Sinh đủ hai con được ưu tiên mua nhà ở xã hội, tăng thời gian nghỉ thai sản

Dự thảo Luật Dân số quy định, phụ nữ sinh đủ 2 con hoặc nam giới có 2 con đẻ mà không có vợ hoặc vợ đã chết được ưu tiên mua hoặc thuê nhà ở xã hội.

• Việt Nam đối diện tình trạng sinh thấp kỷ lục, già hóa dân số nhanh
• Việt Nam bỏ quy định giới hạn sinh một hoặc hai con từ ngày 3/6

Ngày 8/10, tại phiên họp thứ 50 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, dự thảo Luật Dân số được thảo luận để trình Quốc hội thông qua tại kỳ họp thứ 10.

Bà Đào Hồng Lan, Bộ trưởng Bộ Y tế, trình bày tờ trình của Chính phủ, cho biết dự thảo đề xuất nhiều biện pháp duy trì mức sinh thay thế.

Theo đó, phụ nữ sinh con thứ hai được nghỉ thai sản thêm 1 tháng, nam giới được nghỉ thêm 5 ngày làm việc khi vợ sinh con.

Phụ nữ dân tộc ít người, phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi hoặc ở địa phương có mức sinh thấp được hỗ trợ tài chính.

Đặc biệt, phụ nữ sinh đủ 2 con hoặc nam giới có 2 con đẻ (không có vợ hoặc vợ đã chết) được ưu tiên mua hoặc thuê nhà ở xã hội theo quy định của pháp luật về nhà ở, với nội dung và mức hỗ trợ tối thiểu do Chính phủ quy định.

Để giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh, dự thảo cấm người hành nghề y công bố, thông báo hoặc tiết lộ giới tính thai nhi, trừ trường hợp phục vụ chẩn đoán, điều trị bệnh di truyền liên quan đến giới tính theo quy định của Bộ Y tế. Hành vi vi phạm sẽ bị đình chỉ hành nghề theo luật khám chữa bệnh.

Ông Nguyễn Đắc Vinh, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội, cho rằng các biện pháp trong dự thảo chủ yếu mang tính ngắn hạn, cần bổ sung giải pháp tổng thể, bền vững để người dân yên tâm kết hôn và sinh đủ 2 con.

Ông đề nghị đánh giá tác động của quy định tăng thời gian nghỉ thai sản, do lo ngại chủ lao động e ngại tuyển dụng lao động nữ, và làm rõ tiêu chí “địa phương có mức sinh thấp” (thấp hơn mức sinh thay thế hay mức cụ thể).

Ông Hoàng Thanh Tùng, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, nhận định chỉ chính sách ưu tiên nhà ở xã hội là dài hạn, trong khi các chính sách còn lại ngắn hạn.

Ông cho rằng khó khăn trong duy trì mức sinh thay thế đến từ áp lực kinh tế – xã hội như nhà ở, thị trường lao động cạnh tranh, chi phí nuôi dạy con, đặc biệt tại TP.HCM với mức sinh chỉ 1,39 con/phụ nữ. Ông đề xuất các biện pháp tổng thể, lâu dài để khuyến khích kết hôn và sinh con.

Bà Nguyễn Thanh Hải, Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu, nhấn mạnh không chỉ người đã kết hôn ngại sinh con mà nhiều người trẻ ngại kết hôn do giá nhà, chi phí giáo dục, y tế cao. Bà đề xuất hỗ trợ kết hôn và sinh con trước 30 tuổi, không chỉ giới hạn ở phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi.

Ông Trần Thanh Mẫn, Chủ tịch Quốc hội, nhấn mạnh cần tăng cường mức sinh thay thế theo chủ trương của Đảng để giảm áp lực già hóa dân số. Ông lưu ý hiện nay cán bộ, công chức, viên chức được phép sinh con thứ ba mà không bị thi hành kỷ luật, phù hợp với quyền con người.

Phạm Toàn