Hà Nội tính toán quy hoạch 1,2 triệu dân sống hai bên sông Hồng

Khu vực nghiên cứu quy hoạch hai bên sông Hồng rộng khoảng 11.418ha, hiện có gần 280.000 người; theo phương án mới, dân số được dự báo tăng lên 800.000-1,2 triệu người. 

UBND TP Hà Nội vừa báo cáo về việc điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng tỷ lệ 1/5.000 để thực hiện Dự án đầu tư Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng. Phạm vi nghiên cứu dài khoảng 40km, từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở, với tổng diện tích khoảng 11.418ha.

Theo phương án điều chỉnh, quy mô dân số khu vực được dự báo tăng từ khoảng 280.000 người hiện nay lên 800.000-1,2 triệu người. Công trình xây dựng phổ biến có tầng cao 30-45 tầng, trong khi tháp Kỷ nguyên được đề xuất là công trình điểm nhấn, biểu tượng đô thị với chiều cao 109 tầng.

Không gian hai bên sông Hồng rộng hơn 11.400ha

Phạm vi nghiên cứu điều chỉnh quy hoạch kéo dài khoảng 40km theo hướng Tây Bắc – Đông Nam, từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở, thuộc địa giới 16 xã, phường của Hà Nội.

Tổng diện tích nghiên cứu khoảng 11.418ha. Hiện khu vực này có khoảng 3.626ha mặt nước, hơn 5.700ha đất sản xuất nông nghiệp và khoảng 1.100ha đất ở, với dân số khoảng 280.000 người.

Khu vực có giá trị lớn về lịch sử, văn hóa với 123 di tích, gồm 1 di tích quốc gia đặc biệt, 26 di tích cấp quốc gia, 35 di tích cấp thành phố và 61 di tích chưa xếp hạng. Ngoài ra còn có 14 địa điểm lưu niệm sự kiện cách mạng, kháng chiến.

Theo phương án điều chỉnh, Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng được xác định là không gian chiến lược về cảnh quan, giao thông và phát triển đô thị.

Không gian hai bên sông được nghiên cứu theo hướng phát triển công viên cây xanh, không gian văn hóa, du lịch, vui chơi giải trí, thể thao, các khu dịch vụ, thương mại và những công trình điểm nhấn.

Mạng lưới giao thông đường bộ, đường thủy, đường sắt đô thị và các cầu qua sông cũng được tính toán để tăng khả năng kết nối giữa hai bờ và với các khu vực khác của thành phố.

Dân số dự kiến tăng lên 1,2 triệu người

Theo phương án, quy mô dân số toàn khu vực dự báo khoảng 800.000-1,2 triệu người. Chỉ tiêu sử dụng đất dân dụng khoảng 55m²/người, đất đơn vị ở khoảng 15m²/người.

Tầng cao công trình phổ biến được nghiên cứu từ 30 đến 45 tầng. Riêng tháp Kỷ nguyên được đề xuất cao 109 tầng, là công trình điểm nhấn và biểu tượng đô thị.

Đối với các làng xóm truyền thống, tầng cao dự kiến khoảng 3 tầng và sẽ được xem xét cụ thể trong quá trình lập quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500.

Không gian khu vực cũng được tổ chức theo 3 mức cao độ. Khu vực trên 11,5m có thể xây dựng mới; từ 9,5m đến 11,5m bố trí không gian linh hoạt, công trình thích ứng và khu dân cư hiện hữu; khu vực dưới 9,5m ưu tiên phục hồi sinh thái, giao thông chậm và đường dạo cảnh quan.

Khoảng 3.900ha bãi sông được tính toán phục vụ xây dựng và tôn cao trên cơ sở đánh giá thủy văn, thủy lực và yêu cầu bảo đảm an toàn thoát lũ.

Ba phân đoạn phát triển hai bên sông

Toàn bộ khu vực được chia thành 3 phân đoạn.

Phân đoạn 1, từ cầu Hồng Hà đến cầu Thăng Long, rộng khoảng 3.400ha, dân số khoảng 160.000 người. Khu vực này được định hướng tái thiết đô thị, cải tạo, chỉnh trang làng xóm truyền thống, phát triển công viên sinh thái, bảo tồn tự nhiên và không gian thể dục thể thao.

Phân đoạn 2, từ cầu Thăng Long đến cầu Thanh Trì, rộng khoảng 4.500ha, dân số khoảng 541.000 người. Đây là khu vực trọng tâm, được xác định là “phòng khách đô thị”, tập trung các hoạt động dịch vụ tài chính, thương mại, đổi mới sáng tạo và các công trình điểm nhấn, kết nối Hồ Tây – Cổ Loa.

Phân đoạn 3, từ cầu Thanh Trì đến cầu Mễ Sở, rộng khoảng 3.400ha, dân số khoảng 499.000 người. Khu vực này định hướng phát triển các cụm công viên, đô thị định cư và đa mục tiêu, dịch vụ – thương mại và không gian nông nghiệp sinh thái.

Theo báo cáo, toàn khu vực dự kiến triển khai 18 dự án thành phần, gồm 2 dự án giao thông thuộc trục đại lộ cảnh quan bờ tả và hữu sông Hồng, 11 dự án công viên, 2 dự án kè và chỉnh trị lòng sông, bờ sông cùng 3 dự án đô thị định cư, đa mục tiêu.

Nghiên cứu di dời 2 cụm làng, tái thiết 2 cụm khác

Một trong những nội dung được quan tâm là phương án xử lý các làng xóm hiện hữu.

Theo phương án, 2 cụm làng được nghiên cứu di dời gồm cụm Võng La – Hải Bối tại xã Thiên Lộc, Vĩnh Thanh, với diện tích khoảng 27ha và làng Bắc Cầu tại phường Bồ Đề, khoảng 35,5ha.

Việc di dời được nghiên cứu đối với các khu vực không bảo đảm an toàn phòng, chống lũ; nằm trong phạm vi tuyến đường, nút giao thông; thuộc khu vực “phòng khách đô thị” hoặc nằm trong các khu đô thị đa mục tiêu đã được xác định.

Hai cụm làng Nhật Tân – Tứ Liên tại phường Hồng Hà, diện tích khoảng 96ha và cụm làng Thống Nhất gồm Hạ Trại, Trung Thôn tại phường Long Biên, khoảng 12ha, được nghiên cứu tái thiết.

Ngoài ra, 8 cụm làng được định hướng cải tạo, chỉnh trang có chọn lọc gồm Văn Quán – Đông Cao – Tráng Việt; Ngọc Giang – Lực Canh – Văn Tinh; Bát Tràng – Giang Cao – Kim Lan; Văn Đức; Thúy Lĩnh; Yên Mỹ; Đại Lan; Tranh Khúc – Vạn Phúc.

Phương án cũng đặt yêu cầu bảo tồn 123 di tích, các làng nghề truyền thống và khu vực lõi của những làng có giá trị về kiến trúc, lịch sử, văn hóa.

Đối với các làng xóm được giữ lại, cải tạo, chỉnh trang, quy hoạch dự kiến kiểm soát mật độ xây dựng và tầng cao công trình, không làm tăng quy mô diện tích, dân số cơ học.

Dự kiến bố trí khoảng 265ha đất tái định cư

Đối với người dân phải di dời để thực hiện dự án, Hà Nội định hướng đa dạng hóa địa điểm và loại hình nhà, đất tái định cư, ưu tiên duy trì nơi sinh sống, sinh kế và sự gắn kết cộng đồng.

Nguyên tắc được đưa ra là ưu tiên bố trí tái định cư ngay trên cùng địa bàn xã, phường. Trường hợp không đủ quỹ đất, có thể nghiên cứu bố trí tại khu vực lân cận với khoảng cách hợp lý.

Các khu tái định cư được định hướng phải có hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, giao thông kết nối, trường học, cơ sở y tế, chợ dân sinh, không gian cộng đồng và các điều kiện phục vụ sinh kế.

Quỹ đất tái định cư dự kiến khoảng 265ha, tại các khu vực gồm Mê Linh, Vĩnh Thanh, Đông Anh, Bát Tràng, Ô Diên, Thượng Cát, Đông Ngạc, Yên Sở, Nam Phù và Hồng Vân.

Một số khu đô thị đa mục tiêu cũng được xác định là quỹ bổ sung, gồm Thư Lâm – Đông Anh, Bắc Thăng Long, Lĩnh Nam, Bồ Đề, khu định cư Long Biên – Bồ Đề và khu định cư Lĩnh Nam.

Hà Nội dự kiến chỉ thực hiện di dời, giải phóng mặt bằng các hộ dân sau khi đã bố trí nơi ở mới.

Đề xuất bồi thường đất bằng 2 lần mức quy định

Theo phương án, đối với những trường hợp đủ điều kiện pháp lý, thành phố dự kiến áp dụng mức bồi thường bằng tiền về đất bằng 2 lần mức quy định đối với đất ở, đất nông nghiệp và đất phi nông nghiệp.

Ngoài tiền bồi thường về đất, người dân còn có thể được áp dụng các chính sách liên quan đến bồi thường công trình, tài sản, chi phí đầu tư còn lại vào đất, cây trồng, vật nuôi theo quy định.

Thành phố cũng dự kiến hỗ trợ tháo dỡ, phá dỡ, di dời, ổn định đời sống, sản xuất, kinh doanh, đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm.

Trường hợp tiền bồi thường về đất không đủ mua suất tái định cư tối thiểu, phương án đề xuất Nhà nước hỗ trợ phần còn thiếu để đủ mua suất tái định cư.

Bên cạnh đó, khoảng 109.000 ngôi mộ trong phạm vi thực hiện các dự án dự kiến phải di chuyển. Thành phố đang chuẩn bị các nghĩa trang tập trung như Yên Kỳ, Thanh Tước, Chuyên Mỹ để đáp ứng nhu cầu.

Không thu hẹp không gian thoát lũ

Yêu cầu an toàn phòng, chống lũ được đặt ra xuyên suốt trong phương án điều chỉnh quy hoạch.

Theo đó, việc phát triển hai bên sông phải bảo đảm không làm thay đổi, suy giảm khả năng thoát lũ của sông Hồng, không lấn chiếm hành lang thoát lũ, mái đê và thân đê.

Các tính toán được thực hiện trên cơ sở đánh giá tổng thể lưu vực sông Hồng – Thái Bình, xét đến tác động từ thượng nguồn đến hạ lưu, vận hành hồ chứa, thủy triều và biến đổi khí hậu.

Mô hình thủy văn, thủy lực một chiều và hai chiều được sử dụng để tính toán với kịch bản lũ tần suất 500 năm, đồng thời xét đến tác động của biến đổi khí hậu đến năm 2100.

Phương án cũng nghiên cứu cao độ san nền phù hợp với từng khu chức năng, chỉnh trị, nạo vét cục bộ và cải tạo bãi sông nhằm hạn chế tác động đến khả năng thoát lũ.

Một số tuyến giao thông có thể được thiết kế thích ứng với ngập lụt ngắn hạn; các công trình văn hóa, thể thao, công cộng được yêu cầu phù hợp với điều kiện tự nhiên.

Báo cáo cũng đề xuất tiếp tục nghiên cứu phương án xây dựng các đập trên sông nhằm duy trì mực nước mùa kiệt và mở hoàn toàn trong mùa lũ. Vị trí cụ thể sẽ được nghiên cứu ở các bước tiếp theo.

Phương án điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng tỷ lệ 1/5.000 để thực hiện Dự án đầu tư Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng dự kiến được lấy ý kiến cộng đồng từ ngày 07/09 đến 27/09/2026 bằng hình thức trực tuyến và trực tiếp.