4. Không trách mắng con trước đám đông
Nhiều người vẫn tin vào quan niệm cũ “dạy con trước mặt người khác”, cho rằng phải phê bình trước đám đông thì trẻ mới nhớ lâu. Nhưng thực tế, đây lại là một trong những sai lầm lớn nhất trong cách nuôi dạy con.
Dù còn nhỏ, trẻ cũng có lòng tự trọng rất mạnh. Dù ở buổi họp mặt họ hàng, trước mặt bạn bè hay nơi có người lạ, việc quát mắng, vạch lỗi của con trước đám đông đều đang trực tiếp làm tổn thương lòng tự trọng của trẻ.
Những đứa trẻ thường xuyên bị chỉ trích trước mặt người khác thường rơi vào hai cực đoan: либо trở nên tự ti, nhạy cảm, gặp chuyện gì cũng sợ hãi không dám bày tỏ; hoặc tích tụ oán giận trong lòng rồi phản kháng cha mẹ bằng sự nổi loạn.
Giáo dục khôn ngoan thực sự luôn là: “Giữ thể diện cho con trước mặt người ngoài, rồi riêng tư mới nhẹ nhàng sửa lỗi.” Cho con đủ sự tôn trọng ở bên ngoài, đợi khi về nhà không còn ai rồi kiên nhẫn trao đổi, chỉ ra vấn đề. Cách ấy hiệu quả hơn việc làm con xấu hổ trước đám đông gấp trăm lần.
5. Ngày vui không trách mắng
Dù là ngày lễ đoàn viên, sinh nhật hay lúc trẻ đạt thành tích tốt và đang vô cùng vui vẻ, cảm xúc của trẻ lúc ấy đều ở trạng thái hạnh phúc nhất.
Nếu ngay lúc đó cha mẹ lại bám vào một lỗi nhỏ để trách móc hay “dội gáo nước lạnh”, cảm xúc của trẻ sẽ lập tức rơi từ đỉnh cao xuống thất vọng.
Thực ra, những khoảnh khắc vui vẻ ấy vốn là cơ hội quý giá để vun đắp tình cảm gia đình và tích lũy cảm giác hạnh phúc cho con. Không cần vì một lỗi nhỏ mà phá hỏng bầu không khí tốt đẹp của cả nhà.
Hãy tạm gác lại chuyện đúng sai, cùng con tận hưởng niềm vui hiện tại. Đợi khi mọi thứ lắng xuống, cảm xúc của trẻ ổn định hơn rồi nhẹ nhàng nhắc nhở điều cần cải thiện, khi ấy trẻ cũng dễ tiếp thu hơn nhiều.
6. Khi con lo sợ, không trách mắng
Khi trẻ vô tình gây ra lỗi lầm hoặc gặp thất bại, trong lòng vốn đã đầy hoang mang, sợ hãi và bất an. Lúc này, nếu cha mẹ lập tức quở trách nặng nề thì chẳng khác nào “đổ thêm dầu vào lửa”.
Khi trẻ đang chìm trong lo âu, điều con cần nhất chưa bao giờ là chỉ trích, mà là sự đồng cảm và trấn an từ cha mẹ.
Hãy trước tiên đón nhận nỗi sợ của con, giúp con ổn định cảm xúc để con hiểu rằng: “Sai cũng không sao, ba mẹ sẽ cùng con giải quyết.” Đợi đến khi trẻ bình tĩnh lại rồi mới cùng phân tích vấn đề, hướng dẫn cách sửa sai và tránh lặp lại lỗi cũ.
Chỉ như vậy trẻ mới học được cách đối diện với sai lầm, thay vì chỉ biết sợ hãi, né tránh hoặc che giấu lỗi vì sợ bị trách phạt.
7. Khi con đã biết hối hận, không trách mắng thêm
Nhiều đứa trẻ sau khi mắc lỗi đã tự cảm thấy day dứt, hối hận, thậm chí chủ động xin lỗi cha mẹ. Nhưng có những phụ huynh vẫn không buông tha, liên tục nhắc đi nhắc lại lỗi sai, biến chuyện nhỏ thành chuyện lớn chỉ để “cho con nhớ đời”.
Thực ra, khi trẻ biết hối hận, điều đó chứng tỏ con đã hiểu đúng sai và đang tự nhìn lại bản thân.
Lúc này nếu tiếp tục trách móc quá mức, cha mẹ sẽ dần làm mất đi cảm giác biết lỗi của trẻ, cuối cùng khiến con nảy sinh tâm lý bất cần: “Con đã xin lỗi rồi mà vẫn bị mắng, vậy thì mặc kệ”.
Cho con thêm một chút bao dung, để lại cho con một lối quay đầu, trẻ mới thực sự ghi nhớ bài học và chủ động sửa đổi.
Giáo dục tốt nhất là yêu thương có giới hạn, bao dung có nguyên tắc
Nhiều người cho rằng “không trách mắng” đồng nghĩa với nuông chiều con cái, nhưng thực ra hoàn toàn không phải vậy.
“Yêu con có 7 điều không trách” chưa bao giờ có nghĩa là không dạy dỗ con, mà muốn nhắc rằng: phê bình cần có giới hạn và việc dạy dỗ phải đúng thời điểm.
Bản chất của giáo dục không phải là lúc nào cũng chăm chăm tìm lỗi của con, mà là biết bảo vệ con khi con yếu lòng, chia sẻ niềm vui khi con hạnh phúc và dành đủ bao dung khi con mắc sai lầm.
Giữ được bảy nguyên tắc ấy, bớt đi những lời quát mắng, thêm vào sự dịu dàng dẫn dắt, chúng ta mới có thể nuôi dạy nên những đứa trẻ sống tích cực, biết cảm ơn và có nhân cách đúng đắn.
Lý Ngọc theo Vision Times
