Trung Quốc: MC Hà Nam công khai nói về “nằm thẳng”, cư dân mạng nói đài lại “nổi loạn”

Đầu năm nay, chương trình Xuân Vãn của Hà Nam từng bị cắt phát sóng gấp vì vi phạm “lằn ranh đỏ” của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ), nay lại có MC của Đài Truyền hình Hà Nam tuyên bố trong một video rằng “nằm thẳng là hạnh phúc tối thượng” và công khai thị phạm cách “nằm thẳng”, khiến cư dân mạng đùa rằng truyền hình Hà Nam lại nổi loạn.

Trong video ngắn mang tiêu đề “Hướng dẫn hành động đời sống”, Quản Tình mặc vest hồng và nói với giọng điệu nhẹ nhàng, vui vẻ: “Chán tột đỉnh chính là hạnh phúc tối thượng. Một ngày trôi qua mà chẳng có chuyện gì xảy ra, nằm dài thư thả, thích thì ăn 8 bữa một ngày, nằm đến mức không phân biệt được sáng hay tối, đó chính là hạnh phúc to lớn.

Chán cũng đồng nghĩa với ổn định, bình yên, không bất ngờ, không nội chiến, sống như một cái chảo chống dính, không bị phiền toái bám dính, an ổn và mặc cho thời gian trôi qua. Có được sự chán như vậy chính là hạnh phúc lớn lao.”

Sau khi được phát sóng, video nhanh chóng lan truyền, đặc biệt trong cộng đồng người Hoa ở ngoài Trung Quốc trên các nền tảng mạng xã hội như X.

Cư dân mạng bình luận: “Hà Nam quả cảm quá! Sau Xuân Vãn lại chống lại ĐCSTQ, nhắc nhở mọi người nằm thẳng mới không bị rắc rối bám dính.”

“Đây là MC chính thức trực tiếp hướng dẫn cách nằm thẳng sao!”

“Hà Nam làm vậy, chẳng khác gì gửi dao cho trung ương.”

“Tiền ‘nằm thẳng’ chưa phát, nhưng hướng dẫn tinh thần nằm thẳng đã tới trước rồi.”

Nội dung bài đăng trên nền tảng X:

“Sau khi ĐCSTQ định nghĩa ‘nằm thẳng’ là hành vi lật đổ ĐCSTQ, vào ngày 2/5, MC bản tin thời sự của Đài Truyền hình Hà Nam đăng video:
‘Cả ngày thong thả nằm dài, nằm đến mức không phân biệt được sáng hay tối, đó là hạnh phúc to lớn. Chán cũng đồng nghĩa với ổn định, sống như cái chảo chống dính, không bị phiền toái bám dính!’

Hà Nam quả cảm! Sau Xuân Vãn lại chống lại ĐCSTQ, nhắc nhở người dân: chỉ nằm thẳng mới không bị ĐCSTQ dính vào, dính rắc rối thì khổ lắm!!”

Ngày 14/2 năm nay, chương trình Xuân Vãn trực tiếp của Đài Truyền hình Hà Nam chỉ phát chưa đầy 1 giờ đã bị cắt sóng gấp, sau đó bị gỡ toàn mạng.

Chương trình tích hợp nhiều yếu tố văn hóa truyền thống như Hán Phục, văn hóa thần truyền, cùng các tên chương trình và lời thoại như “Trường Dạ Chung Tẫn”, “Sơn Hà Nguyệt Minh”, bị ngoại giới giải thích là ám chỉ “bạo quyền đen tối sẽ kết thúc”, “trả lại sông núi cho ta”, trực tiếp chạm vào “vạch đỏ” nhạy cảm của ĐCSTQ.

Cư dân mạng cho rằng đây là sự phản kháng âm thầm của đài địa phương đối với cách tuyên truyền của đài trung ương.

Khi đó, Đài Truyền hình Hà Nam không chỉ bị cắt chương trình mà còn phải đối mặt với điều tra và áp lực chỉnh đốn. Nay, MC Quản Tình lại trực tiếp quảng bá “nằm thẳng chính là hạnh phúc”, rõ ràng là phiên bản tiếp nối của sự kiện Xuân Vãn.

Cư dân mạng bình luận: “Xuân Vãn bị cắt, MC trực tiếp dạy cách ‘nằm thẳng’, thao tác này quá liền mạch!” “Từ cắt phát sóng Xuân Vãn đến MC nằm thẳng, Hà Nam thật mạnh mẽ!”

Hai sự kiện này của Đài Hà Nam cho thấy thái độ tinh tế của truyền thông địa phương Trung Quốc trong môi trường áp lực cao. Dù có chủ ý hay vô tình, nó đã chạm đúng tâm tư thực sự của nhiều người.

Điều đáng chú ý là video của Quản Tình được phát hành vào thời điểm nhạy cảm, đúng lúc ĐCSTQ đẩy mạnh việc quy chụp “nằm thẳng” là chiêu trò lật đổ của thế lực nước ngoài.

Ngày 28/4, Bộ An ninh Trung Quốc phát một video tuyên truyền chính trị, nói rằng trong những năm gần đây, các thế lực thù địch nước ngoài tài trợ cho truyền thông chống Trung Quốc. Những người nổi tiếng trên internet sản xuất hàng loạt video ngắn về “nằm thẳng”, “buông xuôi”, tiến hành “tẩy não nằm thẳng” có hệ thống.

Khi đó, đoạn tuyên truyền này đã hứng chịu làn sóng chế giễu từ đông đảo cư dân mạng Trung Quốc:

“Không giải quyết được vấn đề thì đổ lỗi cho thế lực nước ngoài.”

“Hóa ra nằm thẳng cũng bị coi là phản Hoa rồi.”

“Tôi đâu muốn nằm thẳng, nhưng môi trường kinh tế bây giờ tệ như vậy, ai dám khởi nghiệp? Càng cố gắng càng lỗ nhiều hơn.”

“Khó tìm việc, không mua nổi nhà, không nuôi nổi con, không cưới nổi vợ/chồng, những thứ này cũng do thế lực nước ngoài gây ra sao?”

Thuật ngữ “nằm thẳng” xuất phát từ bài viết “Nằm thẳng chính là công lý” do tài khoản “Người du lịch tốt bụng” đăng trên Baidu Tieba năm 2021. Bài viết ngắn này được xem là “tuyên ngôn chủ nghĩa nằm thẳng”, tác giả tự nhận: “Hơn 2 năm rồi tôi không làm việc, toàn chơi thôi, cũng không thấy có gì sai.”

Ngày 3/5, Đổng Lập Văn, Giám đốc điều hành Quỹ Nghiên cứu Hòa bình châu Á – Thái Bình Dương, phát biểu trên chương trình tin tức của Đài CTS (Đài Loan) rằng từ năm 2017, kinh tế Trung Quốc đi xuống, giới trẻ bắt đầu rơi vào tình trạng cạnh tranh cực độ, xuất hiện khái niệm “996” (làm từ 9h sáng đến 9h tối, 6 ngày một tuần).

Sau nhiều năm, thanh niên nhận ra việc phân phối tài nguyên không công bằng, khoảng cách giàu nghèo ngày càng lớn, còn làm việc chăm chỉ lại dễ bị bóc lột, từ đó đi đến kết luận rằng “nỗ lực là vô ích, phấn đấu chỉ thiệt thân”. Vì vậy mới xuất hiện xu hướng “6 không”, như không kết hôn, không tiêu dùng, rồi tiếp tục phát triển thành “nằm thẳng”, và tất cả những điều này đều không liên quan gì đến thế lực nước ngoài.

Ông Đổng Lập Văn cho rằng, nếu chính quyền Trung Quốc muốn giải quyết vấn đề “nằm thẳng”, cách đơn giản nhất là giúp thanh niên có việc làm, đồng thời sau khi trừ các khoản bảo hiểm và quỹ phúc lợi vẫn còn khoảng 6.000 nhân dân tệ (khoảng 23 triệu VNĐ) để chi tiêu mỗi tháng. Nhưng rõ ràng chính quyền không làm được điều đó, nên mới đưa ra luận điệu rằng “nằm thẳng” là sản phẩm tẩy não của thế lực nước ngoài.

Nhà hoạt động dân chủ Trung Quốc Vương Đan phát biểu trên kênh YouTube “Vương Đan Học Đường” rằng trong xã hội bình thường, khi kinh tế phát triển đến một giai đoạn nhất định đều sẽ xuất hiện hiện tượng “nằm thẳng”. Ở Nhật Bản gọi là “đàn ông ăn cỏ”, còn Đài Loan gọi là “niềm hạnh phúc nhỏ bé”. Đây là một lựa chọn tự nguyện, một lối sống ít ham muốn. Nếu một ngày nào đó muốn thay đổi hiện trạng thì vẫn còn cơ hội để nỗ lực.

Ông Vương Đan chỉ ra rằng việc thanh niên Trung Quốc “nằm thẳng” là do họ không còn khả năng thay đổi số phận, nên buộc phải tuyệt vọng và bất lực lựa chọn nằm thẳng. Thế nhưng họ lại bị cáo buộc là bị các thế lực chống Trung Quốc ở nước ngoài thao túng, thậm chí bị nâng thành vấn đề an ninh quốc gia. Điều này cho thấy một xã hội không bình thường.

Ông thẳng thắn nói rằng trong một thể chế bình thường, nếu người dân bị thiệt hại lợi ích do biến động kinh tế thì họ vẫn có những kênh khác để bày tỏ bất mãn, ví dụ như bỏ phiếu trong bầu cử để thay đổi tình hình, hoặc ít nhất là được quyền bình luận.

Nhưng ở Trung Quốc, ngay cả những nỗi khổ trong cuộc sống cũng không được phép nói ra. Ông nói: “Nằm thẳng không phải vấn đề, cấm lên tiếng mới là vấn đề.”

Ông Vương Đan cho rằng việc thanh niên Trung Quốc “nằm thẳng” trên diện rộng phản ánh sự mất niềm tin vào chính phủ và kỳ vọng cực thấp đối với tương lai. Việc họ không tiêu dùng đã ảnh hưởng đến thị trường nội địa, thực sự tạo ra thách thức đối với chính quyền Trung Quốc.

Ông cho rằng một chính phủ bình thường nên cải thiện tình hình thông qua các chính sách phúc lợi xã hội, nhưng ĐCSTQ lại dùng những biện pháp bất thường để giải quyết một vấn đề vốn rất bình thường, điều này chỉ khiến tình hình trở nên nghiêm trọng hơn.