Chuyện người mẹ xưa giáo dục con thành quan thanh liêm

Thời xưa, một vị quan tốt được xưng là “lương lại” (quan lại thiện lương), và họ thường sở hữu những phẩm chất như liêm khiết, yêu thương dân chúng và dũng cảm can gián. Những phẩm hạnh tốt đẹp này có thể đến từ tu dưỡng cá nhân, cũng có thể bắt nguồn từ truyền thống gia đình và sự dạy dỗ của cha mẹ. Dưới đây là phương pháp nuôi dạy con cái của hai người mẹ đã giáo dục nên những vị quan được người đời tôn kính.

Mẹ của Phòng Cảnh Bá

Trong cuốn “Ngụy thư. Liệt nữ liệt truyện” có ghi lại câu chuyện dạy con của mẹ Thái thú Phòng Cảnh Bá. Vào thời Nam Bắc triều ở Trung Hoa, Thôi Thị nổi tiếng về sự nghiêm khắc, phẩm hạnh cao thượng, đọc rất nhiều sách và có kiến ​​thức uyên thâm. Bà đích thân dạy hai người con trai của mình là Phòng Cảnh Bá và Phòng Cảnh Tiên kinh điển. Cả hai người con trai của bà đều trở thành những học giả nổi tiếng thời bấy giờ.

Khi Phòng Cảnh Bá làm Thái thú ở Thanh Hà, mỗi khi gặp phải những vụ án kiện khó giải quyết, ông thường tham khảo ý kiến ​​mẹ mình. Từng có một người mẹ già họ Khâu đến nha phủ để kiện mấy đứa con trai tội bất hiếu, ngược đãi mẹ. Phòng Cảnh Bá nghe xong rất tức giận và định nghiêm trị những người con này. Khi trở về nhà, ông kể cho mẹ nghe chuyện này. Thôi Thị nghe xong liền nói: “Mẹ nghe nói nghe thấy không bằng nhìn thấy. Con hãy mời mẹ họ đến đây, mẹ sẽ ở cùng bà ấy và để các con trai bà ấy ở cùng với con, để họ thấy con chăm sóc mẹ như thế nào.”

Thế là Phòng Cảnh Bá liền đưa mẹ con người đến thưa kia tới phủ sống cùng. Mẹ của Cảnh Bá ngủ chung và ăn cơm cùng người mẹ kia. Trong khi Cảnh Bá tự tay kính cẩn hầu hạ mẹ. Sau chưa đầy 10 ngày, mấy người con trai bất hiếu đã hoàn toàn tỉnh ngộ, vô cùng xấu hổ. Họ quỳ xuống xin lỗi mẹ và xin được về nhà để sửa sai.

Nhưng Thôi Thị lại nói: “Mặc dù trên mặt họ tỏ ra xấu hổ, nhưng không biết trong lòng có cảm thấy xấu hổ hay không. Chúng ta nên giữ họ tiếp tục ở lại đây.” Việc này tiếp diễn hơn hai mươi ngày. Mấy người con trai bất hiếu quỳ lạy chảy máu đầu, còn người mẹ cũng khóc lóc cầu xin được về nhà. Sau này, những người con trai kia đều trở thành những người hiếu thảo nổi tiếng.

Mẹ của Trịnh Thiện Quả

Trong cuốn “Tùy thư. Liệt nữ liệt truyện” viết về cách giáo dục con của mẹ Trịnh Thiện Quả là Thôi thị. Cha Trịnh Thiện Quả không may tử trận trên chiến trường, Thôi Thị trở thành góa phụ khi mới ngoài hai mươi tuổi. Cha mong bà tái giá, nhưng Thôi Thị đã quyết liệt phản đối.

Thôi thị là người đức hạnh, sáng suốt và có nguyên tắc. Trịnh Thiện Quả vì cha chết trận mà từ nhỏ đã được phong làm võ đức quận công, thứ sử, thái thú. Mỗi khi Trịnh Thiện Quả giải quyết công việc, mẹ ông đều ngồi sau rèm quan sát. Nghe thấy ông phân tích đánh giá phù hợp tình lý, khi về bà rất vui vẻ, cùng ông nói cười. Nếu ông xử lý việc không thỏa đáng, hoặc nổi giận vô cớ, thì khi về đến nhà, bà nằm trong chăn khóc lóc, cả ngày không ăn uống.

Mẹ của Trịnh Thiện Quả thường xuyên quay sợi dệt vải, đến rất khuya mới đi ngủ. Trịnh Thiện Quả hỏi: “Con đã được phong hầu, làm đến hàng tam phẩm, mẫu thân hà tất phải vất vả như vậy?” Mẹ ông trả lời: “Chức vị bổng lộc hiện nay của con là do cha con hy sinh tính mạng. Con nên đem tài vật chia cho thân thích, xem như là ân huệ của cha con. Quay sợi dệt vải là phận sự của người phụ nữ, vứt bỏ canh cửi là xa hoa phóng túng. Ta tuy không hiểu lễ chế, nhưng há có thể tự làm bại hoại bản thân sao?”

Mẹ của Trịnh Thiện Quả từ khi bắt đầu thủ tiết, không dùng phấn son, thường ngày mặc áo làm từ vải thô. Bà tính tình tiết kiệm, nếu không phải dịp hiến tế hoặc khách khứa thì không tùy tiện bày rượu thịt. Bà sống cuộc đời đoan chính trong căn phòng yên tĩnh. Thứ gì không phải tự làm ra hoặc bổng lộc ban thưởng có được, bà đều không cho phép mang vào nhà.

Trịnh Thiện Quả nhiều lần đảm nhiệm các chức trưởng quan châu quận, nhưng lương thực hàng ngày đều là tự bản thân gia đình chi dùng. Những đãi ngộ đặc biệt của phủ quan, mẹ ông đều không cho phép ông tiếp nhận, toàn bộ dùng để tu sửa công cộng hoặc chia cho cấp dưới. Dưới sự giáo dục của mẹ, Trịnh Thiện Quả nghiêm khắc ước thúc bản thân, được người đời xưng tụng là vị quan thanh liêm, từng được triều đình khen ngợi là chính tích từng đứng đầu.

Theo Epoch Times tiếng Trung
Tác giả: Lý Hưng
An Hòa biên tập

Xem thêm:

• Phương pháp dạy con thành người tài đức của mẹ Khổng Tử
• Từ anh học trò mất mẹ đến danh y chữa bệnh không nhận tiền

Mời xem video: