Đề xuất niêm yết mã QR tại trại giam để người thân chuyển tiền cho phạm nhân

Bộ Công an đang lấy ý kiến dự thảo thông tư mới, trong đó đề xuất các cơ sở giam giữ mở tài khoản ngân hàng, công khai mã QR tại khu thăm gặp để thân nhân chuyển tiền thuận tiện, thay cho hình thức nộp tiền mặt.

• Bộ Công an đề xuất bổ sung quy định cấm điện thoại, ghi âm, ghi hình vào trại giam

Cục Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng (Bộ Công an) vừa ban hành dự thảo Thông tư quy định chi tiết chế độ gặp, nhận quà và liên lạc của phạm nhân, với nhiều nội dung theo hướng chuyển đổi số.

Theo dự thảo, các cơ sở giam giữ sẽ mở tài khoản tại ngân hàng và tạo mã QR niêm yết tại khu vực nhà gặp phạm nhân. Khi phạm nhân mới đến chấp hành án, thủ trưởng cơ sở giam giữ sẽ gửi thông báo kèm số tài khoản ngân hàng để người thân biết và thực hiện chuyển tiền.

Hiện nay, theo Thông tư số 14/2020/TT-BCA, việc gửi tiền cho phạm nhân chủ yếu thực hiện bằng cách nộp tiền mặt trực tiếp khi thăm gặp hoặc gửi qua đường bưu chính. Cán bộ cơ sở giam giữ phải tiếp nhận, ghi sổ, ký nhận và cuối ngày bàn giao cho bộ phận hậu cần, tài vụ. Quy trình này mang tính thủ công, phát sinh nhiều khâu kiểm đếm và quản lý tiền mặt.

Việc áp dụng chuyển khoản và mã QR được kỳ vọng giúp số hóa dòng tiền ngay từ đầu, giảm rủi ro liên quan đến kiểm đếm, bảo quản và vận chuyển tiền mặt, đồng thời giảm áp lực hành chính cho cán bộ trại giam và tạo thuận lợi, an toàn hơn cho người thân phạm nhân.

Dự thảo không giới hạn mức tiền tối đa phạm nhân được nhận qua ngân hàng trong một lần hoặc trong tháng. Tuy nhiên, việc nhận và sử dụng tiền vẫn phải tuân theo quy định về tần suất và mục đích sử dụng.

Cụ thể, mỗi tháng phạm nhân được nhận tiền và đồ vật do người thân đưa đến, gửi qua bưu chính hoặc qua ngân hàng không quá 2 lần. Nếu gửi đồ vật, mỗi lần không quá 3 kg; trường hợp gửi một lần trong tháng thì tổng khối lượng không quá 6 kg. Trong một lần gặp thân nhân, phạm nhân được nhận tối đa 5 kg đồ vật.

Số tiền do người thân gửi cùng với tiền thưởng, tiền bồi dưỡng làm thêm giờ hoặc vượt năng suất lao động được chuyển vào lưu ký để phạm nhân mua thêm đồ ăn tại căng tin, nhưng không vượt quá 5 lần định lượng tiền ăn trong một tháng. Tiền dùng mua các mặt hàng thiết yếu phục vụ sinh hoạt như kem đánh răng, xà phòng, quần áo, giấy, bút… không tính vào giới hạn này.

Ngoài ra, tiền lưu ký còn có thể được sử dụng để liên lạc điện thoại, gửi về cho người thân hoặc thực hiện các nghĩa vụ dân sự như nộp phạt tiền, án phí.

Dự thảo cũng bổ sung quy định cho phép thủ trưởng cơ sở giam giữ lập biên bản thu giữ hoặc tiêu hủy ngay các đồ vật cấm, thực phẩm hư hỏng gửi qua bưu chính; việc tiêu hủy phải có sự chứng kiến của phạm nhân. Đồng thời, bổ sung “thuốc phòng bệnh” vào danh mục thuốc người thân được gửi, với điều kiện có chỉ định của bác sĩ và còn hạn sử dụng.

Theo kế hoạch, dự thảo sẽ được trình Bộ trưởng Bộ Công an ký ban hành trong tháng 5 và có hiệu lực sau 45 ngày kể từ ngày ký, thay thế Thông tư số 14/2020 hiện hành.