Sức mạnh của việc không phàn nàn lớn đến đâu?

Có một người vào một công viên tuyệt đẹp vào mùa xuân. Sau khi bước ra, người này tức giận nói: “Nơi này vừa bẩn vừa hôi, lần sau tôi sẽ không bao giờ đến nữa!” Trong khi đó, một người khác cũng bước vào công viên cùng lúc, nhưng khi ra ngoài lại cảm thán: “Thật sự quá đẹp! Đâu đâu cũng là hoa, đâu đâu cũng tràn ngập hương thơm dễ chịu!”

Tại sao cùng một công viên lại khiến hai người có phản ứng hoàn toàn khác nhau?

Hóa ra, sau khi bước vào, người thứ nhất phát hiện trong công viên có rất nhiều phân chó. Vì muốn chứng minh công viên này rất bẩn, anh ta đi khắp nơi tìm phân chó dưới những bụi hoa, toàn bộ sự chú ý đều tập trung vào những thứ bẩn thỉu đó. Kết quả là anh ta chỉ nhìn thấy sự dơ bẩn của công viên.

Người thứ hai thì thong thả dạo bước trong công viên, ánh mắt luôn hướng về những loài cây và cảnh vật tươi đẹp. Mặc dù cũng nhìn thấy phân chó, anh vẫn luôn tránh sang một bên, bởi anh biết phân chó cũng có thể làm cho hoa cỏ thêm tươi tốt và thơm ngát. Anh hoàn toàn tập trung vào việc thưởng thức sức sống của mùa xuân, tận hưởng vẻ đẹp của thiên nhiên và sự sống.

Công viên này cũng giống như thế giới của chúng ta. Hai người này đại diện cho hai kiểu tư duy hoàn toàn khác nhau: phàn nàn và biết ơn, đồng thời cũng đại diện cho hai số phận khác nhau: thất bại và thành công.

Những kiểu tư duy khác nhau sẽ dẫn đến những cách hành xử khác nhau, từ đó tạo nên những cuộc đời và số phận hoàn toàn khác nhau.

Một nhà hiền triết từng nói: “Thấy gì thì nhận được nấy.” Bạn nhìn thấy điều gì thì sẽ nhận được điều đó. Thực ra, không phải kiến thức hay chỉ số thông minh quyết định số phận, mà chính cách tư duy mới quyết định số phận.

Cách đơn giản nhất để thay đổi tư duy và thay đổi cuộc đời chính là “không phàn nàn”.

Sức mạnh của việc không phàn nàn lớn đến đâu?

Có một nhà văn Mỹ từng tình cờ đi một chiếc taxi rất đặc biệt. Người tài xế ăn mặc chỉnh tề, bên trong xe cũng rất sạch sẽ.

Vừa ngồi ổn định, nhà văn đã được tài xế đưa cho một tấm danh thiếp rất đẹp. Trên đó viết: “Trong bầu không khí thân thiện, đưa hành khách đến nơi cần đến nhanh nhất, an toàn nhất và tiết kiệm nhất”.

Đọc câu này, nhà văn cảm thấy rất bất ngờ và nghĩ bụng: Người tài xế này quả thật khác biệt. Lúc ấy, tài xế lên tiếng:

“Ông có muốn uống gì không?”

Nhà văn càng ngạc nhiên hơn, hỏi:

“Trên xe của ông còn có phục vụ đồ uống sao?”

Người tài xế mỉm cười:

“Đúng vậy, tôi có cà phê và nhiều loại đồ uống khác, ngoài ra còn có các loại báo”.

Nhà văn hứng thú hỏi:

“Vậy tôi có thể gọi một tách cà phê nóng không?”

Người tài xế lấy một chiếc bình giữ nhiệt bên cạnh, rót cho ông một tách cà phê nóng, sau đó lại đưa cho nhà văn một tấm danh thiếp khác. Trên đó ghi tên các loại báo và lịch phát sóng của các đài phát thanh.

Nhà văn lập tức cảm thấy chiếc taxi này thật đặc biệt. Vì thế, ông không đọc báo cũng không nghe nhạc mà bắt chuyện với tài xế. Trên đường đi, người tài xế còn thân thiện nhắc rằng có một tuyến đường khác ngắn hơn để đến điểm đích và hỏi ông có muốn đi đường đó không.

Nhà văn cảm thấy vô cùng ấm áp. Ông tò mò hỏi người tài xế:

“Tại sao ông thu tiền xe giống những tài xế khác? Khi tôi đi taxi của người khác, tài xế nào cũng phàn nàn về tắc đường, phàn nàn về thu nhập. Còn ông tại sao lại vui vẻ như vậy, lại còn cung cấp dịch vụ chu đáo đến thế?”

Người tài xế trả lời:

“Thực ra, lúc mới bắt đầu, tôi cũng giống những người khác, rất thích phàn nàn. Tôi phàn nàn về thời tiết xấu, thu nhập ít ỏi, tình trạng giao thông tắc nghẽn nghiêm trọng. Mỗi ngày tôi đều cảm thấy cuộc sống thật tồi tệ”.

“Cho đến một ngày, tình cờ tôi nghe trên radio những quan điểm trong cuốn sách ‘Thế giới không phàn nàn’, trong đó nói rằng: ‘Nếu ngừng phàn nàn trong cuộc sống hằng ngày, bất kỳ ai cũng có thể tiến tới thành công’”.

“Tôi đột nhiên hiểu ra rằng tình cảnh tồi tệ hiện tại của mình thực ra phần lớn là do chính những lời phàn nàn của mình tạo nên. Vì vậy, tôi quyết định ngừng phàn nàn và bắt đầu thay đổi bản thân”.

“Năm đầu tiên, tôi chỉ đơn giản mỉm cười đối xử với tất cả hành khách, vậy mà thu nhập đã tăng gấp đôi. Năm thứ hai, tôi chân thành quan tâm đến cảm xúc, vui buồn của tất cả hành khách và an ủi họ, điều này khiến thu nhập của tôi lại tăng gấp đôi”.

“Năm thứ ba, cũng chính là năm nay, tôi biến chiếc taxi của mình thành một trong những chiếc taxi năm sao hiếm có trên toàn nước Mỹ. Không chỉ thu nhập tăng lên mà danh tiếng của tôi cũng tăng theo. Bây giờ muốn đi xe của tôi đều phải gọi điện đặt trước. Còn ông thực ra là một hành khách mà tôi tiện đường đón”.

Phàn nàn không bằng thay đổi

Phàn nàn về số phận không bằng thay đổi số phận; phàn nàn về cuộc sống không bằng cải thiện cuộc sống.

Nhà tâm lý học xã hội người Mỹ Leon Festinger có một lý thuyết nổi tiếng:

10% cuộc sống được tạo nên bởi những sự việc xảy ra với bạn, còn 90% còn lại được quyết định bởi cách bạn phản ứng trước những sự việc đó. Nói cách khác, 10% những gì xảy ra trong cuộc sống nằm ngoài khả năng kiểm soát của chúng ta, nhưng 90% còn lại hoàn toàn nằm trong tầm kiểm soát của chúng ta.

Điều này được gọi là “Định luật Festinger”.

Ông đưa ra một ví dụ như sau:

Buổi sáng, sau khi thức dậy và rửa mặt, Castin tiện tay đặt chiếc đồng hồ đắt tiền của mình bên cạnh bồn rửa. Vợ ông sợ đồng hồ bị nước bắn vào nên tiện tay lấy nó đặt lên bàn ăn. Sau khi thức dậy, con trai ông đến bàn ăn lấy bánh mì và vô tình làm chiếc đồng hồ rơi xuống đất, khiến nó bị hỏng.

Vì rất tiếc chiếc đồng hồ, Castin đánh vào mông con trai một trận. Sau đó, ông sa sầm mặt mày và mắng vợ một trận. Người vợ không phục, giải thích rằng bà chỉ sợ nước làm ướt đồng hồ. Castin nói rằng chiếc đồng hồ của ông có khả năng chống nước.

Thế là hai vợ chồng bắt đầu cãi nhau dữ dội. Trong cơn tức giận, Castin thậm chí không ăn sáng mà lái xe thẳng đến công ty.

Khi gần tới công ty, ông chợt nhớ mình quên mang cặp tài liệu nên lập tức quay xe về nhà. Nhưng lúc về đến nơi thì không có ai ở nhà: vợ đã đi làm, con trai đã đi học. Chìa khóa nhà lại nằm trong chiếc cặp, nên Castin không thể vào nhà và đành gọi điện cho vợ để lấy chìa khóa.

Người vợ hốt hoảng chạy về nhà thì va phải một quầy trái cây bên đường. Chủ quầy giữ bà lại yêu cầu bồi thường, khiến bà phải trả một khoản tiền mới có thể rời đi.

Sau khi lấy được chiếc cặp, Castin đã đi làm muộn 15 phút và bị cấp trên nghiêm khắc khiển trách. Tâm trạng của ông trở nên vô cùng tồi tệ. Trước khi tan sở, chỉ vì một chuyện nhỏ, ông lại cãi nhau với đồng nghiệp. Người vợ cũng bị trừ tiền thưởng chuyên cần cả tháng vì về sớm. Cậu con trai hôm đó tham gia một trận bóng chày, vốn có nhiều hy vọng giành chức vô địch, nhưng vì tâm trạng không tốt nên thi đấu sa sút và bị loại ngay từ hiệp đầu.

Trong ví dụ này, việc chiếc đồng hồ bị rơi hỏng chính là 10%, còn chuỗi sự việc xảy ra sau đó chính là 90% còn lại. Tất cả là do những người liên quan không kiểm soát tốt 90% đó, khiến cả ngày trở thành một “ngày đầy phiền muộn”.

Hãy thử tưởng tượng, sau khi chuyện 10% xảy ra, nếu Castin phản ứng theo một cách khác, chẳng hạn như an ủi con trai:

“Không sao đâu con, đồng hồ hỏng cũng không sao, bố mang đi sửa là được.”

Khi đó, con trai sẽ vui, người vợ cũng vui, bản thân ông cũng giữ được tâm trạng tốt, và tất cả những chuyện sau đó có lẽ đã không xảy ra.

Có thể thấy, bạn không thể kiểm soát 10% xảy ra trước đó, nhưng hoàn toàn có thể dùng tâm thái và hành động của mình để quyết định 90% còn lại.

Những câu chuyện như vậy thực ra từng xảy ra trong cuộc đời mỗi chúng ta. Chỉ vì phàn nàn mà cả ngày trở nên không vui, thậm chí còn dẫn đến những tổn thất lớn hơn.

Trong cuộc sống thực tế, chúng ta thường nghe mọi người phàn nàn:

“Tại sao tôi lại xui xẻo như vậy? Ngày nào cũng có chuyện không may xảy đến với tôi. Tại sao ông trời không cho tôi một ngày yên ổn để có tâm trạng tốt? Ai có thể giúp tôi?”

Thực tế, người có thể thay đổi tình cảnh của chúng ta không phải người khác, mà chính là bản thân chúng ta.

Trên đời chỉ có 3 loại chuyện: chuyện của tôi, chuyện của người khác và chuyện của ông trời

Người hay phàn nàn về bản thân nên học cách chấp nhận chính mình.

Người hay phàn nàn về người khác nên thử chuyển lời phàn nàn thành một lời đề nghị.

Người hay phàn nàn về ông trời hãy thử dùng lời cầu nguyện để bày tỏ mong muốn của mình.

Làm được như vậy, cuộc sống có thể có những thay đổi lớn ngoài sức tưởng tượng, và cuộc đời cũng trở nên tốt đẹp, viên mãn hơn.

Cuộc đời là một hành trình mà chúng ta có quyền lựa chọn. Chúng ta không thể kiểm soát môi trường hay người khác, nhưng chúng ta luôn có thể kiểm soát chính mình.

Bất mãn, phàn nàn và mâu thuẫn vốn không thể giải quyết vấn đề, ngược lại còn khiến chúng ta hấp thụ nhiều năng lượng tiêu cực, ảnh hưởng đến sức khỏe và tâm trạng.

Hãy thử xây dựng tư duy của người mạnh mẽ — khi đối mặt với những khó khăn, thất bại trong cuộc sống, không phàn nàn, không trốn tránh mà trực diện đối mặt và giải quyết vấn đề.

Khi thực tế khác với kỳ vọng của bạn, trước tiên đừng vội phàn nàn. Hãy giữ sự tò mò và tự hỏi: “Tại sao?” Sau đó, hãy thay đổi những gì có thể thay đổi và chấp nhận những gì không thể thay đổi. Nếu kiên trì như vậy trong thời gian dài, bạn sẽ không còn thường xuyên tự làm khổ mình hay làm khó người khác.

Đối với những người xung quanh, hãy áp dụng nguyên tắc “ba không, ba nhiều”:

“Ba không” — không phê bình, không phàn nàn, không trách móc.

“Ba nhiều” — khích lệ nhiều hơn, khen ngợi nhiều hơn, tán dương nhiều hơn.

Nếu người thân hoặc đồng nghiệp thực sự có khuyết điểm thì phải làm sao?

Trong cuộc sống, bạn sẽ nhận thấy một hiện tượng: Có người đưa ra lời khuyên và người khác có thể vui vẻ tiếp nhận, nhưng cũng có những lời khuyên khiến người nghe nổi giận.

Thực ra, cách đưa ra lời khuyên mới là điều quan trọng nhất. Đó chính là phương pháp “bánh sandwich” — khen ngợi, góp ý, rồi lại khen ngợi!

Dần dần, bạn sẽ trở thành một người được mọi người yêu mến ở bất cứ đâu.

Đó chính là sức mạnh kỳ diệu của ba chữ: “Không phàn nàn”.

Lý Ngọc theo Vision Times