Nhân viên CDC Trung Quốc: Ca dịch hạch nếu có là bí mật, không thể công khai

Một nhân viên CDC ở Thành Đô, Trung Quốc cho biết ca dịch hạch nếu có sẽ được giữ kín vì là “bí mật công vụ”, giữa lúc tin đồn có ca bệnh lan trên mạng sau ca nghi dịch hạch ở Nga.

Người này đưa ra câu trả lời trên khi được hỏi về những tin đồn có ca bệnh ở Trung Quốc đang lan trên mạng xã hội, khiến dư luận lo lắng.

Các bài đăng về ca dịch hạch thể phổi (thể bệnh vi khuẩn tấn công phổi) ở Trung Quốc được chia sẻ rộng rãi sau cái chết bí ẩn của một nhà nghiên cứu trẻ tại viện chống dịch hạch ở Siberia. Nhà chức trách Nga cho biết người này chết vì “viêm phổi không rõ nguyên nhân”.

Lan truyền mạnh nhất là bài đăng của một người tự nhận làm việc tại một phòng thí nghiệm P4 ở Trung Quốc. Bài viết cho biết Thượng Hải và Trùng Khánh đã có hai ca tử vong vì dịch hạch thể phổi, cả hai bệnh nhân đều từ Nga đến hồi đầu tháng 10.

Những thông tin này phủ khắp mạng xã hội, gây hoảng loạn trong người dân Trung Quốc.

Ông Tôn Tinh Dương, cư dân quận Song Lưu, thành phố Thành Đô, gần Trùng Khánh ở tây nam Trung Quốc, kể với The Epoch Times hôm thứ Sáu (16/10) rằng ông đến phòng khám sốt của Bệnh viện Nhân dân số 2 Song Lưu hôm 11/10. Tôn Tinh Dương là tên giả, vì ông sợ bị trả thù.

Một bác sĩ ở đây cho ông biết một người từ Nga trở về Song Lưu đã đổ bệnh rồi tử vong, và “ca này có thể liên quan đến dịch hạch”.

Bác sĩ hỏi ông có nổi ban hay không, nhưng không chỉ định xét nghiệm dịch hạch. Ông Tôn đoán bác sĩ đang xem xét triệu chứng để quyết định ông có cần sàng lọc thêm hay không.

Ông còn kể đã đến hiệu thuốc mua nhiệt kế.

“Dạo này hình như mua thứ này phải đăng ký”, ông nói.

Ít lâu sau, CDC địa phương gọi điện hỏi ông về các triệu chứng.

“Họ không nói thẳng tên bệnh, nhưng những câu họ hỏi đều nhắm vào các triệu chứng thường thấy ở ca dịch hạch”, ông Tôn cho biết.

Dựa trên lời kể của ông Tôn và các bài đăng liên quan, The Epoch Times đã liên hệ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) quận Song Lưu. Một nam nhân viên phủ nhận khu vực này đang điều tra dịch hạch, nhưng thừa nhận đơn vị đang sàng lọc qua điện thoại, chủ yếu hỏi người dân có bị sốt không.

Khi được hỏi Song Lưu đã có bệnh nhân hay ca tử vong vì dịch hạch chưa, người này đáp rằng thông tin trên mạng chỉ là tin đồn.

Tuy nhiên, ông nói thêm: “Nếu có người mắc dịch hạch, nhập viện điều trị hay tử vong vì bệnh này, chính sách của chúng tôi quy định phải bảo mật. Thông tin đó thuộc diện bí mật công vụ, chắc chắn không phải điều có thể công bố cho công chúng”.

Trong khi đó, một bác sĩ họ Phùng làm việc trong ngành phòng chống dịch bệnh ở Trung Quốc nói với tờ báo rằng “dịch hạch đã lây lan ở một số nơi tại Trung Quốc” và “khả năng xảy ra đại dịch là cao”. Ông cũng chỉ cho nêu họ vì sợ bị trả thù.

Lo ngại về sự thiếu minh bạch

Cô Darya Shipilova, 28 tuổi, nhân viên phòng thí nghiệm của Viện Nghiên cứu Chống dịch hạch Irkutsk vùng Siberia và Viễn Đông, nhập viện vì viêm phổi nặng hôm 29/9 và qua đời hôm 2/10. Cái chết của cô làm dấy lên lo ngại trên thế giới về khả năng bùng phát dịch hạch thể phổi.

Nhà chức trách Nga thông báo với Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) rằng họ đã cách ly ngay khoảng 200 người tiếp xúc và dỡ bỏ cách ly hôm 8/10.

Chính phủ Nga phủ nhận cô Shipilova chết vì dịch hạch thể phổi, khẳng định cô tử vong vì viêm phổi không rõ nguyên nhân.

Phía Nga đến nay chưa đưa thêm thông tin nào về nguyên nhân chính xác, trong khi nỗi lo về dịch hạch trên thế giới vẫn chưa lắng xuống.

WHO ra thông báo mới nhất về ca nghi dịch hạch hôm 10/10. Dựa trên thông tin do Chính phủ Nga cung cấp, tổ chức này cho biết “chưa phát hiện bằng chứng về sự lây truyền đang tiếp diễn liên quan đến sự việc này”.

“Điều chưa rõ then chốt vẫn là nhân viên phòng thí nghiệm đã tử vong chưa được chẩn đoán xác định,” thông báo viết.

WHO sẽ tiếp tục theo dõi và đánh giá các tác động có thể xảy ra đối với sức khỏe cộng đồng khi có thêm thông tin.

Ngay sau khi cô Shipilova qua đời, các nước lân cận Nga gồm Uzbekistan, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan và Mông Cổ đã tăng cường kiểm dịch, xét nghiệm để ngăn nguy cơ dịch lan sang lãnh thổ mình.

Giới chức y tế Hồng Kông và Ma Cao cũng tăng sàng lọc hành khách từ Nga tại sân bay và cửa khẩu. Ở Trung Quốc, giới chức y tế một số địa phương đã ra cảnh báo, nhắc nhở người dân phòng chống dịch hạch.

Ủy ban Y tế Quốc gia Trung Quốc hôm 5/10 đã gửi thông báo nội bộ tới mọi cơ quan y tế địa phương về các biện pháp nghiêm ngặt phòng chống dịch hạch, một người trong nội bộ Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) tiết lộ.

Hồi tháng 8, Trung Quốc và Nga tổ chức cuộc diễn tập khẩn cấp chung kéo dài 4 ngày gần biên giới hai nước, tại Phủ Viễn, tỉnh Hắc Long Giang, Trung Quốc.

Cuộc diễn tập mô phỏng việc ứng phó các đợt bùng phát bệnh truyền nhiễm, nhất là dịch hạch xâm nhập từ nước ngoài. Ông Sergey Balakhonov, viện trưởng Viện Nghiên cứu Chống dịch hạch Irkutsk, cũng tham gia.

Viện này đã có nhiều năm hợp tác nghiên cứu với các cơ quan khác nhau của Trung Quốc.

Vì thông tin thiếu minh bạch, cộng với những gì từng trải qua trong đại dịch COVID-19, một số người dân Trung Quốc đã tích trữ nhu yếu phẩm và thuốc men.

Ông Nhạc Sơn, nhà phân tích thời sự Trung Quốc sống tại Mỹ, nói với The Epoch Times rằng câu trả lời của nhân viên CDC Song Lưu đã gián tiếp để lộ một quy tắc bất thành văn của chính quyền ĐCSTQ: dịch mà thật sự xảy ra thì sẽ bị giữ kín. Ông cho rằng trước một trận dịch lớn, ngay cả tin đồn cũng có thể là lời cảnh báo cho công chúng.

“Với người dân, khôn ngoan hơn cả là cứ coi tin đồn là thật và chủ động phòng bị, đừng bỏ lỡ cơ hội tự bảo vệ mình”, ông nói.

Học giả Dương Minh ở Bắc Kinh thì nhận định Trung Quốc và Nga đều là nhà nước độc tài, có xu hướng che giấu thông tin khi gặp khủng hoảng bất ngờ, như từng lộ rõ ở Trung Quốc trong dịch SARS năm 2003 và khi COVID-19 bùng phát ở Vũ Hán năm 2020.

“Sống lâu trong môi trường thiếu minh bạch thông tin, người dân Trung Quốc có xu hướng không tin các báo cáo chính thức. Vì vậy, bất kỳ tin đồn nào về một đợt dịch mới cũng có thể nhanh chóng gây hoảng loạn trên diện rộng”, ông Dương nói.

Dịch hạch: Nhận biết sớm, điều trị và dự phòng

Theo WHO, dịch hạch do vi khuẩn Yersinia pestis gây ra. Vi khuẩn này thường có ở các loài thú nhỏ và bọ chét sống trên chúng.

Bệnh lây qua vết đốt của bọ chét nhiễm khuẩn, qua tiếp xúc không bảo hộ với dịch tiết cơ thể hay vật nhiễm khuẩn, hoặc khi hít phải giọt bắn hô hấp của người mắc thể phổi. Thể phổi lây trực tiếp từ người sang người và có thể gây dịch lớn.