Muốn trở thành nhà toán học có tên tuổi hãy học làm thơ!

Năm nay giới khoa học Nhật bội thu giải thưởng: một Nobel Y sinh, một Nobel Hoá học, một Abel Toán học.

Trong tác phẩm “Phẩm cách quốc gia”, tác giả Fujiwara Masahiko – cũng là một nhà toán học có tiếng đã kể mấy châu chuyện rất thú vị về giới toán học Nhật.

Chẳng hạn ông kể câu chuyện về nhà toán học Oka Kiyoshi (1901-1978). Ông gọi đây là một thiên tài toán học, đồng thời cũng là người viết tuỳ bút rất hay. Tập tuỳ bút có tên “Mười câu chuyện kể tối mùa xuân”. Oka Kyoshi cũng nổi tiếng là người kì dị. Đương thời khi đi du học từ Pháp về ông tuyên bố “Tôi đã rõ phương hướng nghiên cứu của mình. Vì thế mà trước tiên tôi cần phải nghiên cứu trường phái thơ Haiku của Basho đã”. Ông hăm hở nghiên cứu Basho và trong 20 năm sau đó ông đã nghiên cứu và giải quyết được 3 vấn đề khó của giới toán học đương thời.

Năm 1960, giáo sư OKa Kyoshi nhận Huân chương văn hoá – phần thưởng cao quý số một của nước Nhật. Trong buổi lễ khi Thiên hoàng hỏi: “Toán học là môn khoa học như thế nào?”. GS Oka Kyoshi đáp:

– Toán học là sự đốt cháy sinh mệnh!

Ông cũng giải thích thêm muốn nghiên cứu toán thì phải có cảm xúc. Một nhà báo nghe thấy thế liền hỏi: “Cảm xúc mà giáo sư nói là gì vậy?”.

Ông đáp: “Trái tim nghĩ rằng bông hoa tím nở ngoài đồng rất đẹp”.

Chậc! Thế này có khi ở ta sẽ nhiều người chửi giáo sư Nhật trên hâm nặng.

Còn ai đã biết đến thiền, trà đạo và giá trị mĩ học nằm trong sabi, wabi của người Nhật hiển nhiên sẽ nhớ đến chuyện trà sư Sen no Rikyu – người đã mời lãnh chúa Toyotomi Hideyoshi tới nhà mình để chỉ cho xem trà thất được ông thiết kế thật đặc biệt với một không gian trống rỗng, đơn sơ tận cùng, ở giữa chỉ có bình hoa cắm duy nhất một bông hoa bìm bìm tía!

Tuy nhiên, nếu họ đúng thì nhiều cha mẹ, thầy cô chúng ta đang sai khi muốn con mình, học trò mình giỏi toán mà lại chỉ cho con chăm chăm cày toán.

Văn chương, nghệ thuật thành môn phụ, thành thứ không cần thiết, không hề hữu ích.

Tôi muốn nói tới văn chương nghệ thuật đích thực, nâng đỡ và nuôi dưỡng tâm hồn con người chứ không nói tới chuyện học viết văn mẫu và thi lấy điểm.

Theo tôi biết quan niệm cho rằng muốn giỏi khoa học kĩ thuật hay thành nhà khoa học chỉ cần học cho giỏi Toán, Lý, Hoá và tiếng Anh ở nước ta vô cùng… phổ biến!

P.s. Người Nhật chắc do chăm nghiên cứu thơ ca và học làm thơ nên cũng đã có ba người giành giải Field danh giá dành cho giới toán học: Kunihiko Kodaira (1954), Heisuke Hironaka (1970), Shigefumi Mori (1990).

Nguyễn Quốc Vương

Theo Facebook Tác giả, dịch giả Nguyễn Quốc Vương

Xem thêm cùng tác giả, dịch giả: