Công dân Trung Quốc bị yêu cầu nộp hộ chiếu

Một số chính quyền địa phương tại Trung Quốc đã siết chặt việc kiểm soát hoạt động xuất cảnh của công dân Trung Quốc, bao gồm cả việc tịch thu hộ chiếu, theo lời kể của các cư dân Trung Quốc với The Epoch Times.

Trong những năm gần đây, chế độ cộng sản Trung Quốc đã yêu cầu các công chức nhà nước phải nộp lại hộ chiếu của họ. Gần đây, các biện pháp hạn chế này đã được mở rộng, ảnh hưởng đến cả giới giáo sĩ Công giáo và những công dân tư nhân khác.

Theo nhiều cư dân ở tỉnh Quý Châu, khu vực tây nam Trung Quốc, các sĩ quan cảnh sát hoặc quan chức văn phòng phường, xã đã yêu cầu “tạm thời” giữ hộ chiếu của người dân mà không viện dẫn căn cứ pháp lý hay làm rõ thời điểm trả lại giấy tờ.

“Các đồn công an đang thu thập thông tin thông qua cảnh sát hoặc văn phòng phường, xã, về việc bạn có từng thụ án tù hay nằm trong danh sách người mất uy tín hay không,” ông Hoàng, một cư dân thành phố Quý Dương, tỉnh Quý Châu, nói với ấn bản tiếng Hoa của The Epoch Times.

“Nếu bạn đặt vé máy bay quốc tế, cảnh sát sẽ gọi điện để hỏi về mục đích chuyến đi,” ông cho biết.

Bà Lưu Tiểu Nam [Liu Xiaonan] một cư dân thành phố Tuân Nghĩa, tỉnh Quý Châu, cho biết những người địa phương thường xuyên đi Mỹ, châu Âu hoặc Nhật Bản gần đây đã bị yêu cầu nộp lại hộ chiếu.

“Sau khi trở về Trung Quốc, họ cũng bị cảnh sát địa phương triệu tập để tường trình về những gì họ đã làm ở nước ngoài,” bà Lưu nói.

“Một người bạn nói rằng họ đã nộp hộ chiếu. Nếu muốn đi nước ngoài trong tương lai, họ phải xin phép trước từ văn phòng phường, xã,” bà Lưu cho biết. “Nhân viên của văn phòng phường, xã đã bị tịch thu hộ chiếu từ năm ngoái.”

The Epoch Times phát hiện các trường hợp tương tự tại tỉnh Vân Nam, cũng thuộc khu vực tây nam Trung Quốc.

Theo luật pháp Trung Quốc, chỉ các cơ quan thực thi pháp luật hoặc an ninh quốc gia mới có quyền tạm giữ hộ chiếu, và chỉ trong trường hợp người sở hữu hộ chiếu có liên quan đến một cuộc điều tra.

Một luật sư đến từ Vũ Hán, Trung Quốc, người chỉ xưng tên họ là Trương vì lý do an toàn, đã nói với tờ The Epoch Times rằng việc giữ hộ chiếu là một sự hạn chế quyền tự do đi lại của công dân.

“Luật pháp quy định rằng công dân được hưởng quyền tự do xuất cảnh và nhập cảnh,” ông Trương nói. “Nếu yêu cầu nộp hộ chiếu không nhằm vào những cá nhân cụ thể có liên quan đến một vụ án pháp lý, mà lại được áp dụng chung cho người dân bình thường, thì phải có căn cứ pháp lý rõ ràng, các điều kiện áp dụng và quy trình cụ thể. Nếu không, điều này rất dễ dẫn đến tranh cãi về tính hợp pháp.”

Ông Lại Kiến Bình [Lai Jianping], một cựu luật sư Trung Quốc hiện sống tại Canada, nói với NTD — cơ quan truyền thông cùng thuộc tập đoàn với The Epoch Times — rằng không tồn tại văn bản chính phủ nào về việc tạm giữ hộ chiếu của công dân tư nhân, bởi chính sách này là trái pháp luật.

Theo ông Lại, “Tất cả các quan chức Trung Quốc đều biết rằng họ không có thẩm quyền làm việc này, vì vậy không ai dám ban hành văn bản chính thức công khai, chứ đừng nói đến việc ban hành luật. Họ hành động dựa trên sự hiểu ngầm, đôi khi trao đổi bằng lời nói, đôi khi qua một cuộc điện thoại hoặc một chỉ thị đơn giản, và cấp dưới chỉ việc thi hành mệnh lệnh”.