết đối với các trạm BOT thuộc thẩm quyền quản lý của địa phương, việc quyết định mức giá và chính sách miễn, giảm thuộc thẩm quyền của UBND cấp tỉnh, không áp dụng các văn bản miễn, giảm dành cho những trạm thuộc phạm vi quản lý của Bộ.

UBND tỉnh và chủ đầu tư khảo sát thực địa, “khoanh vùng, đếm xe”

UBND tỉnh sẽ chủ trì, phối hợp với Sở Xây dựng, Cục Đường bộ Việt Nam và nhà đầu tư triển khai các bước xác định phạm vi ảnh hưởng, đối tượng và mức giảm giá.

Bước 1, khảo sát thực địa, xác định khu vực dân cư chịu ảnh hưởng của trạm thu phí. Nhà đầu tư lập bản đồ hướng tuyến, thể hiện địa giới hành chính, vùng dân cư liên quan và ước tính số km đường BOT mà chủ phương tiện sử dụng.

Bước 2, xác định số lượng phương tiện trong phạm vi ảnh hưởng. UBND tỉnh sẽ cung cấp thông tin cho nhà đầu tư và đề xuất phạm vi, loại phương tiện, mức giảm giá phù hợp. Danh mục phương tiện dự kiến được giảm giá sẽ được nhà đầu tư cập nhật vào phương án tài chính của hợp đồng dự án, đánh giá sơ bộ tác động đến dòng thu và đề xuất phương án bảo đảm tính khả thi tài chính.

Bước 3, UBND tỉnh chủ trì cuộc họp với Sở Xây dựng, Cục Đường bộ Việt Nam và nhà đầu tư để thống nhất phạm vi, loại phương tiện và mức giảm giá áp dụng tại từng trạm.

Cuối cùng, địa phương thông báo đến người dân, đơn vị liên quan; xác nhận, lập danh sách phương tiện được giảm giá lần đầu và cập nhật danh sách định kỳ mỗi quý một lần, vào ngày 25 của tháng cuối quý.

UBND tỉnh chịu trách nhiệm về tính chính xác của danh sách, đồng thời phối hợp với nhà đầu tư kiểm đếm, xác nhận trước khi cung cấp danh sách chính thức để thực hiện giảm giá.

Bộ Xây dựng yêu cầu các nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án BOT chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc thu đúng, thu đủ phí dịch vụ sử dụng đường bộ. Đối với hành vi vi phạm, lợi dụng chính sách để trục lợi có dấu hiệu vi phạm mang tính hệ thống, gây thiệt hại lớn, cần chuyển cơ quan chức năng xem xét, xử lý theo quy định.

Nguyễn Sơn

Bài liên quan: