Chuyện Vua Li Thai phổ truyền Phật giáo trong lịch sử Thái Lan

Thái Lan là đất nước nổi tiếng với niềm tin vào Phật giáo. Dù Phật giáo truyền vào Thái Lan từ xa xưa, nhưng vua Li Thai đã đưa Phật giáo Theravada lên đỉnh cao, trở thành tín ngưỡng thống nhất của dân chúng. Sử sách cũng ghi nhận đây là thời kỳ dân chúng có cuộc sống ấm ấm no hạnh phúc bậc nhất trong lịch sử Thái Lan.

Vị Hoàng tử am hiểu Phật giáo

Đế quốc Khmer ở thời điểm đỉnh cao rất hùng mạnh đã đánh chiếm được các vùng đất của người Thái. Khi vua Jayavarman VII qua đời thì Đế quốc Khmer suy yếu, người Thái đã nổi dậy dành được độc lập cho mình và chọn Sukhothai làm Kinh đô, lập nên Triều đại Sukhothai.

Li Thai là vị vua thứ 6 của Triều đại Sukhothai. Khi còn là Hoàng tử, ông đã được giáo dục bằng Phật giáo rất nghiêm ngặt theo tiêu chuẩn Hoàng gia. Ông được các vị tăng sĩ am hiểu kinh Tam Tạng đặc biệt dạy dỗ, hiểu sâu các kinh điển Phật giáo.

Năm 1345, Hoàng tử Li Thai biên soạn cuốn sách Tam Thế kinh (ตรภูมิคาถา) bằng tiếng Thái. Trước đó cuốn sách này được truyền bằng tiếng Pali khó hiểu với dân chúng. Do đó phiên bản của Hoàng tử Li Thai trở thành cuốn sách về Phật giáo lâu đời nhất của Thái Lan. Cuốn sách này không chỉ truyền lại giáo lý mà còn mang ý nghĩa giáo dục rất cao, khuyến khích dân chúng hành thiện, ảnh hưởng đến văn hóa của người Thái.

Li Thai không phải con trưởng, nhưng ông thu phục được lòng người bởi tính cách hiền hòa cùng kiến thức vượt trội so với các Hoàng tử khác. Vì thế mà ông được chọn lên ngôi Vua vào năm 1347.

Trị quốc nhờ đức hạnh

Li Thai lên ngôi khi Triều đại Sukhothai đã qua thời kỳ đỉnh cao, bị Vương quốc Ayutthaya ở phía nam chèn ép. Li Thai củng cố Phật giáo, xây dựng nhiều chùa chiền ở các nơi, nhờ đó ổn định xã hội, duy trì độc lập của Sukhothai trước sức ép từ Ayutthaya.

Vua Li Thai cũng đưa ra 10 đức hạnh của một vị Vua chân chính bao gồm:

• Bố thí (rộng rãi với dân chúng)
• Trì giới (giữ gìn giới luật của Phật giáo)
• Từ bi (thương yêu muôn dân)
• Chính trực (thẳng thắn, công bằng)
• Nhu hòa (nhẫn nhịn, ôn hòa)
• Khổ hạnh (tu dưỡng, không xa hoa lãng phí)
• Vô sân (không giận dữ, oán thù)
• Bất hại (không làm hại chúng sinh)
• Nhẫn nhục (chịu đựng khó khăn vì đại cuộc)
• Không trái nghịch ý dân (thuận theo lòng dân)

Dưới thời vua Li Thai, công lý được thực thi không phải bằng sự trừng phạt tàn khốc, mà bằng sự cảm hóa. Ở những nơi dân chúng khó khăn và nổi loạn, Vua Li Thai cho mở kho lương Hoàng gia cứu tế. Vua dùng từ bi và sự khoan hồng đối đãi với dân chúng, khiến dân chúng cảm động mà quy phục.

Rời bỏ ngai vàng để tu luyện

Ở Ngôi Vua một thời gian, Li Thai nhận thấy rằng cách tốt nhất để giúp đất nước hạnh phúc là ai ai cũng thực hành theo Phật giáo, bản thân Vua cũng cần dựa vào Phật Pháp trị vì dân chúng. Vì thế ông quyết định rời ngai vàng một thời gian để vào chùa tu luyện vào năm 1354. Ông là vị vua Thái Lan đầu tiên xuất gia tu hành.

Vua Li Thai xuất gia vào chùa, thực hiện rất nghiêm giới luật của Phật giáo. Việc này gây chấn động Triều đình, giới quý tộc và dân chúng. Sự việc làm quyền lực của Hoàng gia suy yếu và nâng vị thế của nhà Vua trong lòng dân chúng. Dân chúng càng yêu quý đức Vua hơn.

Sau này người Thái học theo vua Li Thai, con trai (đặc biệt là trong Hoàng gia) phải có một thời gian xuất gia tu hành, xem đây là để tu dưỡng đạo đức.

Niềm tin tín ngưỡng giúp xã hội ổn định

Sau một thời gian xuất gia tu luyện, vua Li Thai trở lại ngôi vị. Bấy giờ ông xem việc trị quốc là thực hành đạo Phật, xây dựng đất nước dựa trên cở sở đạo dức và tín ngưỡng.

Vua cho xây thêm nhiều chùa chiền nhằm đưa Phật giáo tới mọi nơi, hỗ trợ các nơi phổ truyền Phật giáo. Những ngôi chùa tiêu biểu là chùa Wat Chang Lom (chùa Voi) và chùa Wat Phra That ở Si Satchanalai.

Vua mời các tăng sĩ Sri Lanka về truyền bá Phật giáo Theravada.

Vua cũng cử các phái đoàn sứ giả đến Sri Lanka để thỉnh Kinh, rước xá lợi Phật và cây Bồ đề thiêng. Bảo tháp (Stupa) chứa Xá lợi Phật trở thành trung tâm sinh hoạt tâm linh, là niềm tự hào và điểm tựa tinh thần cho người dân Sukhothai.

Dưới thời vua Li Thai, xung đột và bạo lực giảm rất nhiều và hầu như không còn. Cộng đồng dân dân chúng dễ dàng gắn kết với nhau bởi cùng một niềm tin, cùng một chuẩn mực nền tảng đạo đức. Dân chúng tôn kính xem vua Li Thai như người dẫn dắt tinh thần.

Việc trong nước đã ổn định thì việc đối ngoại trở nên rất dễ dàng, vua Li Thai đã hòa giải với Vương quốc Ayutthaya, tránh được chiến tranh.

Vua cũng có những chính sách phát triển nông nghiệp, thương mại, giúp dân chúng dần trở nên giàu có và no ấm.

Sử sách và các bia khắc ghi nhận thời kỳ này người dân Sukhothai sống trong sự an lạc.

Khi vua Li Thai đi kinh lý các nơi hay ghé đến các ngôi chùa. Dân chúng hai bên đường thường rất xúc động. Khi xây dựng các ngôi chùa mới, không có ai yêu cầu mà dân chúng đều tự nguyện đóng góp của cải và công sức.

Người dân sau này rất tôn kính vua Li Thai. Đoạn lịch sử Thái Lan thời kỳ này cũng cho thấy rằng niềm tin tín ngưỡng sẽ giúp một dân tộc có cuộc sống hạnh phúc.

Trần Hưng

Xem thêm:

• Đại Việt thịnh trị khi Vua là người tu luyện
• Taksin Đại Đế: Vị Vua được người Thái Lan tôn kính nhất

Mời xem video: