Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi) vừa được thông qua cấm người từng bị xử lý vì bạo lực gia đình, xâm hại trẻ em hay bị kết án tội liên quan mại dâm nhận con nuôi. (Ảnh: AI)
Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi) vừa được thông qua cấm người từng bị xử lý vì bạo lực gia đình, xâm hại trẻ em hay bị kết án tội liên quan mại dâm nhận con nuôi. Ông bà vẫn không được nhận cháu.
Ngày 20/11, Quốc hội thông qua Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi) với 463/471 đại biểu tham gia biểu quyết đồng ý. Luật có hiệu lực từ ngày 1/3/2027.
Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, Chính phủ đã bổ sung hai nhóm người không được nhận con nuôi tại Điểm đ và Điểm e Khoản 3 Điều 14 của dự thảo luật. Nhóm thứ nhất là người đã bị xử lý vi phạm hành chính về phòng, chống bạo lực gia đình, về các hành vi xâm hại trẻ em. Nhóm thứ hai là người từng bị kết án về các tội liên quan trực tiếp đến mại dâm, như truyền bá văn hóa phẩm đồi trụy, chứa mại dâm, môi giới mại dâm, mua dâm người dưới 18 tuổi.
Báo Dân trí cho biết luật nghiêm cấm ông bà nội, ông bà ngoại và anh, chị, em ruột của ông bà nội, ông bà ngoại nhận cháu làm con nuôi. Anh, chị, em ruột và anh, chị, em con chú, con bác, con cô, con cậu, con dì cũng không được nhận nhau làm con nuôi.
Lệnh cấm ông bà nhận cháu làm con nuôi đã có từ Luật Nuôi con nuôi năm 2010 (Khoản 6 Điều 13). Luật mới ghi cụ thể hơn các quan hệ họ hàng và nêu thêm anh, chị, em ruột của ông bà nội, ông bà ngoại.
Luật còn cấm lợi dụng việc nuôi con nuôi để trục lợi, bóc lột sức lao động, xâm hại tình dục, mua bán trẻ em, hay để che giấu quan hệ huyết thống, trốn tránh trách nhiệm pháp lý. Làm giả giấy tờ, che giấu hoặc khai sai thông tin để được giải quyết nuôi con nuôi cũng bị cấm.
Người được nhận làm con nuôi gồm trẻ em bị bỏ rơi, trẻ em mồ côi cả cha lẫn mẹ, trẻ em không nơi nương tựa, và người dưới 18 tuổi thuộc trường hợp nuôi con nuôi trong phạm vi gia đình. Ông Tùng giải thích trước Quốc hội rằng khái niệm “trẻ em không nơi nương tựa” được bổ sung để bảo đảm chỉ những trẻ không thể hoặc không được sống trong gia đình gốc mới được cho làm con nuôi, báo Tiền Phong đưa tin.
Người nhận con nuôi phải là người độc thân hoặc cặp vợ chồng được pháp luật Việt Nam công nhận, hoặc là cha dượng nhận con riêng của vợ, mẹ kế nhận con riêng của chồng. Họ phải có năng lực hành vi dân sự đầy đủ, hơn con nuôi ít nhất 20 tuổi, có đủ điều kiện về sức khỏe, kinh tế, chỗ ở để chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con nuôi và có tư cách đạo đức tốt.
Người đang thi hành quyết định áp dụng biện pháp xử lý vi phạm hành chính, đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự, đang thi hành án tù, án cải tạo không giam giữ hay đang trong thời gian thử thách của án treo cũng không được nhận con nuôi. Theo VietNamNet, diện này còn gồm người từng bị kết án về một số tội cố ý, như các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con người, tội bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật, tội loạn luân, tội ngược đãi hoặc hành hạ ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con, cháu hoặc người có công nuôi dưỡng mình…
Về đề xuất đặt giới hạn tuổi tối đa cho người nhận con nuôi, ông Tùng nói chưa có đủ căn cứ thực tiễn để xác định mức tuổi này, và thời gian qua, việc giải quyết yêu cầu nhận con nuôi của người cao tuổi gần như không phát sinh vướng mắc. Khi xét những trường hợp này, cơ quan có thẩm quyền sẽ đánh giá toàn diện khả năng bảo đảm mái ấm gia đình bền vững cho trẻ.
Kể từ ngày quyết định nuôi con nuôi có hiệu lực, cha mẹ nuôi và con nuôi có đầy đủ quyền, nghĩa vụ của cha mẹ và con. Con nuôi cũng có quyền, nghĩa vụ với các thành viên khác trong gia đình cha mẹ nuôi.
Báo Sức khỏe và Đời sống cho biết Chính phủ giữ quy định người đã được cho làm con nuôi vẫn được hưởng thừa kế theo pháp luật đối với di sản của cha mẹ đẻ, và ngược lại. Theo giải trình, quy định này phù hợp với Bộ luật Dân sự năm 2015 và thể hiện việc nuôi con nuôi không làm mất quan hệ huyết thống tự nhiên.
Bản dự thảo trình Quốc hội biểu quyết còn quy định: nếu tòa án chấm dứt việc nuôi con nuôi khi con chưa thành niên vì cha mẹ nuôi (hoặc cha nuôi, mẹ nuôi độc thân) đã qua đời, con nuôi vẫn được thừa kế di sản của cha mẹ nuôi.
Trong 3 năm kể từ ngày giao nhận con nuôi, cứ 6 tháng một lần, cha mẹ nuôi phải gửi UBND cấp xã thông tin về tình hình của con nuôi nếu cả gia đình thường trú tại Việt Nam. Gia đình tạm trú ở nước ngoài thì gửi cơ quan đại diện của Việt Nam. Cha mẹ nuôi là người Việt Nam định cư ở nước ngoài hoặc người nước ngoài thường trú ở nước ngoài, có con nuôi thường trú ở nước ngoài, thì gửi thông tin cho cả Bộ Tư pháp và cơ quan đại diện. Trường hợp nuôi con nuôi trong phạm vi gia đình không phải làm việc này.
Xem thêm:
Phiên phúc thẩm vụ cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan kháng cáo xin giảm án…
Thanh Hóa đề xuất hỗ trợ 10 triệu đồng cho hộ dân lắp điện mặt…
Cục Hàng không Việt Nam yêu cầu các hãng bay không để giá vé “tăng…
Mạng máy tính mật nội bộ của NSA Mỹ vẫn tê liệt sang ngày thứ…
Giá xăng E10 tại Việt Nam giảm 745 đồng, còn không quá 19.100 đồng/lít từ…
Mỹ trừng phạt 3 người, 2 công ty liên quan đến các trung tâm lừa…