Bộ Tư pháp dự kiến lưu vĩnh viễn hồ sơ để con nuôi tìm hiểu cha mẹ đẻ
- Nguyễn Quân
- •
Bộ Tư pháp dự kiến bổ sung vào dự án Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi) quy định lưu trữ vĩnh viễn hồ sơ, tạo điều kiện để người được nhận nuôi tìm hiểu thông tin về cha mẹ đẻ.
Nội dung này nằm trong văn bản giải trình, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội về dự luật, báo Vnexpress ngày 17/11 đưa tin.
Hiện yêu cầu lưu trữ vĩnh viễn Sổ đăng ký nuôi con nuôi đã được Bộ Tư pháp quy định tại Thông tư 10/2020/TT-BTP (Khoản 1 Điều 7), còn hồ sơ đăng ký nuôi con nuôi được lưu trữ theo pháp luật về lưu trữ (Khoản 2 Điều 7).
Ngoài đề xuất lưu trữ vĩnh viễn hồ sơ, Bộ Tư pháp dự kiến đề xuất Chính phủ hướng dẫn cụ thể điều kiện, trình tự để con nuôi trong nước và con nuôi nước ngoài tiếp cận thông tin, mà vẫn bảo đảm bí mật đời tư của cha mẹ đẻ.
Đề xuất này xuất phát từ ý kiến của một số đại biểu khi thảo luận dự luật, rằng cần làm rõ quyền được biết về cha mẹ đẻ của con nuôi, tránh cảnh người được nhận nuôi muốn tìm về nguồn cội nhưng không làm được vì thiếu thông tin hoặc không biết cơ quan nào có trách nhiệm cung cấp. Các đại biểu cũng đề nghị luật nêu rõ cơ quan có thẩm quyền, cách thức tiếp cận thông tin và nguyên tắc bảo đảm quyền này.
Theo Bộ Tư pháp, con nuôi được biết đến đâu còn tùy vào dữ liệu có trong hồ sơ, yêu cầu của chính người đó và sự đồng ý của cha mẹ đẻ. Vì vậy, dự luật không liệt kê từng loại thông tin được cung cấp mà giao Chính phủ quy định trong nghị định hướng dẫn.
Đối với đề nghị đưa hành vi cản trở con nuôi tìm hiểu nguồn gốc vào nhóm hành vi bị nghiêm cấm, Bộ Tư pháp cho rằng quy định “Không ai được cản trở con nuôi thực hiện quyền biết về nguồn gốc” đã thể hiện nguyên tắc bảo vệ quyền của con nuôi, nên tiếp tục giữ ở Khoản 1 Điều 7 của dự thảo luật. Nguyên tắc này đã có trong Luật Nuôi con nuôi năm 2010 đang có hiệu lực: Khoản 1 Điều 11 quy định con nuôi có quyền được biết về nguồn gốc của mình và không ai được cản trở quyền này.
Một đề xuất khác của đại biểu là Nhà nước tổ chức thu thập, lưu trữ và đối chiếu dữ liệu di truyền (ADN) trên cơ sở tự nguyện, để hỗ trợ con nuôi tìm người thân, nhất là người Việt Nam được nhận làm con nuôi ở nước ngoài muốn tìm về cha mẹ đẻ.
Bộ Tư pháp đánh giá đề xuất này nhân văn, đáp ứng nhu cầu thực tế, nhưng cho rằng giao thêm việc này cho cơ quan nhà nước sẽ khó khả thi và có thể gây quá tải, vì đối chiếu ADN cần phần mềm phân tích gen chuyên dụng, thiết bị đạt chuẩn và chuyên gia có chuyên môn sâu.
Người có nhu cầu hiện có thể xét nghiệm ADN tại các trung tâm tư nhân hoặc qua các chương trình xã hội tự nguyện, tự chủ kinh phí. Vì vậy, theo bộ này, huy động các tổ chức chuyên môn tham gia sẽ khả thi, hiệu quả hơn giao toàn bộ trách nhiệm cho Nhà nước.
Dự kiến đưa dữ liệu con nuôi vào Cơ sở dữ liệu hộ tịch
Nhiều đại biểu cũng đề nghị số hóa hồ sơ nuôi con nuôi và kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia. Bộ Tư pháp dự kiến bổ sung quy định dữ liệu điện tử về nuôi con nuôi là một phần của Cơ sở dữ liệu hộ tịch.
Phần dữ liệu này gồm thông tin về con nuôi, cha mẹ đẻ và cha mẹ nuôi: họ tên, ngày sinh, nơi sinh, giới tính, số định danh cá nhân hoặc hộ chiếu, dân tộc, quốc tịch, quê quán, nơi cư trú và giấy tờ chứng minh nhân thân. Kèm theo đó là thông tin về quyết định nuôi con nuôi, thời điểm giao nhận con nuôi và các tổ chức con nuôi nước ngoài được cấp phép hoạt động tại Việt Nam.
Các dữ liệu trên sẽ được quản lý, cập nhật, khai thác và chia sẻ với các hệ thống khác, trong đó có Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, được thực hiện theo pháp luật về hộ tịch, bảo đảm bí mật thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Một số đại biểu còn đề nghị cơ quan giải quyết thủ tục nuôi con nuôi tự khai thác dữ liệu điện tử, để người dân không phải nộp lại giấy tờ đã có trong hệ thống. Bộ Tư pháp cho biết sẽ đề xuất Chính phủ quy định cụ thể việc này trong nghị định hướng dẫn.
Quốc hội dự kiến biểu quyết thông qua dự án Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi) vào ngày 20/11.
ĐBQH: Cần cấm việc lợi dụng cho-nhận con nuôi để mua bán người, lấy mô, bộ phận cơ thểTại buổi thảo luận ở hội trường Quốc hội về dự án Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi), chiều 2/11, Đại biểu Nguyễn Vũ Trung (Đoàn ĐBQH TP.HCM) đề nghị bổ sung rõ tại Điều 5 về các hành vi bị nghiêm cấm, đó là nghiêm cấm lợi dụng việc cho, nhận con nuôi để tuyển mộ, chuyển giao, tiếp nhận, vận chuyển hoặc đưa trẻ em đi nhằm mục đích mua bán người, bóc lột hoặc lấy mô, bộ phận cơ thể. Nghiêm cấm gắn việc nhận nuôi với yêu cầu hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể hoặc bất kỳ can thiệp y tế trái pháp luật nào. Theo ông Trung, không nên suy diễn rằng mọi trường hợp nhận nuôi đều có nguy cơ bị lợi dụng, nhưng luật phải lường trước kịch bản xấu nhất, bởi hậu quả đối với một đứa trẻ có thể không khắc phục được. “Điều 14 về điều kiện của người nhận con nuôi, cần quy định rõ người đã bị kết án về tội mua bán người, mua bán hoặc chiếm đoạt mô, bộ phận cơ thể người không được nhận con nuôi. Việc thẩm tra phải áp dụng với cả hai người trong cặp vợ chồng và những người có vai trò thực tế trong việc chăm sóc trẻ”, đại biểu Trung kiến nghị. Đại biểu Dương Minh Ánh (Đoàn ĐBQH TP. Hà Nội) cho biết điểm b, khoản 3 Điều 14, dự thảo luật quy định những người “đang chấp hành quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc hoặc đưa vào cơ sở cai nghiện” không được nhận nuôi con nuôi, tuy nhiên, dự luật chưa quy định điều kiện người nhận con nuôi đối với trường hợp bị xử lý vi phạm hành chính về hành vi xâm hại trẻ em nhưng chưa đến mức bị kết án. “Tôi đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo bổ sung các điều kiện này để bảo đảm điều kiện nhận con nuôi không thấp hơn điều kiện nhận chăm sóc thay thế theo Luật Trẻ em”, đại biểu Minh Ánh đề nghị. |
Xem thêm:
Từ khóa Bộ Tư Pháp Nhận con nuôi con nuôi xét nghiệm ADN Luật Nuôi con nuôi Quốc hội dự thảo luật

































