Gian lận tại cây xăng, công tơ điện nước: Đề nghị bồi thường cho người dân

Theo Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải, những hành vi gian lận trong đo lường điện, nước, xăng dầu có thể tác động trực tiếp đến quyền lợi và chi phí của người dân. 

Sáng 27/8, Ủy ban Thường vụ Quốc hội họp cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 4 luật gồm Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương và Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Trình bày tờ trình, Thứ trưởng Bộ Công Thương Trương Thanh Hoài cho biết Chính phủ đề nghị trình Quốc hội cho ý kiến và thông qua dự án luật tại kỳ họp thứ hai tới đây.

Đề xuất hoàn thiện quy định về cạnh tranh

Đối với Luật Thương mại, Chính phủ cho rằng một số quy định còn tồn tại song song với các quy định về hàng hóa, dịch vụ cấm kinh doanh, hạn chế kinh doanh và kinh doanh có điều kiện tại Luật Đầu tư.

Một số nội dung cũng cần được rà soát để bảo đảm đồng bộ với Bộ luật Dân sự, Luật Đấu giá tài sản và các quy định pháp luật liên quan.

Với Luật Cạnh tranh, Chính phủ đề xuất bổ sung quy định về vai trò trung gian, giúp sức, hỗ trợ thực hiện hành vi hạn chế cạnh tranh; các hành vi mới phát sinh trên thị trường và hoàn thiện một số quy định liên quan đến quy trình xử phạt vi phạm hành chính.

Đối với Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, dự thảo tập trung xử lý những nội dung giao thoa với pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân, đồng thời chỉnh lý một số vấn đề liên quan đến việc sắp xếp, tổ chức bộ máy nhà nước.

Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương, nội dung dự thảo luật đã được rà soát nhằm bảo đảm yêu cầu về quốc phòng, an ninh, nguồn nhân lực thực hiện, cũng như các nội dung phân quyền và cơ chế hậu kiểm.

Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi đề nghị đánh giá đầy đủ tác động đối với hoạt động khuyến mại trên nền tảng số, phiếu mua hàng, điểm thưởng, giá và các hình thức khuyến mại xuyên biên giới.

Đối với Luật Cạnh tranh, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện quy định về các hành vi bị nghiêm cấm liên quan đến cạnh tranh, trong đó có hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường và vị trí độc quyền.

Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị làm rõ quy định về hành vi cạnh tranh không lành mạnh bị cấm, đồng thời xác định rõ mối quan hệ giữa Luật Cạnh tranh và Luật Sở hữu trí tuệ.

Cần cơ chế bảo vệ người tiêu dùng khi kết quả đo sai lệch

Góp ý về dự án luật, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải cho biết Luật Đo lường cũng được đề xuất sửa đổi và có sự liên kết với Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Theo bà Nguyễn Thanh Hải, các quy định cần có sự liên thông, nhất là trong việc thiết lập cơ chế bảo vệ người tiêu dùng khi kết quả đo bị sai lệch.

Bà dẫn chứng tình trạng gian lận tại cây xăng, gian lận trong đo lường công tơ điện, nước có thể ảnh hưởng trực tiếp đến túi tiền của người dân.

Bên cạnh đó, bà Nguyễn Thanh Hải đề cập những vấn đề liên quan đến máy quan trắc đo nồng độ ô nhiễm và nồng độ chất cấm trong thuốc bảo vệ thực vật còn lưu tồn trong thức ăn, thực phẩm, có thể ảnh hưởng đến sức khỏe và quyền lợi người tiêu dùng.

Theo bà, các hành vi gian lận trong lĩnh vực đo lường ngày càng tinh vi khi máy móc và số liệu có thể được sửa đổi từ xa trên môi trường số, thông qua phần mềm, thậm chí không cần thực hiện trực tiếp tại Việt Nam.

Từ thực tế này, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đề nghị quy định rõ cơ chế bảo vệ người tiêu dùng khi kết quả đo bị sai lệch.

Đặc biệt, bà đề nghị nghiên cứu quy định về bồi thường cho người dân bị thiệt hại trong các lĩnh vực thiết yếu như điện, nước, xăng dầu và viễn thông.

“Đây là sự mong mỏi của cử tri”, bà Nguyễn Thanh Hải nêu và đề nghị nghiên cứu, bổ sung quy định cụ thể hơn trong luật hoặc các văn bản hướng dẫn thi hành.

Làm rõ trách nhiệm khi sử dụng thuật toán, giao diện số

Về Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, báo cáo thẩm tra cũng đề nghị rà soát để bảo đảm thống nhất với pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân và giao dịch điện tử.

Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị tăng cường nguyên tắc minh bạch, đồng thời làm rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân kinh doanh khi sử dụng thuật toán, giao diện hoặc phương thức tương tác có khả năng làm sai lệch lựa chọn của người tiêu dùng.

Các nội dung này được đặt trong bối cảnh hoạt động kinh doanh và giao dịch ngày càng được thực hiện trên môi trường số, đòi hỏi quy định pháp luật phải bảo đảm quyền lợi của người tiêu dùng.

Theo tờ trình của Chính phủ, dự án luật đang được hoàn thiện để trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến và thông qua theo đề xuất.