Sân bay ở Thượng Hải, Trung Quốc. (Ảnh minh họa: Shutterstock)
Gần đây, “Quy định về quản lý xuất nhập cảnh” do Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) công bố đã trở thành tâm điểm chú ý trên mạng, kéo theo làn sóng bình luận dày đặc. Trên mạng lan truyền thông tin từ một người tự nhận là công an nội bộ của Cục Quản lý Xuất nhập cảnh Quốc gia ĐCSTQ, cho biết lý do ban hành “quy định mới” là “bất đắc dĩ”. Theo người này, kinh tế Trung Quốc đã sụp đổ hoàn toàn, áp lực duy trì ổn định xã hội ngày càng lớn, ngày càng nhiều người tìm cách ra nước ngoài; nếu không đóng chặt cửa ngõ quốc gia thì ĐCSTQ sẽ sụp đổ nhanh hơn.
Theo truyền thông nhà nước Trung Quốc, “Quy định của Quốc vụ viện về quản lý xuất cảnh, nhập cảnh” do Thủ tướng Lý Cường ký ban hành gồm 19 điều, quy định nhiều biện pháp hạn chế đối với công dân Trung Quốc xuất cảnh và sẽ có hiệu lực từ ngày 15/9.
Quy định mới nêu rõ, công dân Trung Quốc “có khả năng gây nguy hại đến an ninh ngành công nghiệp hoặc an ninh công nghệ quốc gia” thì các cơ quan quản lý có thẩm quyền của Quốc vụ viện, như Bộ Thương mại, có thể quyết định không cho xuất cảnh.
Trong quy định mới, từ “có khả năng” được sử dụng nhiều lần. Điều này đồng nghĩa công dân Trung Quốc chỉ vì “khả năng” do phía chính quyền suy đoán cũng có thể bị cấm xuất cảnh; bất kỳ ai khi làm thủ tục tại cửa khẩu cũng có thể bất ngờ được “thông báo theo pháp luật là không được xuất cảnh”. Ngoài ra, nếu công dân Trung Quốc bị cho là có hành vi “gây nguy hại đến an ninh hoặc lợi ích quốc gia” khi ở nước ngoài, sau khi trở về nước có thể bị cấm xuất cảnh từ 6 tháng đến tối đa 3 năm.
Ngày 4/8, blogger người Hoa nổi tiếng tại Canada Lão Đăng đăng trên nền tảng X nội dung do một người tự xưng là “nhân viên nội bộ của Tổng cục Quản lý Xuất nhập cảnh” cung cấp.
Người này cho biết: “Quy định mới không phải vì muốn làm như vậy, mà là bất đắc dĩ. Nếu không ban hành thì vốn và nhân tài sẽ tiếp tục chảy ra nước ngoài, thậm chí còn nhanh hơn. Trong bối cảnh kinh tế sắp sụp đổ từ bên trong, áp lực duy trì ổn định xã hội ngày càng lớn, đây là điều buộc phải làm”.
Người này nói, xét trên phương diện vĩ mô, từ sau đại dịch COVID-19, kinh tế Trung Quốc luôn trong xu hướng đi xuống. Khi đó vẫn còn “quán tính tích lũy sau mấy chục năm cải cách mở cửa”, tuy cuộc sống ngày càng khó khăn nhưng vẫn còn giữ thể diện, vẫn dám làm màu. Còn hiện nay, rất nhiều người tìm đủ mọi cách, lợi dụng mọi kẽ hở và mọi mối quan hệ để ra nước ngoài. Đồng thời, vốn đầu tư nước ngoài rút đi, ngoại thương suy giảm, nhiều doanh nghiệp thuộc Fortune Global 500 đóng cửa hoặc rời khỏi Trung Quốc, khiến nguồn ngoại tệ lao dốc.
Người này còn cho biết, khi quan chức ĐCSTQ sang Mỹ nhằm xoa dịu quan hệ, Bắc Kinh liên tục đưa ra các cam kết mua hàng.
“Tôi nhớ Lưu Hạc từng khoe trước mặt Trump rằng sẽ mua 5 triệu tấn lương thực mỗi ngày (ngay cả Trump cũng ngạc nhiên), đủ loại thỏa thuận mua hàng số lượng lớn được ký kết, khoác lác rất lớn. Nhưng thực tế là trong túi không còn tiền.”
Người này cho biết thêm, do ĐCSTQ không thực hiện được nhiều cam kết, thất hứa quá nhiều nên phía Mỹ cũng không còn tin tưởng, kéo theo chiến tranh thương mại, chiến tranh công nghệ và nhiều cuộc đối đầu khác. Mỹ cũng lôi kéo các đồng minh cùng bao vây và kiềm chế Trung Quốc.
Theo người này, từ đó “kinh tế Trung Quốc hoàn toàn sụp đổ”, ĐCSTQ không còn cách nào khác ngoài việc “đắp chỗ này vá chỗ kia”, thực hiện cam kết theo từng đợt.
Ông cho rằng hiện nay không còn như trước nữa.
“Bắc Kinh cũng rối loạn, không biết phải làm gì. Ban đầu họ miễn thị thực đơn phương cho nhiều nước, đẩy mạnh tuyên truyền, thuê KOL quảng bá nhằm thu hút người nước ngoài đến du lịch, tiêu dùng để kiếm thêm ngoại tệ. Nhưng lượng ngoại tệ đó không thể so với hai tập đoàn Fortune Global 500 mang lại, lại còn ổn định hơn. Đối với cái hố quá lớn ấy thì chẳng khác nào muối bỏ bể.”
Người này nói tiếp rằng sau đó ĐCSTQ chuyển sang nhắm vào cộng đồng người Hoa ở nước ngoài, đẩy mạnh tuyên truyền, đánh vào tình cảm quê hương, liên tục nói xấu các nước khác như trị an kém, bị phân biệt đối xử, đồng thời ca ngợi Trung Quốc hùng mạnh, kinh tế phát triển, thanh toán thuận tiện, mở “làn xanh” để về nước nhanh chóng.
Ông mỉa mai: “Nhưng một cái lỗ lớn như vậy thì chẳng lẽ dùng đầu kim để vá?”
Ông nói thêm: “Bắc Kinh cũng hoảng rồi, nhưng không thể thay đổi được gì, cuối cùng vấn đề bùng phát trên người dân bình thường. Tình trạng nợ lương trên diện rộng, thất nghiệp tăng vọt, doanh nghiệp nhà nước nợ tiền công trình… Các vụ đốt kho hàng, nổ lớn và nhiều sự việc cực đoan xảy ra liên tiếp. Người bỏ chạy ngày càng nhiều, sự bất mãn trong dân ngày càng lớn. Trong khi đó, chi phí duy trì ổn định xã hội thì tăng từng ngày”.
Theo người này, việc ban hành quy định mới cho thấy: “Họ đã không còn quan tâm bên ngoài nhìn nhận thế nào nữa. Đối với một người sắp chết đói thì thể diện còn có ý nghĩa gì? Nếu không đóng chặt cửa thì sẽ chết nhanh hơn”.
Người này cũng nhắc đến vụ việc gần đây lan truyền trên mạng về “người Hoa nhập quốc tịch Nhật bị cưỡng chế khôi phục quốc tịch Trung Quốc”.
Theo ông, qua quan sát cá nhân: “Vụ người Nhật bị cưỡng chế khôi phục quốc tịch không phải trường hợp cá biệt. Chỉ riêng năm nay tôi đã thấy hơn 100 hồ sơ như vậy và xu hướng đang tăng nhanh. Đối với một tên cướp đang chết đói thì bảo hắn tuân thủ quy tắc là điều vô nghĩa. Với những người vẫn nghĩ như thế, tôi không muốn giải thích”.
Ông còn cho rằng người Trung Quốc có một khuyết điểm chí mạng: “Chừng nào chuyện chưa xảy đến với mình thì đều cho rằng không liên quan. Trung Quốc có 1,4 tỷ dân, sao chính quyền lại chỉ nhắm vào mình?”
Ông nói, chính người trong vụ việc cũng mang tâm lý đó. Những gì họ kiếm được và hưởng thụ trong xã hội dân chủ, cuối cùng “đều bị chính nhận thức của họ xóa sạch chỉ trong một lần”.
“Loại người này quá nhiều. Thấy nhiều rồi cũng thành tê liệt.”
Người này kết thúc bằng việc chia sẻ: “Tôi cũng muốn đưa cả gia đình bỏ đi, nhưng hộ chiếu đã bị thu, người nhà tôi cũng vậy. Mỗi ngày đều sống rất dằn vặt. Con còn nhỏ, đêm nào cũng mất ngủ. Có lẽ tôi quá nhát gan. Tôi cũng chỉ là một trong 99,99% người Trung Quốc đáng chết ấy”.
Ông kể thêm: “Có lúc đồng nghiệp tụ tập ăn uống, nói chuyện rất vui. Nhưng chỉ cần vô tình nhắc đến một nhân vật chính trị nào đó thì cả bàn hơn chục người lập tức im bặt, như máy bị treo, ai nấy đều căng thẳng nhìn quanh bốn phía, sợ rằng…”
Người công an trên cho biết ông đã thấy hơn 100 trường hợp tương tự vụ “khôi phục quốc tịch Trung Quốc”, và cho rằng trên thực tế ĐCSTQ đã âm thầm thực hiện những biện pháp tương tự trước cả khi ban hành quy định mới.
Ngày 2/8, tài khoản X “La Tường – Bóc trần sự thật, phá bỏ rào cản“ chia sẻ bài viết do một cư dân mạng gửi đến.
Người này viết: “Tôi là người Hoa mang quốc tịch Nhật. Ngày 2/7 tôi đưa cả gia đình về Trung Quốc thăm thân. Cuối tháng 7 khi chuẩn bị trở lại Nhật, chỉ còn 5 phút nữa lên máy bay thì bị cấm lên máy bay”.
Người này cho biết đến ngày 31/7 đã nhận được văn bản khôi phục quốc tịch Trung Quốc.
Theo lời kể: “Sau khi bị nhốt trong ‘phòng đen’ 7 ngày, không được ngủ nghỉ, các thành viên trong gia đình bị thẩm vấn riêng. Họ nói rằng nếu không hợp tác thì 3 đứa con tôi có thể trở thành trẻ mồ côi và bị đưa đến trại phúc lợi ở vùng xa. Vì các con, tôi buộc phải đứng trước máy quay tự đọc lời tuyên bố tự nguyện từ bỏ quốc tịch Nhật và khôi phục quốc tịch Trung Quốc, nhằm cắt đứt sự bảo hộ lãnh sự của nước ngoài”.
Người này cho biết toàn bộ tài khoản ngân hàng, Alipay và WeChat đều không thể đăng nhập các dịch vụ như Ctrip; hệ thống yêu cầu đến cơ quan công an địa phương để đăng ký. Sau khi đến làm thủ tục, họ được thông báo bị cấm xuất cảnh cho đến năm 2036.
Ông viết: “Gia đình tôi có 5 người, đã di cư sang Nhật 13 năm, kinh doanh tại Nhật hơn 20 năm, tài sản ở Nhật gần 80 triệu nhân dân tệ, thuê hơn 40 nhân viên. Tất cả đều gần như tê liệt chỉ trong chốc lát, tôi thật sự không biết phải làm sao”.
Trước thông tin này, có ý kiến cho rằng đây là một bước leo thang mới của chính sách “đóng cửa đất nước”, khiến việc người dân Trung Quốc ra nước ngoài sẽ ngày càng khó khăn hơn.
Một số người mỉa mai rằng trong khi nhiều quốc gia siết chặt nhập cảnh, thì ĐCSTQ lại hạn chế công dân của chính mình xuất cảnh.
Có cư dân mạng bình luận: “Đa số mọi người đều không nhận ra rằng Trung Quốc là một chế độ kiểu băng đảng. Chỉ cần đặt chân lên mảnh đất đó, bạn sẽ bước vào một ‘khu công viên lừa đảo’ khổng lồ”.
Chính phủ liên bang sẽ thu hồi chứng nhận của Network for Hope, một tổ…
Bộ phim mới The Odyssey của đạo diễn Christopher Nolan mới đây đã tổ chức…
Trong lần quan sát ngày 16/8, nhóm nghiên cứu còn phát hiện một số vật…
Sinh viên Trung Quốc chiếm khoảng 61.981 người, tương đương 21% tổng số người tham…
Thượng viện Mỹ hôm thứ Tư (5/8) đã phê chuẩn việc bổ nhiệm bà Erica…
Các nhà khoa học cho biết tầng tên lửa đã qua sử dụng của SpaceX,…