Bí ẩn dịch bệnh Nga chưa giải, ĐCSTQ lặng lẽ báo 1 ca tử vong do dịch hạch

Cái chết của một nữ nhân viên 28 tuổi tại viện chống dịch hạch Nga vẫn chưa có lời giải, trong khi chính quyền Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) lặng lẽ thông báo 1 ca tử vong do dịch hạch, không nêu chi tiết.

ĐCSTQ thông báo ca tử vong do dịch hạch, không rõ chi tiết

Hôm thứ Năm (29/10), Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Trung Quốc đăng trên trang web chính thức bản tóm tắt tình hình dịch bệnh truyền nhiễm toàn quốc tháng 9/2026, trong mục “Tình hình dịch bệnh truyền nhiễm theo luật định toàn quốc”.

Bản tóm tắt cho biết cả nước ghi nhận 8 ca mắc bệnh truyền nhiễm nhóm A, gồm 7 ca tả và 1 ca dịch hạch. Có 1 người tử vong, là bệnh nhân dịch hạch.

Tuy nhiên, nhà chức trách không nêu chi tiết về ca tử vong này, như thời gian, địa điểm cụ thể. Truyền thông Trung Quốc cũng chưa đưa tin về việc này.

Dịch hạch chưa từng biến mất hẳn ở Trung Quốc, thỉnh thoảng vẫn có người tử vong vì bệnh này.

Từ năm 2010, dịch hạch ở Trung Quốc Đại Lục chỉ còn xuất hiện rất rải rác, mỗi năm có vài ca lẻ tẻ được báo cáo. Ca bệnh tập trung chủ yếu ở các ổ dịch hạch tự nhiên tại Nội Mông, Ninh Hạ, Thanh Hải, Vân Nam…, phần lớn do người bệnh tiếp xúc với động vật hoang dã hoặc hoạt động ở vùng chăn thả.

Tháng 9/2019, huyện A Khắc Tái thuộc thành phố Tửu Tuyền, tỉnh Cam Túc báo cáo 1 ca nghi mắc dịch hạch. Ngày 29/9 năm đó, ca bệnh được xác định là dịch hạch thể nhiễm khuẩn huyết, và người bệnh đã tử vong.

Tháng 11/2019, Tân Hoa Xã đưa tin khu tự trị Nội Mông có 2 người mắc dịch hạch, đã được chẩn đoán xác định là “dịch hạch thể phổi”, thể bệnh có thể lây từ người sang người.

Tháng 8/2020, thôn Tô Cát Tân thuộc ủy ban thôn Ôn Đô Bất Lệnh, trấn Thạch Bảo, Đạt Mậu Kỳ, thành phố Bao Đầu (Nội Mông) ghi nhận 1 ca tử vong do dịch hạch thể ruột.

Năm 2022, thành phố Sơn Nam, khu tự trị Tây Tạng thông báo 1 ca dịch hạch thể phổi. Người này phát bệnh hôm 24/9 và tử vong ngày hôm sau.

Năm 2023, Nội Mông có 3 ca dịch hạch được xác nhận chỉ trong một tuần. Cả 3 người là người thân trong cùng một gia đình.

Năm 2024, Cục Quản lý Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Quốc gia của ĐCSTQ thông báo trong tháng 8 có 2 ca mắc dịch hạch, 1 người tử vong.

Bí ẩn ở viện chống dịch hạch Nga chưa có lời giải

Đầu tháng 10, một nữ nhân viên 28 tuổi của Viện Nghiên cứu Chống dịch hạch ở Nga qua đời vì “viêm phổi chưa rõ nguyên nhân”. Khoảng 200 người bị cách ly hoặc được theo dõi y tế.

Trong thông báo ngày 10/10, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết phía Nga đã xét nghiệm và không phát hiện dịch hạch hay các mầm bệnh nguy hiểm khác trong diện kiểm tra. Dù vậy, nguyên nhân chính xác khiến người này tử vong vẫn chưa được xác định, hồ sơ chẩn đoán và điều trị đầy đủ cũng chưa được công bố.

Đến nay, nhà chức trách Nga vẫn chưa công bố nguyên nhân tử vong chính xác.

Trong chương trình “Sức khỏe 1+1” của Đài Truyền hình Tân Đường Nhân (NTD), Tiến sĩ Lâm Hiểu Húc, chuyên gia vi sinh vật học, từng là nhà nghiên cứu virus học tại Viện Nghiên cứu Lục quân Mỹ, nói vụ việc này đáng lo ngại. Lý do không chỉ là người qua đời còn trẻ và làm việc tại một cơ quan chuyên nghiên cứu mầm bệnh nguy hiểm, mà còn là nguyên nhân tử vong chính xác vẫn chưa được làm rõ.

Ông cho rằng phía Nga có trách nhiệm công bố tài liệu điều tra đầy đủ hơn, để người dân hiểu được mức rủi ro thực tế.

Dư luận lo ngại vụ việc có liên quan đến sự cố rò rỉ mầm bệnh dịch hạch ngoài ý muốn từ phòng thí nghiệm của Nga. Các nước và khu vực lân cận đã tăng cường cảnh giác phòng dịch. Sau đó, nhiều địa phương ở Trung Quốc ra khuyến cáo phòng chống dịch hạch, còn trong dân chúng lan truyền những tin đồn chưa được kiểm chứng về các ca bệnh.

Hôm 17/10, Epoch Times đưa tin về lời kể của ông Tôn Cảnh Dương (hóa danh), người dân quận Song Lưu, thành phố Thành Đô. Ông kể với phóng viên hôm 16/10 rằng khi ông đi khám ở bệnh viện vì bị sốt, bác sĩ có nhắc với ông việc một người từ Nga trở về Song Lưu đã phát bệnh rồi tử vong. “Có thể có chút liên quan đến dịch hạch”.

Một nam nhân viên Trung tâm Kiểm soát Dịch bệnh quận Song Lưu phủ nhận với phóng viên việc quận này có bệnh nhân mắc dịch hạch hay ca tử vong. Thế nhưng, người này lại nói: “Nếu ai đó mắc dịch hạch, đang nằm viện điều trị ở đâu, hay có ca tử vong, thì theo quy định của đơn vị chúng tôi, những việc này phải giữ bí mật. Đó là bí mật công tác, không thể tùy tiện nói ra bên ngoài”.

Học giả Dương Minh ở Bắc Kinh nói với Epoch Times rằng khi xử lý các sự việc đột xuất, cả Trung Quốc và Nga đều có thể che giấu thông tin. Ông nói người dân sống lâu trong môi trường thông tin thiếu minh bạch thì lại càng thêm hoang mang.

Dịch hạch: nhận biết sớm, điều trị và dự phòng

Nhận biết sớm. Theo WHO, dịch hạch do vi khuẩn Yersinia pestis gây ra, lây qua vết đốt của bọ chét, qua tiếp xúc trực tiếp với mô, dịch cơ thể nhiễm bệnh, hoặc qua giọt bắn từ người mắc thể phổi. Thời gian ủ bệnh thường là 1–7 ngày. Bệnh có ba thể chính:

• Thể hạch (hay gặp nhất): sốt đột ngột, ớn lạnh, đau đầu, đau nhức người, mệt lả, buồn nôn và nôn; hạch bạch huyết sưng đau.
• Thể phổi (nặng nhất, lây từ người sang người): khó thở, ho, đờm lẫn máu, có khi khởi phát chưa đầy 24 giờ sau khi nhiễm.
• Thể nhiễm khuẩn huyết (vi khuẩn sinh sôi trong máu): xuất huyết dưới da, có khi da tím tái và đầu ngón tay, ngón chân bị hoại tử (mô chết đi); bệnh có thể gây suy nhiều cơ quan và khó thở nặng.

Thể phổi nếu không được điều trị có thể gây tử vong trong 18–24 giờ kể từ khi phát bệnh, nhưng tỷ lệ khỏi bệnh cao nếu được phát hiện và điều trị trong 24 giờ đầu sau khi có triệu chứng. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) khuyên ai có các triệu chứng trên cần đi khám ngay, vì điều trị kịp thời là yếu tố then chốt để tránh biến chứng và tử vong.

Điều trị. Bệnh được xác định bằng xét nghiệm. Kháng sinh và chăm sóc hỗ trợ tại cơ sở y tế có hiệu quả nếu người bệnh được chẩn đoán kịp thời, WHO cho biết. Người mắc thể phổi cần được cách ly.

Dự phòng. Cơ quan này khuyên tránh bị bọ chét đốt, không cầm nắm xác động vật; vắc-xin chỉ dành cho nhóm nguy cơ cao như nhân viên phòng thí nghiệm, nhân viên y tế. CDC Mỹ khuyên dọn nơi chuột trú quanh nhà, đeo găng khi xử lý động vật có thể nhiễm bệnh, trị bọ chét cho chó mèo.