TQ: Kinh tế trì trệ, người trẻ và trung niên phải tranh việc thời vụ với người cao tuổi

Kinh tế Trung Quốc trì trệ kéo dài khiến ngày càng nhiều người trẻ và trung niên phải tìm việc thời vụ, cạnh tranh với nhóm lao động 50–60 tuổi trong bối cảnh số việc làm ngày càng khan hiếm. Một người mất việc ở Quảng Châu cho biết các nhà máy đều đã chuyển sang Việt Nam và các nước Đông Nam Á.

Công việc thời vụ bấp bênh, thu nhập thấp. Với gánh nặng tiền thuê nhà, chi phí sinh hoạt, bảo hiểm hưu trí và bảo hiểm y tế, không ít người rơi vào cảnh chật vật mưu sinh.

Lao động thời vụ là một dạng việc làm linh hoạt. Số liệu chính thức của Đảng Cộng sản Trung Quốc cho thấy số người làm việc linh hoạt đã vượt 240 triệu vào cuối năm 2024 và tăng lên khoảng 280 triệu trong năm 2025. Chính quyền dự kiến con số này sẽ tăng lên 320 triệu vào năm 2026, tương đương 44% tổng lực lượng lao động cả nước (khoảng 725 triệu người).

Qua tìm hiểu tại các chợ lao động ở Bắc Kinh, Quảng Châu, Tây An, Sơn Đông, Cam Túc và một số nơi khác, phóng viên Epoch Times được biết những người đến tìm việc thời vụ trước đây phần lớn ở độ tuổi 50–60. Khi áp lực việc làm tăng lên, những người trẻ sinh vào thập niên 1980, 1990 và từ năm 2000 trở đi cũng dần có mặt.

Tại Lan Châu, tỉnh Cam Túc, lao động gốc nông thôn Chu Trí kể rằng chợ lao động ở địa phương trước đây chủ yếu là người 50–60 tuổi. Nay, do tình hình chung khó khăn, chợ có thêm không ít người trẻ và trung niên.

“Tuổi càng cao càng khó tìm việc, năm sau tệ hơn năm trước. Lớp 8X, 9X vào cả rồi, lớp 6X, 7X thì không làm nổi nữa. Dần dần chỉ còn lại lớp 8X, 9X và lớp sinh sau năm 2000,” Chu Trí nói.

Vương Khải, người làm nghề sửa sang nhà cửa, cũng cho Epoch Times biết rằng mấy năm gần đây ngày càng khó tìm việc. Mỗi năm chỉ có vài tháng có việc, mỗi tháng cũng chỉ làm được khoảng nửa tháng, có lúc còn bị nợ lương.

“Rất nhiều sinh viên đại học cũng không tìm được việc. Không còn cách nào khác, tôi đành làm chút việc thời vụ, kiếm ít tiền trang trải cuộc sống. Bây giờ đến sống qua ngày cũng khó. Làm được một hai ngày, có chỗ còn không trả tiền.”

Đàm Kiệt, một lao động ngoại tỉnh đã làm thuê ở Bắc Kinh hơn 10 năm, than rằng việc làm ngày càng khó tìm: “Việc năm nay kém xa năm ngoái, những năm trước tình hình đều khá hơn bây giờ”.

Theo ông Đàm, hiện có thêm nhiều người trẻ tìm việc tại các chợ lao động ở Bắc Kinh, trong đó phần lớn tập trung ở chợ Mã Câu Kiều. Trong khi đó, tại các chợ ở Thông Châu, Thuận Nghĩa và một số nơi khác, phần lớn người tìm việc là người cao tuổi. Mỗi ngày, từ 4–5 giờ sáng, chợ đã chật kín người tìm việc.

“Chua xót lắm. Chúng tôi đều là người cao tuổi không có lương hưu, không làm thì không có tiền.”

Tiết Phi, 38 tuổi, sống ở Quảng Châu, trước đây làm trong ngành vận tải hàng hóa. Tuy nhiên, do ngành logistics sa sút nghiêm trọng, anh đã mất việc.

“Bây giờ Quảng Châu không ổn nữa rồi, nhà máy đều dời sang Việt Nam, Đông Nam Á cả, chẳng còn mấy người. Rất nhiều người ở Quảng Châu không tìm được việc, khó tìm lắm.”

(Những người được phỏng vấn trong bài đều dùng tên giả.)