Bộ Y tế đề xuất cấm livestream bán thuốc, siết kinh doanh dược phẩm online

Theo dự thảo Luật Dược sửa đổi, livestream bán thuốc có thể được đưa vào nhóm hành vi bị nghiêm cấm, cùng với việc kinh doanh trên nền tảng không đáp ứng yêu cầu hoặc không bảo đảm định danh điện tử của người bán. 

Bộ Y tế đang lấy ý kiến dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược, Luật Người cao tuổi và Luật Bảo hiểm y tế.

Trong dự thảo, Bộ Y tế đề xuất bổ sung quy định chặt chẽ hơn đối với hoạt động kinh doanh thuốc, nguyên liệu làm thuốc qua thương mại điện tử.

Đáng chú ý, dự thảo đề xuất sửa đổi khoản 19 Điều 6 Luật Dược về các hành vi bị nghiêm cấm. Theo đó, việc kinh doanh thuốc, nguyên liệu làm thuốc qua thương mại điện tử sẽ bị cấm trong một số trường hợp cụ thể.

Các trường hợp được đề xuất gồm kinh doanh không thực hiện trên nền tảng thương mại điện tử kinh doanh trực tiếp hoặc nền tảng thương mại điện tử trung gian; sử dụng chức năng livestream để bán hàng; hoặc sử dụng phương tiện không bảo đảm định danh điện tử của người bán và khả năng truy xuất giao dịch theo quy định về giao dịch điện tử.

Như vậy, nếu được thông qua, livestream bán thuốc sẽ được quy định cụ thể trong nhóm hình thức kinh doanh không được phép.

Không phải mọi loại thuốc đều được bán online

Hoạt động kinh doanh thuốc qua môi trường điện tử hiện đã được Luật Dược quy định với nhiều giới hạn.

Theo Luật số 44/2024/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Dược, có hiệu lực từ ngày 1/7/2025, việc bán lẻ thuốc kê đơn, thuốc thuộc danh mục thuốc kiểm soát đặc biệt và thuốc thuộc danh mục hạn chế bán lẻ thông qua thương mại điện tử là hành vi bị nghiêm cấm.

Ngoại lệ được quy định đối với trường hợp phục vụ yêu cầu cách ly y tế khi xảy ra dịch bệnh truyền nhiễm nhóm A.

Đối với thuốc kiểm soát đặc biệt, hoạt động bán buôn qua hình thức trực tuyến cũng không được phép.

Bên cạnh đó, việc kinh doanh thuốc phải được thực hiện tại địa điểm được cấp phép và đáp ứng các điều kiện theo quy định. Các hoạt động bán thuốc thông qua mạng xã hội hoặc những phương tiện không đáp ứng yêu cầu pháp luật có thể bị xử lý.

Siết nền tảng, định danh và truy xuất giao dịch

Điểm mới trong đề xuất lần này là các phương thức giao dịch bị cấm được quy định cụ thể hơn.

Theo dự thảo, ngoài livestream, việc kinh doanh thuốc, nguyên liệu làm thuốc qua thương mại điện tử còn bị cấm nếu không thực hiện trên nền tảng thương mại điện tử kinh doanh trực tiếp hoặc trung gian.

Dự thảo cũng đặt ra yêu cầu về định danh điện tử của người bán và khả năng truy xuất giao dịch.

Quy định này hướng đến việc xác định rõ chủ thể thực hiện giao dịch, đồng thời tạo cơ sở để kiểm tra thông tin liên quan đến hoạt động mua bán thuốc trên môi trường mạng.

Các cơ sở kinh doanh cũng phải bảo đảm địa điểm kinh doanh phù hợp với giấy phép và các điều kiện theo quy định.

Tăng kiểm tra hoạt động bán thuốc trên mạng

Cục Quản lý Dược đã đề nghị các địa phương và đơn vị liên quan tăng cường kiểm tra, phát hiện và xử lý những trường hợp kinh doanh thuốc không đúng địa điểm, không đúng quy định hoặc lợi dụng mạng xã hội để bán thuốc trái phép.

Các cơ sở kinh doanh thuốc được yêu cầu tuân thủ các nguyên tắc Thực hành tốt nhà thuốc (GPP), đồng thời giao dịch với những đối tác đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp lý.

Ngành Y tế cũng khuyến cáo người dân thận trọng khi mua thuốc qua internet, đặc biệt với các sản phẩm được bán bởi tài khoản hoặc kênh không rõ danh tính.

Người mua nên kiểm tra nguồn gốc, xuất xứ của thuốc và ưu tiên lựa chọn các cơ sở bán lẻ thuốc được cấp phép.

Đề xuất cấm livestream bán thuốc hiện mới nằm trong dự thảo đang được lấy ý kiến, chưa phải quy định đã có hiệu lực. Nếu được thông qua, các quy định mới sẽ bổ sung cơ sở pháp lý để kiểm soát cụ thể hơn hoạt động kinh doanh thuốc, nguyên liệu làm thuốc trên môi trường mạng.