“Không tự do, thà chết”: Học sinh TQ tại nhiều nơi biểu tình phản đối kiểm soát hà khắc

Việc quản lý kiểm soát hà khắc trong các trường học ở Trung Quốc Đại Lục ngày càng gây phản cảm cho học sinh. Gần đây, học sinh ở nhiều nơi đã đồng loạt biểu tình trong khuôn viên trường, cùng nhau hát các bài hát ca ngợi tự do. Sự “thức tỉnh” của giới trẻ Trung Quốc khiến nhiều cư dân mạng cảm thấy phấn khởi.

Gần đây, học sinh Trường Trung học Thực nghiệm huyện Dương Tân, tỉnh Hồ Bắc đã phát động phản đối tập thể đối với việc quản lý hà khắc của nhà trường. Video lan truyền cho thấy, tối 29/5, học sinh đứng ở cửa sổ tòa nhà giảng dạy đồng thanh hát bài “Tự do hoa”, nhiều học sinh viết tiếng lòng lên giấy rồi ném xuống sân. Trên bãi cỏ phủ đầy giấy, giống như tuyết phủ mặt đất. Một bức ảnh cho thấy có mảnh giấy viết 6 chữ: “Không tự do, thà chết”.

Video đã được lan truyền lên mạng xã hội nước ngoài. Người dùng nền tảng X bày tỏ ủng hộ và ca ngợi: “Các bạn học sinh Trường Trung học Thực nghiệm Dương Tân, Hồ Bắc thật dũng cảm! Cả thế giới đang theo dõi các bạn, các bạn không cô đơn! Tự do thuộc về mọi người, hãy kiên trì!”

“Theo đuổi tự do là bản tính con người, ai còn chút khí phách cũng không muốn bị quản như súc vật. Những học sinh này là hy vọng của văn minh Trung Quốc.”

“Những đứa trẻ này cho tôi thấy hy vọng.”

“Trường học Trung Quốc không giống trường học, mà giống trại cải tạo.”

Một video khác lan truyền cho thấy cũng có 2 trường đại học ở Quảng Tây xảy ra biểu tình tập thể. Từ tối 26/5 đến rạng sáng 27/5, tại Trường Cao đẳng Thể thao Quảng Tây và Học viện Công nghiệp Hàng không Quế Lâm, số lượng lớn sinh viên do ký túc xá mất điện kéo dài, không chịu nổi thời tiết nóng bức, đã đồng loạt thức suốt đêm hát để bày tỏ bất mãn. Đêm đó, nhiệt độ tại cả 2 nơi đều khoảng 30°C.

Sinh viên của 2 trường này đều hát bài “Quang huy tuế nguyệt”, với lời hát bao gồm “ôm chặt tự do giữa phong ba bão táp”, “tự tin có thể thay đổi tương lai”.

Sáng 16/5, hơn 2.000 học sinh Trường Trung học số 1 huyện Vấn Thượng (Vấn Thượng Nhất Trung), thành phố Tế Ninh, tỉnh Sơn Đông đã phát động phản đối tập thể. Học sinh đồng loạt chạy ra khỏi lớp học, tập trung tại quảng trường nhà trường, hô khẩu hiệu “nghỉ học”, đồng thời giăng một biểu ngữ viết: “Ngoại tranh chủ quyền, nội trừng quốc tặc”. Đây là khẩu hiệu của Phong trào Ngũ Tứ tại Bắc Kinh năm xưa.

Học sinh tham gia phản đối tại Vấn Thượng Nhất Trung đăng bài trên mạng xã hội nói rằng chiều 15/5, nhà trường thông báo sẽ tan học lúc 17:50 ngày 16/5 (bình thường là 15:50), học sinh không đồng ý. Học sinh đi học về trong ngày chỉ có thể chịu đựng, học sinh nội trú nếu tan học lúc 17:50 thì không có xe về nhà. Sáng hôm sau, học sinh theo kế hoạch đã bàn từ tối 15/5 “khởi nghĩa”, cuối cùng nhà trường đồng ý giữ nguyên giờ tan học cũ. Bài đăng nói: “Đây không phải tụ tập gây rối, mà là bảo vệ quyền lợi học sinh”.

Tài khoản X “Hôm qua” chuyên theo dõi các sự kiện phản kháng tập thể ở Trung Quốc cũng tiết lộ thêm chi tiết. Hôm 16/5, hơn 2.000 học sinh Vấn Thượng Nhất Trung đã tiến hành hành động phản đối tập thể chống lại chính sách hà khắc của nhà trường, buộc nhà trường rút lại quyết định kéo dài giờ tan học.

Theo học sinh, nguyên nhân trực tiếp của sự việc là việc nhà trường tự ý kéo dài giờ tan học cuối tuần từ 15:50 đến 17:50 để tăng thời gian ôn thi. Sự bất mãn sâu xa hơn đến từ việc nhà trường từ lâu đã cắt giảm thời gian nghỉ ngơi của học sinh một cách vô hạn.

Trường Vấn Thượng Nhất Trung từng áp dụng chế độ “4 tuần nghỉ 1 lần” trong thời gian dài, dù bị áp lực chính sách nên từ năm 2024 đã cải cách, nhưng đến nay vẫn chưa thực hiện chế độ nghỉ 2 ngày mỗi tuần, học sinh chỉ có 24 giờ nghỉ mỗi tuần. Phó hiệu trưởng đương nhiệm Ngô Trị Quốc sau khi nhậm chức còn tiếp tục tăng cường cắt giảm cải cách trước đó, thử thách giới hạn của học sinh và cố gắng khôi phục chế độ “4 tuần nghỉ 1 lần”, dẫn đến sự bất mãn mạnh mẽ.

Tối 15/5, sau khi biết kế hoạch kéo dài giờ tan học của nhà trường, sự bất mãn của học sinh lan rộng nhanh chóng. Sau đó, họ truyền miệng nhau để tổ chức phản đối, thống nhất yêu cầu và lập kế hoạch hành động cụ thể.

Vào lúc 9:50 sáng ngày 16/5, học sinh tầng 3 khu nhà giảng dạy là những người khởi phát đầu tiên, đồng loạt chạy ra khỏi lớp, hô khẩu hiệu “nghỉ học” và tập trung tại quảng trường. Hành động nhanh chóng nhận được sự hưởng ứng của khối 10 và khối 11, hơn 2.000 học sinh tham gia.

Trong quá trình này, có học sinh giương một biểu ngữ từng dùng trong phim lịch sử với dòng chữ “ngoại tranh chủ quyền, nội trừ quốc tặc”, khiến toàn trường reo hò. Đồng thời, một văn bản được gọi là “Thảo Vấn Thượng Nhất Trung hịch văn” cũng được lan truyền trong học sinh, viết rằng: “Vạn ngàn học sinh, đồng tâm phẫn nộ, nhất định giữ vững bản tâm, lý lẽ tranh đấu, tuyệt không khuất phục trước các quy định hà khắc vô lý!”

Sau khoảng 45 phút, nhà trường cuối cùng nhượng bộ, tuyên bố khôi phục giờ tan học 15:50 như cũ. Sau khi cuộc phản đối thành công, học sinh lần lượt trở về lớp học.